जनकः शुभतिथ्यादौ विदेशगमनापहम्
पिता शुभ तिथीला वगैरे, परगावी जाण्यापासून रोखतो.
सर्वदा मिष्टमश्नाति कर्मणा येन भास्करे
ज्याच्या कृतीने सूर्याची पूजा होते, तो नेहमी आवडते अन्न खातो.
कर्मणा येन केशाः स्युः स्निग्धाः कुसुमवर्षिणः
ज्याच्या कृतीने केस मऊ आणि फुलांसारखे सुंदर होतात.
सुवर्णग्राहिणौ येन कर्णौ स्यातां च सुश्रुती ब्रह्मचर्याभिवृद्ध्यै यो ब्रह्मग्रहणहेतुकः
ज्याच्या कृतीने कान सोन्यासारखे आणि ऐकण्यात चांगले होतात; ब्रह्मचर्य वाढवण्यासाठी, तो वेद ग्रहण करण्याचा कारणीभूत असतो.
मौंजीमोक्षणवार्तापि कृता नास्य जनुःकृता
मुञ्ज सोडण्याचा विधीही त्याच्यासाठी झाला नाही, जन्मसंस्कारही झाला नाही.
यथाकथंचिदूढाऽथ पत्नी त्यक्तकुलाध्वगा
कसेबसे त्याने एक पत्नी मिळवली, ती आपल्या घराण्याचा त्याग करून भटकू लागली.
आरभ्य पंचमाद्वर्षात्परस्वस्यापहारकः 4.1.28.
पाचव्या वर्षापासून दुसऱ्याचं माल चोरणारा —
रुमायां1 वसताऽनेन हतागौरेकवार्षिकी
रुमेच्या घरी राहत असताना, त्याने एक वर्षाची गाय मारली.
जननीं पादपातेन बहुशोऽसावताडयत्
त्याने आपल्या आईला वारंवार खाली फेकून मारहाण केली.
धत्तूरकरवीरादि बहुधोपविषाणि च
त्याने धत्तूरा, करवीर आणि इतर अनेक नशेची द्रव्ये खाल्ली.
दग्धोसावग्निना सौरे श्वभिश्च कवलीकृतः
त्याला आगीने भाजलं, कुत्र्यांनी फाडलं आणि उन्हाने पोळलं.
दंदशूकैर्भृशं दष्टो दुष्टः शिष्टैर्विगर्हितः
त्याला विषारी प्राण्यांनी जोरात चावलं, सज्जनांनी निंदलं आणि चांगल्या लोकांनी तिरस्कार केला.
आस्फालितं शिरोनेनासकृच्चापि दुरात्मना
त्या दुष्टाने आपलं डोकं वारंवार आपटून घेतलं.
असौ हि ब्राह्मणो मंदो गायत्रीमपिवेदन
तो मूर्ख ब्राह्मण गायत्री मंत्र पिऊन टाकला.
आत्मार्थं पायसमसौ पर्यपाक्षीदनेकधा
स्वतःसाठी त्याने अनेक वेळा पायस शिजवलं.
विषलोहायुधानां च दासीगोवाजिनामपि 4.1.28.
त्याच्याकडे विषारी धातूची शस्त्रं, दासी, गायी आणि घोडे होते.
शूद्रान्न परिपुष्टांगः पर्वण्यहनि मैथुनी
तो शूद्रांच्या अन्नावर पोसला गेला आणि सणाच्या दिवशी संभोग केला.
पक्षिणो घातितानेन मृगाश्चापि परः शतम्
त्याने पक्षी मारले आणि शंभराहून अधिक प्राणीही ठार केले.
अदत्तदानः पिशुनः शिश्नोदरपरायणः
त्याने दान दिलं नाही, खोटं बोलला आणि नेहमी भूक व वासनेच्या मागे लागला.
रौरवेप्यंधतामिस्रे कुंभीपाकेऽतिरौरवे
त्याला रौरव, अंधतमिस्र, कुंभीपाक आणि अतिरौरव या नरकांत टाकलं.
असिपत्रवने घोरे यंत्रपीडे सुदंष्ट्रके
भीषण असिपत्रवन, यंत्रपीडा आणि धारदार दात असलेल्या जनावरांत —
सूचीभेद्येऽथ संदंशे लालापे क्षुरधारके
सूईने टोचणाऱ्या जागी, कात्रीत, थुंकीच्या खड्ड्यात आणि क्षुरधारेवर —
धर्मराजः समाकर्ण्य चित्रगुप्तमुखादिति
धर्मराजाने हे सगळं चित्रगुप्ताच्या तोंडून ऐकलं.
भ्रू संज्ञया हृतैर्नीतः स बद्ध्वा निरयालयम्
भुवईने इशारा करताच, त्याला बांधून नरकात नेलं.
तत्कालपुण्यफलदे गाङ्गेयांभसि निर्मले ।। 4.1.28.
त्या वेळेला, आपल्या पुण्याच्या बळावर, तो गंगेतल्या निर्मळ पाण्यात पडला.
पतितं तद्धि गृध्रास्याद्वाहीकस्य द्विजन्मनः
गृध्राच्या तोंडातून पडलेली ती वस्तू त्या द्विजाच्या वाहकाची होती.
घंटावलंबितं दिव्यं दिव्यस्त्रीशतसंकुलम्
घंटांनी सजलेली, दिव्य आणि शेकडो अप्सरांनी वेढलेली होती.
वीज्यमानोऽप्सरोवृंदैर्दिव्यगंधानुलेपनः
अप्सरांच्या झुंडीने वाऱ्याने शीतल केली जात होती, आणि दिव्य सुगंधांनी अंगाला लेप लावला होता.
स्कंद उवाच वस्तुशक्तिविचारोयमद्भुतः कोपि कुंभज
स्कंद म्हणाले: कुंभातून जन्मलेल्या, या वस्तूच्या शक्तीचा विचार खरंच अद्भुत आहे.
करुणामृतपूर्णेन देवदेवेन शंभुना
देवतांचा देव शंभू, ज्याच्या अंतःकरणात करुणेचे अमृत भरले आहे,