दग्धोसावग्निना सौरे श्वभिश्च कवलीकृतः
त्याला आगीने भाजलं, कुत्र्यांनी फाडलं आणि उन्हाने पोळलं.
दंदशूकैर्भृशं दष्टो दुष्टः शिष्टैर्विगर्हितः
त्याला विषारी प्राण्यांनी जोरात चावलं, सज्जनांनी निंदलं आणि चांगल्या लोकांनी तिरस्कार केला.
आस्फालितं शिरोनेनासकृच्चापि दुरात्मना
त्या दुष्टाने आपलं डोकं वारंवार आपटून घेतलं.
असौ हि ब्राह्मणो मंदो गायत्रीमपिवेदन
तो मूर्ख ब्राह्मण गायत्री मंत्र पिऊन टाकला.
आत्मार्थं पायसमसौ पर्यपाक्षीदनेकधा
स्वतःसाठी त्याने अनेक वेळा पायस शिजवलं.
विषलोहायुधानां च दासीगोवाजिनामपि 4.1.28.
त्याच्याकडे विषारी धातूची शस्त्रं, दासी, गायी आणि घोडे होते.
शूद्रान्न परिपुष्टांगः पर्वण्यहनि मैथुनी
तो शूद्रांच्या अन्नावर पोसला गेला आणि सणाच्या दिवशी संभोग केला.
पक्षिणो घातितानेन मृगाश्चापि परः शतम्
त्याने पक्षी मारले आणि शंभराहून अधिक प्राणीही ठार केले.
अदत्तदानः पिशुनः शिश्नोदरपरायणः
त्याने दान दिलं नाही, खोटं बोलला आणि नेहमी भूक व वासनेच्या मागे लागला.
रौरवेप्यंधतामिस्रे कुंभीपाकेऽतिरौरवे
त्याला रौरव, अंधतमिस्र, कुंभीपाक आणि अतिरौरव या नरकांत टाकलं.
असिपत्रवने घोरे यंत्रपीडे सुदंष्ट्रके
भीषण असिपत्रवन, यंत्रपीडा आणि धारदार दात असलेल्या जनावरांत —
सूचीभेद्येऽथ संदंशे लालापे क्षुरधारके
सूईने टोचणाऱ्या जागी, कात्रीत, थुंकीच्या खड्ड्यात आणि क्षुरधारेवर —
धर्मराजः समाकर्ण्य चित्रगुप्तमुखादिति
धर्मराजाने हे सगळं चित्रगुप्ताच्या तोंडून ऐकलं.
भ्रू संज्ञया हृतैर्नीतः स बद्ध्वा निरयालयम्
भुवईने इशारा करताच, त्याला बांधून नरकात नेलं.
तत्कालपुण्यफलदे गाङ्गेयांभसि निर्मले ।। 4.1.28.
त्या वेळेला, आपल्या पुण्याच्या बळावर, तो गंगेतल्या निर्मळ पाण्यात पडला.
पतितं तद्धि गृध्रास्याद्वाहीकस्य द्विजन्मनः
गृध्राच्या तोंडातून पडलेली ती वस्तू त्या द्विजाच्या वाहकाची होती.
घंटावलंबितं दिव्यं दिव्यस्त्रीशतसंकुलम्
घंटांनी सजलेली, दिव्य आणि शेकडो अप्सरांनी वेढलेली होती.
वीज्यमानोऽप्सरोवृंदैर्दिव्यगंधानुलेपनः
अप्सरांच्या झुंडीने वाऱ्याने शीतल केली जात होती, आणि दिव्य सुगंधांनी अंगाला लेप लावला होता.
स्कंद उवाच वस्तुशक्तिविचारोयमद्भुतः कोपि कुंभज
स्कंद म्हणाले: कुंभातून जन्मलेल्या, या वस्तूच्या शक्तीचा विचार खरंच अद्भुत आहे.
करुणामृतपूर्णेन देवदेवेन शंभुना
देवतांचा देव शंभू, ज्याच्या अंतःकरणात करुणेचे अमृत भरले आहे,
यथान्याः सरितो लोके वारिपूर्णाः सहस्रशः
जसा जगातल्या इतर नद्या हजारोने पाण्याने भरलेल्या असतात,
श्रुत्यक्षराणि निश्चित्य कारुण्याच्छंभुना मुने
शंभूंनी, मुनिवर, वेदातील अक्षरे ठरवून, केवळ करुणेने,
योगोपनिषदामेतं सारमाकृष्य शंकरः
शंकराने योग उपनिषदांमधून सार काढून घेतला,
अकलानिधयो रात्र्यो विपुष्पाश्चैव पादपाः
जशा रात्री चंद्रकलांशिवाय असतात, किंवा झाडे फुलांशिवाय असतात,
अनयाः संपदो यद्वन्मखा यद्वददक्षिणाः 4.1.28.
जशी यामधून संपत्ती मिळते, किंवा यज्ञातून दक्षिणा मिळते,
व्योमांगणमनर्कं च नक्तेऽदीपं यथा गृहम
जसे आकाश ताऱ्यांशिवाय, किंवा रात्री दिव्याशिवाय घर असते,
चांद्रायणसहस्रं तु यः कुर्याद्देहशोधनम्
जो कोणी हजार चांद्रायण व्रतांइतकी देहशुद्धी करतो,
पादेनैकेन यस्तिष्ठेत्सहस्रं शरदां शतम्
जो एक पायावर उभा राहून शंभर हजार शरद ऋतू घालवतो,
अवाक्छिराः प्रलंबेद्यः शतसंवत्सरान्नरः
जो मनुष्य शंभर वर्षे डोकं खाली करून उलटा लटकतो,
पापतापाभितप्तानां भूतानामिह जाह्ववी
जाह्नवी, येथे पापाच्या तापाने होरपळलेल्या जीवांसाठी,