चरमेपि वयोभागे स्वःसिंधुं यो निषेवते
ज्याने शेवटच्या वयातसुद्धा स्वर्गनदीची सेवा केली,
यावदस्थि मनुष्याणां गंगातोयेषु तिष्ठति
माणसांची हाडे गंगेच्या पाण्यात ज्या काळापर्यंत राहतात,
विष्णुरुवाच देवदेवजगन्नाथ जगतां हितकृत्प्रभो
विष्णू म्हणाले: देवांचा देव, जगाचा स्वामी, सर्व सृष्टीचे हित करणारा प्रभो,
जले द्युनद्या निष्पापे कथं तस्य परा गतिः
स्वर्गनदीच्या पाण्यात शुद्ध झाल्यावर उच्च अवस्था कशी मिळते?
शृणुष्वैकमना विष्णो वाहीकस्य द्विजन्मनः
हे विष्णू, एकाग्र मनाने वाहीक नावाच्या द्विजाची कथा ऐक.
पुरा कलिंगविषये द्विजो लवणविक्रयी
पूर्वी कलींग देशात एक ब्राह्मण होता, तो मीठ विकायचा.
वाहीको नामतो यज्ञसूत्रमात्रपरिग्रहः 4.1.28.
त्याचे नाव वाहीक होते आणि त्याच्याकडे फक्त यज्ञोपवीत होते.
दुर्भिक्षपीडितेनाथ वृषलीपतिना विना
दुष्काळाने त्रस्त होऊन, आणि नीच जातीच्या स्त्रीच्या पत्नीपासून वियोग झाल्यावर,
मध्येऽथ दंडकारण्यं क्षुत्क्षामः संगवर्जितः
मग दंडकारण्यात तो उपाशी-तपशी, एकटाच, कुणाच्याही सोबतीशिवाय भटकत होता.
तस्य वामपदं गृध्रो गृहीत्वोदपतत्ततः
तेव्हा एका गिधाडाने त्याचा डावा पाय पकडला आणि उडून गेला.
गृध्रयोरामिषं गृध्न्वोः परस्परजयैषिणोः
मांसासाठी दोन गिधाडे एकमेकांवर तुटून पडली, दोघांनाही दुसऱ्याला हरवायचं होतं.
तस्य वाहीक विप्रस्य व्याघ्रव्यापादितस्य ह
तो वाहिक देशातील ब्राह्मण वाघाच्या हल्ल्यात मारला गेला.
यदैव हतवान्द्वीपी तं वाहीकमरण्यगम्
ज्या क्षणी तो वाहिक ब्राह्मण जंगलात गेला आणि बिबट्याने त्याला ठार मारलं,
कशाभिर्घातितोत्यंतमाराभिः परितोदितः
त्याला चाबकाने वारंवार फटकावलं आणि सर्व बाजूंनी शिंगांनी टोचलं.
आपृच्छि धर्मराजेन चित्रगुप्तोथ मापते
त्यावेळी धर्मराज आणि चित्रगुप्त यांनी त्याला विचारपूस केली, हे राजाधिराज.
वैवस्वतेन पृष्टोथ चित्रगुप्तो विचित्रधीः
नंतर वैवस्वताने विचारले असता, अद्भुत बुध्दी असलेल्या चित्रगुप्ताने,
जगाद यमुनाबंधुं वाहीकस्य द्विजन्मनः 4.1.28.
यमुनाचा मित्र असलेल्या त्या व्यक्तीला वाहिक ब्राह्मणाविषयी सांगितले.
चित्रगुप्त उवाच गर्भाधानादिकं कर्म प्राक्कृतं नास्य केनचित्
चित्रगुप्त म्हणाले : त्याच्यासाठी गर्भाधानापासून इतर कोणतीही विधी कुणीच केली नाही.
गर्भैनः शमने हेतुः समस्तायुः सुखप्रदम्
गर्भातील पाप दूर करणारा, संपूर्ण आयुष्यात सुख देणारा जो उपाय आहे,
ख्यातः स्याद्येन विधिना सर्वत्र विधिपावनम्
तो कोणत्याही योग्य पद्धतीने केला, तर तो सर्वत्र शुद्ध करणारा म्हणून प्रसिद्ध आहे.
जनकः शुभतिथ्यादौ विदेशगमनापहम्
पिता शुभ तिथीला वगैरे, परगावी जाण्यापासून रोखतो.
सर्वदा मिष्टमश्नाति कर्मणा येन भास्करे
ज्याच्या कृतीने सूर्याची पूजा होते, तो नेहमी आवडते अन्न खातो.
कर्मणा येन केशाः स्युः स्निग्धाः कुसुमवर्षिणः
ज्याच्या कृतीने केस मऊ आणि फुलांसारखे सुंदर होतात.
सुवर्णग्राहिणौ येन कर्णौ स्यातां च सुश्रुती ब्रह्मचर्याभिवृद्ध्यै यो ब्रह्मग्रहणहेतुकः
ज्याच्या कृतीने कान सोन्यासारखे आणि ऐकण्यात चांगले होतात; ब्रह्मचर्य वाढवण्यासाठी, तो वेद ग्रहण करण्याचा कारणीभूत असतो.
मौंजीमोक्षणवार्तापि कृता नास्य जनुःकृता
मुञ्ज सोडण्याचा विधीही त्याच्यासाठी झाला नाही, जन्मसंस्कारही झाला नाही.
यथाकथंचिदूढाऽथ पत्नी त्यक्तकुलाध्वगा
कसेबसे त्याने एक पत्नी मिळवली, ती आपल्या घराण्याचा त्याग करून भटकू लागली.
आरभ्य पंचमाद्वर्षात्परस्वस्यापहारकः 4.1.28.
पाचव्या वर्षापासून दुसऱ्याचं माल चोरणारा —
रुमायां1 वसताऽनेन हतागौरेकवार्षिकी
रुमेच्या घरी राहत असताना, त्याने एक वर्षाची गाय मारली.
जननीं पादपातेन बहुशोऽसावताडयत्
त्याने आपल्या आईला वारंवार खाली फेकून मारहाण केली.
धत्तूरकरवीरादि बहुधोपविषाणि च
त्याने धत्तूरा, करवीर आणि इतर अनेक नशेची द्रव्ये खाल्ली.