किं विस्मृतं त्वहहगर्भजमामनस्यं कार्तांतदूतकृतबंधन ताडनं च
तुला गर्भातील वेदना, जन्माची कळ, मृत्युदूतांनी घातलेली बंधनं आणि शिक्षेची यातना विसरली आहे का?
तीर्थांतराणि कलुषाणि हरति सद्यः श्रेयो ददत्यपि बहु त्रिदिवं नयंति
पवित्र तीर्थस्थळं जरी काही दोषांनी भरलेली असली, तरी ती तात्काळ पापं दूर करतात, मोठं पुण्य देतात आणि अनेकांना स्वर्गात नेतात.
काशीपुरी परिसरे मणिकर्णिकायां त्यक्त्वा तनुं तनुभृतस्तनुमाप्नुवंति
काशी नगरीच्या आसपास मणिकर्णिकेवर ज्या जीवांनी आपलं शरीर सोडलं, त्यांना दुसरं शरीर मिळतं.
ज्ञात्वा प्रभावमतुलं मणिकर्णिकायां यः पुद्गलं त्यजति चाशुचिपूयगंधि
मणिकर्णिकेच्या अद्वितीय सामर्थ्याची जाणीव ठेवून जो कोणी तिथे आपलं अपवित्र, दुर्गंधी शरीर सोडतो, तो मुक्त होतो.
रागादिदोषपरिपूर मनो हृषीकाः काशीपुरीमतुलदिव्यमहाप्रभावाम्
ज्यांच्या मनात आणि इंद्रियांमध्ये रागादी दोष भरले आहेत, त्यांनी काशी नगरीचं अद्वितीय आणि दिव्य सामर्थ्य शोधावं.
वाराणसीं स्मरहरप्रियराजधानीं त्यक्त्वा कुतो व्रजसि मूढ दिगंतरेषु
अरे मूढा, स्मर आणि हराला प्रिय असलेल्या वाराणसी नगरीला सोडून तू दुसऱ्या दिशांना का जातोस?
विद्या धनानि सदनानि गजाश्वभृत्याः स्रक्चंदनानि वनिताश्च नितांत रम्याः ।। स्वर्गोप्यगम्य इह नोद्यमभाजिपुंसि वाराणसीत्वसुलभा शलभादिमुक्तिः। धात्रा धृतानि तुलया तुलनामवैतुं वैकुंठमुख्यभुवनानि च काशिका च
विद्या, धन, घरे, हत्ती, घोडे, नोकर, फुले, चंदन आणि सुंदर स्त्रिया—हे सर्व मिळालं तरी, प्रयत्न न करणाऱ्याला इथे स्वर्ग मिळत नाही; पण वाराणसीत, अगदी पतंगासारखी सहज मुक्ती मिळते. सृष्टीकर्त्याने ज्या काशीला धरून ठेवली आहे, तिची आणि वैकुंठासह इतर सर्व लोकांची तुला करावी.
काशी पुरीमधिवसन्द्रिनरोनरोपिह्मारोप्यमाणइहमान्यहवैकरुद्रः 4.1.30.
काशी नगरीत राहणारे पुरुष किंवा स्त्रिया, जेव्हा त्यांच्या मृतदेहाला चितेवर नेलं जातं, तेव्हा त्यांना स्वतः रुद्र उचलतो.
स्थिरापायं कायं जननमरणक्लेशनिलयं विहायास्यां काश्यामहहपरिगृह्णीत न कुतः
हे अस्थिर शरीर, जन्ममरणाच्या यातनांचं घर, सोडून काशीमध्ये श्रेष्ठ अवस्था का स्वीकारू नये?
अहो लोकः शोकं किमिह सहते हंतहतधीर्विपद्भारैः सारैर्नियतनिधनैर्ध्वसित धनैः
अहो, हा जग इतका दुःख का सहन करतो? विपत्तीने खचलेलं मन, संकटांचा भार, आणि मृत्यूमुळे नष्ट होणारं धन—हे सर्व का?
काशिवासिनिजने वनेचरेद्वित्रिभुज्यपि समीरभोजने
जरी एखाद्याने जंगलात राहून वाऱ्याने मिळणाऱ्या अन्नावर जगावं लागलं, तरी त्याने काशीवासीयांमध्येच राहावं.
