विकसन्मालतीजालं करवीरविराजितम्
मलतीच्या फुलांच्या गजऱ्यांनी फुललेले, करवीर फुलांनी शोभलेले होते,
जृंभद्विचकिलामोदं लसत्कंकेलिपल्लवम्
विकसलेल्या विचकिलाच्या सुवासाने दरवळलेले, चमकणाऱ्या कामकेळीच्या कोमल पालव्यांनी सजलेले होते,
पुष्प्यपुन्नागनिकरं बकुलामोदमोदितम् 4.1.32.
फुललेल्या पुन्नागाच्या झाडांनी, बकुळ फुलांच्या सुवासाने आनंदित झालेले होते,
बहुशोलंबिरोलंब मालामालितभूतलम्
खाली अनेक हारांनी भरपूर सजलेली भूमी होती, ज्या सर्वत्र लोंबकळत होत्या,
गुरुणाऽगुरुणामत्त भद्रजातिविहंगमम्
जाड अगरूच्या सुवासाने मतवाले झालेले शुभ्र पक्षी तिथे भरपूर होते,
मेरुतुंग नमेरुस्थच्छायाक्रीडितकिंनरम्
आणि मेरूइतक्या उंच झाडांच्या सावलीत, किंनर दांपत्ये खेळत होती.
कदंबानां कदंबेषु गुंजद्रोलंबयुग्मकम्
कदंबाच्या झाडांमध्ये, मधमाशांच्या जोड्या गूंजत लटकलेल्या दिसतात.
शालतालतमालाली हिंताली लकुचावृतम् नारिकेल तरुच्छन्न नारंगीरागरंजितम्
शाल, ताल, तमाळ, अळी आणि हिंताल या झाडांवर लाकुचाच्या घडांनी भरलेली फळं आहेत, नारळाच्या झाडांनी सावली पडली आहे आणि नारिंगी व अगरुच्या सुवासाने ते सजले आहे.
फलिजंबीरनिकरं मधूकमधुपाकुलम्
फळांनी लगडलेल्या जांभिरीच्या बागा आहेत आणि मधुकाच्या झाडांवर मधमाशांचे थवे भरलेले आहेत.
मधुरामोद दमनच्छन्नं मरुबनोदितम्
गोड सुगंध असलेल्या दमन वेलींनी ती जागा छायेत आहे आणि वाळूतून हलका वारा वाहतो आहे.
भिल्ली हल्लीसकप्रीति झिल्लीरावविराविणम्
भिल्ल आणि हल्लीसक स्त्रियांचा आनंद आणि झिल्लींच्या सतत आवाजाने ती जागा भरलेली आहे.
मरालीगलनालीस्थ बिसासक्तसितच्छदम्
मोरांच्या कळपांनी वावरणाऱ्या जागी, रुंद पानांच्या पांढऱ्या कमळांच्या फुलांवर हंस बसलेले आहेत.
बकशावकसंचारं लक्ष्मणासक्त सारसम् 4.1.32.
बकाच्या पिल्लांचा संचार आहे आणि लक्ष्मणाच्या जवळ सारस पक्षी रमले आहेत.
चंद्रकांतशिलासुप्तकृष्णैणहरितोडुपम् दर्शयन्नित्थमाक्रीडं देव्यै देवोविशद्वनम् ।। 4.1.32.
चंद्रकांत मण्यांच्या शिळांवर कृष्णमृग झोपलेले आहेत, ते हिरव्या ताऱ्यांसारखे दिसतात; अशा प्रकारे देवाने देवीला हे निर्मळ वन खेळण्यासाठी दाखवले.
ब्रह्मज्ञानं न विंदंति योगैरेकेन जन्मना 4.1.32.
योगी देखील एका जन्मात ब्रह्मज्ञान मिळवू शकत नाहीत.
पुण्यवानितरो वापि मम क्षेत्रस्य सेवया
माझ्या पवित्र क्षेत्राची सेवा केल्याने, कोणी अधिक किंवा कमी पुण्यवान असो, तो तसा होतो.
विधाय क्षेत्रसंन्यासं ये वसंतीह मानवाः 4.1.32.
जे लोक क्षेत्राचा त्याग करून येथे राहतात—
सत्वावलंबितप्राणमायुःशेषेणरक्षितम् 4.1.32.
त्यांचे आयुष्य सत्कर्माच्या आधारावर, उरलेल्या आयुष्यात सुरक्षित राहते.
श्रुत्वोदितां तस्य महेश्वरो गिरं मृद्वीकया साम्यमुपेयुषीं मृदु 4.1.32.
त्याने उच्चारलेल्या त्या मृदू शब्द ऐकून, महेश्वराची वाणी द्राक्षासारखी गोड झाली आणि तो शांत झाला.
मद्भक्तियुक्तोपि विना त्वदीयां भक्तिं न काशी वसतिं लभेत 4.1.32.
माझ्यावर भक्ती असली तरी, तुझ्यावर भक्ती नसल्यास काशीमध्ये वास मिळू शकत नाही.
धन्यो यक्षः पूर्णभद्रो धन्या कांचनकुंडला 4.1.32.
तो यक्ष धन्य आहे, पूर्णपणे भाग्यवान आहे; आणि सोन्याच्या कुंडल्या घालणारेही धन्य आहेत.
ज्ञानवापीं प्रशंसंति यतः स्वर्गौकसोप्यलम्
ज्ञानवापीचे लोक स्तुती करतात, कारण स्वर्गातील रहिवासीही तिच्याशी समकक्ष नाहीत.
ज्ञानवाप्याः समुत्पत्तिं कथ्यमानां मयाधुना
आता मी ज्ञानवापीच्या उत्पत्तीची कथा सांगतो.
अनादिसिद्धे संसारे पुरा देवयुगे मुने
या अनादि आणि सिद्ध संसारात, पूर्वी देवयुगात, हे मुनी—
न वर्षंति यदाभ्राणि न प्रावर्तंत निम्रगाः
जेव्हा मेघांनी पाऊस पडला नाही आणि नद्या वाहू लागल्या नाहीत,
क्षारस्वादूदयोरेव यदासीज्जलदर्शनम्
जेव्हा फक्त खारट आणि गोड पाणीच दिसत होते,
निर्वाणकमलाक्षेत्रं श्रीमदानंदकाननम्
मुक्तीच्या कमळाचं क्षेत्र, आनंदाने भरलेलं सुंदर वन,
महाशयनसुप्तानां जंतूनां प्रतिबोधकम्
मोठ्या झोपेत बुडालेल्या जीवांना जागं करणारा,
यातायातातिसंखिन्न जंतुविश्राममंडपम
नित्य येण्या-जाण्याने थकलेल्या जीवांसाठी विश्रांतीचं मंडप,
सच्चिदानंदनिलयं परब्रह्मरसायनम्
सत्-चित्-आनंदाचं निवासस्थान, परब्रह्माचं अमृत,