स स्नातः सर्वतीर्थेषु सर्वक्रतुषु दीक्षितः
तो जणू सर्व तीर्थांत स्नान केलेला आणि सर्व यज्ञांत दीक्षित झालेला असतो.
तपांसि तेन तप्तानि सर्वदानप्रदः स च
त्याने सर्व तपश्चर्या केल्या आहेत आणि तो सर्व दानांचा दाता आहे.
सर्ववर्णाश्रमेभ्यश्च वेदविद्भ्यश्च वै तथा
तो सर्व वर्ण आणि आश्रमांमध्ये, तसेच वेद जाणणाऱ्यांमध्येही समान आहे.
मनोवाक्कायजैर्दोषैर्दुष्टो बहुविधैरपि
मन, वाणी किंवा शरीराने कितीही दोष लागले असले,
कृते सर्वत्र तीर्थानि त्रेतायां पुष्करं परम्
कृतयुगात सर्व तीर्थं सर्वत्र असतात; त्रेतायुगात पुष्कर श्रेष्ठ मानलं जातं.
पूर्वजन्मांतराभ्यास वासनावशतो हरे
पूर्वजन्मातील सवयींच्या प्रभावामुळे, हे हरी,
ध्यानं कृते मोक्षहेतुस्त्रेतायां तच्च वै तपः
कृतयुगात ध्यान हे मुक्तीचं कारण आहे; त्रेतायुगात ते तप आहे.
यो देहपतनाद्यावद्गंगातीरं न मुंचति 4.1.27.
जो देह पडेपर्यंत गंगेच्या काठी राहत नाही,
कलौ कलुषचित्तानां परद्रव्यरतात्मनाम्
कलियुगात, ज्यांचं मन अपवित्र आहे आणि जे दुसऱ्याच्या संपत्तीमध्ये आसक्त आहेत,
अलक्ष्मीः कालकर्णी च दुःस्वप्नो दुर्विचिंतितम्
दुर्दैव, मृत्यू, वाईट स्वप्नं आणि वाईट विचार उत्पन्न होतात.
गंगा हि सर्वभूतानामिहामुत्र फलप्रदा
सर्व प्राण्यांसाठी गंगा इथे आणि परलोकातही फल देते.
यज्ञ दान तपो योग जपाः सनियमा यमाः
यज्ञ, दान, तप, योग, जप, संयम आणि नियम—
किमष्टांगेन योगेन किं तपोभिः किमध्वरैः
आठ अंगांचा योग, कठोर तप किंवा यज्ञ यांचा काय उपयोग?
अपि दूरस्थितस्यापि गंगामाहात्म्यवेदिनः
जरी कोणी दूर राहत असेल, तरी गंगेचे महत्त्व ज्याला माहीत आहे—
श्रद्धा धर्मः परः सूक्ष्मः श्रद्धा ज्ञानं परं तपः
श्रद्धा हीच श्रेष्ठ आणि सूक्ष्म धर्म आहे; श्रद्धा हेच सर्वोच्च ज्ञान आणि तप आहे.
अज्ञानरागलोभाद्यैः पुंसां संमूढचेतसाम्
अज्ञान, आसक्ती, लोभ आणि अशा गोष्टींमुळे, ज्यांचे मन भरकटले आहे—
बहिः स्थितं जलंयद्वन्नारिकेलांतरे स्थितम्
जसे नारळाच्या आत पाणी असते, पण ते बाहेरून दिसत नाही—
गंगालाभात्परो लाभः क्वचिदन्यो न विद्यते 4.1.27.
गंगा मिळण्यासारखा मोठा लाभ दुसरा कुठेच नाही.
शक्तस्य पंडितस्यापि गुणिनो दानशीलिनः
शक्तिमान, विद्वान, गुणी आणि दानशूर असला तरी—
वृथा कुल वृथा विद्या वृथा यज्ञा वृथातपः
वंश वाया, विद्या वाया, यज्ञ वाया, तप वाया—
गुणवत्पात्रपूजायां न स्याद्वै तादृशं फलम्
गुणी पात्राची पूजा केली तरी, तसा फल मिळत नाही.
ममतेजोग्निगर्भेयं ममवीर्यातिसंवृता
ती माझ्या तेजाच्या अग्नीत उत्पन्न झाली आहे, माझ्या सामर्थ्याने वेढलेली आहे.
स्मरणादेव गंगायाः पापसंघातपंजरम्
फक्त गंगेचे स्मरण केल्यानेच, पापांचा साठा जणू पिंजऱ्यासारखा—
गंगां गच्छति यस्त्वेको यस्तु भक्त्यानुमोदयेत्
कोणी एकटा गंगेला जातो, किंवा भक्तीने दुसऱ्याला प्रेरित करतो—
गच्छंस्तिष्ठञ्जपन्ध्यान्भुंजञ्जाग्रत्स्वपन्वदन्
चालताना, उभा असताना, बसताना, खाताना, जागा असताना, झोपेत किंवा बोलताना—
पितॄनुद्दिश्य योभक्त्या पायसं मधुसंयुतम्
जो भक्तीने पितरांसाठी दूध आणि मध मिसळलेला पायस अर्पण करतो—
तृप्ता भवंति पितरस्तस्य वर्षशतं हरे
त्याचे पितर, हे हरी, शंभर वर्षे तृप्त होतात.
लिंगे संपूजिते सर्वमर्चितं स्याज्जगद्यथा 4.1.27.
लिंगाची पूजा केली, की जणू संपूर्ण जगाची पूजा केली जाते.
गंगायां तु नरः स्नात्वा यो लिंगं नित्यमर्चति
पण जो मनुष्य गंगेत स्नान करून रोज लिंगाची पूजा करतो—
अग्निहोत्रं च यज्ञाश्च व्रतदानतपांसि च
अग्निहोत्र, यज्ञ, व्रत, दान आणि तप—