नास्तीह दुष्कृतकृतां सुकृतात्मनां वा काचिद्विशेषगतिरंतकृतां हि काश्याम्
काशीमध्ये, पाप केलेल्या किंवा पुण्यात्म्यांना मृत्यूनंतर वेगळी कुठलीही अवस्था मिळत नाही; इथे सर्वांचा शेवट एकसारखाच असतो.
शशका मशका बकाः शुकाः कलविंकाश्च वृकाः सजंबुकाः
सश, माशी, बगळे, पोपट, किलबिल करणारे पक्षी, लांडगे आणि कोल्हे—
अरुद्ररुद्राक्षफणींद्रभूषणास्त्रिपुंड्रचंद्रार्धधराधरागताः
रुद्राक्ष, नागमण्यांची अलंकारं, त्रिपुंड आणि अर्धचंद्र धारण करणारे, पर्वत उचलणारे—
यावंत एव निवसंति च जंतवोऽत्र काश्यां जलस्थलचरा झषजंबुकाद्याः
काशीमध्ये जितकेही प्राणी राहतात, जसे पाण्यातील मासे, जमिनीवरचे कोल्हे आणि इतर सर्व—
ये तु वर्षेषवोरुद्रा दिवि देवि प्रकीर्तिताः
हे देवी, स्वर्गात अनेक वर्षे रुद्र म्हणून ओळखले जाणारे—
रुद्रा दश दश प्राच्यवाची प्रत्यगुदक्स्थिताः
पूर्व, पश्चिम, उत्तर आणि दक्षिण या प्रत्येक दिशेला दहा दहा रुद्र आहेत.
असंख्याताः सहस्राणि ये रुद्रा अधिभूतले 4.1.30.
पृथ्वीवर असलेल्या रुद्रांची संख्या हजारोंमध्ये असून, ती मोजता येणार नाही.
दैनंदिनेऽथ प्रलये त्रिशूलकोटौ समुत्क्षिप्य पुरीं हरः स्वाम् 4.1.30.
दररोजच्या संहारकाळी, हर आपल्या नगरीला त्रिशूळाच्या टोकावर उचलतो.
अतः परं कलशज किं शुश्रूषसि तद्वद
कुंभातून जन्मलेल्या, तुला अजून काय ऐकायचं आहे? ते मला सांग.
न तृप्तिमधिगच्छामि शृण्वन्वाराणसीकथाम्
माझं मन वाराणसीच्या कथेला ऐकत असताना कधीच तृप्त होत नाही.
अनुग्रहो यदि मयि योग्योस्मि श्रवणे यदि
माझ्यावर कृपा असेल, आणि मी ऐकण्यास योग्य असेन,
कोसौ भैरवनामात्र काशिपुर्यां व्यवस्थितः
ही काशी नगरीत स्थिर असलेली भैरव नावाची व्यक्ती कोण आहे?
कथमाराधितश्चैव सिद्धिदः साधकस्य वै
तो साधकाला सिद्धी देणारा कसा पूजला जातो, हे कसं आहे?
तथा न कस्यचिन्मन्ये ततो वक्ष्याम्यशेषतः
म्हणून मी दुसऱ्या कुणालाही योग्य मानत नाही; म्हणून मी हे सर्व सांगतो.
प्रादुर्भावं भैरवस्य महापातकनाशनम्
भैरवाचा प्रादुर्भाव मोठ्या पापांचा नाश करणारा आहे.
पाणिभ्यां परितः प्रपीड्य सुदृढं निश्चोत्य निश्चोत्य च ब्रह्मांडं सकलं पचेलिमरसालोच्चैः फलाभं मुहुः
तो आपल्या हातांनी सर्व बाजूंनी घट्ट दाबून, पुन्हा पुन्हा पिळून, संपूर्ण ब्रह्मांडाला पचेलिमाच्या रसाने फळासारखं सारखं बनवतो.
कुंभयोने न वेत्त्येव महिमानं महेशितुः
कुंभातून जन्मलेल्याला महेश्वराची महती मुळीच ठाऊक नाही.
न चित्रमत्र भूदेव भवमाया दुरत्यया
हे काही आश्चर्य नाही, पृथ्वीच्या अधिपती; या जगाची माया ओलांडणं फार कठीण आहे.
वेदयेद्यदिचात्मानं स एव परमेश्वरः 4.1.31.
जो स्वतःला ओळखतो, तोच खरा परमेश्वर आहे.