गंगां गंतुं विनिश्चित्य कृत्वा श्राद्धादिकं गृहे
गंगा नदीला जाण्याचा निश्चय करून, घरी श्राद्ध वगैरे विधी करून,
पापानि च रुदंत्याशु हा क्व यास्याम इत्यलम्
पापे पटकन रडू लागतात आणि म्हणतात, 'अरे, आता आपण कुठे जाऊ?'
यथा न गंगां यात्येष तथा विघ्नं प्रकुर्महे
जसा हा गंगेला जायला निघालाय, तसंच आम्ही त्याच्या मार्गात अडथळे आणतो.
गृहाद्गंगावगाहार्थं गच्छतस्तु पदेपदे
तो गंगेत स्नान करण्यासाठी घरातून निघताना, प्रत्येक पावलावर,
पूर्वजन्मकृतैः पुण्यैस्त्यक्त्वा लोभादिकं हरे
मागील जन्मातील पुण्यामुळे, लोभ वगैरे सोडून, हे हरी,
अनुषंगेण मौल्येन वाणिज्येनापि सेवया
संगतीने, संपत्तीने, व्यापाराने किंवा सेवेमुळेही,
अनिच्छयापि संस्पृष्टो दहनो हि यथा दहेत्
मनात इच्छा नसतानाही, जसं अग्नी स्पर्श केला की जळतो,
तावद्धमति संसारे यावद्गंगां न सेवते 4.1.27.
गंगेला सेवा न करता, माणूस संसारात गुंतलेलाच राहतो.
यो गंगांभसि निस्नातो भक्त्या संत्यक्तसंशयः
जो भक्तीने, सर्व शंका सोडून, गंगेच्या पाण्यात स्नान करतो,
गंगास्नानार्थमुद्युक्तो मध्येमार्गं मृतो यदि
गंगेत स्नान करण्यासाठी निघाल्यावर, वाटेतच मृत्यू आला,
माहात्म्यं ये च गंगायाः शृण्वंति च पठंति च
जे गंगेचं माहात्म्य ऐकतात किंवा वाचतात,
दुर्बुद्धयो दुराचारा हैतुका बहुसंशयाः
वाईट बुद्धीचे, वाईट वागणारे, शंका करणारे आणि अनेक शंका असणारे,
जन्मांतरकृतैर्दानैस्तपोभिर्नियमैर्व्रतैः
मागील जन्मातील दान, तप, नियम आणि व्रतांमुळे,
गंगाभक्तिमतामर्थे महेंद्रादि पुरेषु च
गंगेवर भक्ती असणाऱ्यांसाठी, इंद्रादींच्या नगरांतही,
सिद्धयः सिद्धिलिंगानि स्पर्शलिंगान्यनेकशः
सिद्धी, सिद्धीची चिन्हे आणि स्पर्शाची चिन्हे, अनेक प्रकारांनी,
गंगाजलांतस्तिष्ठंति कलिकल्मषभीतितः
कलियुगातील पापांपासून घाबरून, गंगेच्या पाण्यातच राहतात.
सूर्योदये तमांसीव वज्रपातभयान्नगाः
जसं सूर्य उगवल्यावर अंधार नाहीसा होतो, किंवा वीज पडण्याच्या भीतीने झाडे,
तत्त्वज्ञानाद्यथा मोहः सिंहं दृष्ट्वा यथा मृगाः 4.1.27.
तसंच खरी जाणीव आल्यावर मोह नाहीसा होतो, जसं सिंह दिसल्यावर हरणं पळून जातात.
दिव्यौषधैर्यथा रोगा लोभेन च यथा गुणाः
जशा दिव्य औषधांनी रोग दूर होतात, तशी लोभामुळे चांगल्या गुणांचाही नाश होतो.
तूलशैलः स्फुलिंगेन यथा नश्यति तत्क्षणात्
जसा कापसाचा ढीग एका ठिणगीने क्षणात जळून जातो,
क्रोधेन च तपो यद्वत्कामेन च यथा मतिः
तसा रागामुळे तपश्चर्येचा नाश होतो आणि कामामुळे बुद्धी भ्रष्ट होते.
दंभ कौटिल्य मायाभिर्यथाधर्मो विनश्यति
ढोंग, कपट आणि फसवणूक यांमुळे धर्माचा नाश होतो.
मानुष्यं दुर्लभं प्राप्य विद्युत्संपातचंचलम्
माणूस जन्म घेणे हे दुर्मिळ आहे आणि वीज चमकावी तितकेच क्षणभंगुर आहे.
विधूतपापा ये मर्त्याः परं ज्योतिःस्वरूपिणीम्
जे माणसे पाप झटकून टाकतात आणि परम तेजस्वी स्वरूपाला ओळखतात,
साधारणांभसा पूर्णां साधारण नदीमिव
ती साधारण पाण्याने भरलेल्या सामान्य नदीसारखी असतात.
संसारमोचकश्चाहं जनानामनुकंपया
मी लोकांवर दया करून त्यांना संसारातून मुक्त करणारा आहे.
सर्व एव शुभः कालः सर्वो देशस्तथा शुभः
प्रत्येक क्षण शुभ आहे आणि प्रत्येक ठिकाणही पवित्र आहे.
यथाश्वमेधो यज्ञानां नगानां हिमवान्यथा 4.1.27.
जसा अश्वमेध यज्ञांमध्ये श्रेष्ठ आहे आणि पर्वतांमध्ये हिमालय श्रेष्ठ आहे,
प्राणायामश्च तपसां मंत्राणां प्रणवो यथा
तसा प्राणायाम तपांमध्ये आणि मंत्रांमध्ये ॐ श्रेष्ठ आहे.
यथात्मविद्या विद्यानां स्त्रीणां गौरी यथोत्तमा
जशी आत्मविद्या सर्व विद्यांमध्ये श्रेष्ठ आहे आणि स्त्रियांमध्ये गौरी श्रेष्ठ आहे,