यथा परिणतं सस्यं पतेत्प्रसवबंधनात्
जसं पिकलेलं धान्य कणसाच्या बंधनातून सहजपणे खाली पडतं,
ये च त्वामवमन्यंते दर्पिताः स्वतपोबलैः
आणि जे स्वतःच्या बळावर गर्व करून तुला कमी लेखतात,
उपपातकिनो ये च महापातकिनश्च ये 4.1.26.
जे लहान पापं करतात, आणि जे मोठे पापी आहेत,
विष्णोऽविमुक्ते संवासः कर्मनिर्मूलनक्षमः 4.1.26.
विष्णूंच्या अविमुक्त क्षेत्रात राहणं, कर्म नष्ट करण्यास समर्थ आहे.
अश्रद्धयापि यः स्नातो मणिकर्ण्यां विधानतः 4.1.26.
कोणी श्रद्धा नसली तरी, जर तो मणिकर्णिकेवर विधीपूर्वक स्नान करतो,
योसौ विश्वेश्वरो देवः काशीपुर्यामुमे स्थितः 4.1.26.
तो देव, विश्वाचा स्वामी, जो काशी नगरीत वास करतो,
बहूपसर्गो योगोयं कृच्छ्रसाध्यं तपो हि यत् 4.1.26.
हा योग, ज्यात अनेक अडचणी आहेत, आणि ती तपश्चर्या जी साध्य करायला कठीण आहे,
व्यास उवाच सर्वपापप्रशमनीं पुनः स्कंद उवाच ह ।। 4.1.26.
व्यास म्हणाले: पुन्हा स्कंदाने सर्व पापं दूर करणाऱ्या गोष्टी सांगितल्या.
स्कंद उवाच तथा च कथयामीह देवदेवेनभाषितम्
स्कंद म्हणाले: आता मी देवांचा देव जे बोलला ते सांगतो.
प्राप्तं वाराणसीत्याख्यामविमुक्तं यथा तथा
वाराणसी, ज्याला अविमुक्त म्हणतात, ती कशी मिळवली गेली, ते मी सांगतो.
निर्दग्धान्सागराञ्छ्रुत्वा कपिलक्रोधवह्निना
कपिलाच्या क्रोधाग्नीने समुद्र जळून गेले, हे ऐकून,
सूर्यवंशे महातेजा राजा परमधार्मिकः
सूर्यवंशात एक तेजस्वी, अत्यंत धर्मनिष्ठ राजा होता,
हिमवंतं नगश्रेष्ठममात्य न्यस्तराज्यधूः
त्याने राज्याची जबाबदारी मंत्र्यांवर सोपवली आणि हिमालय या श्रेष्ठ पर्वताकडे गेला.
ब्रह्मशापाग्निनिर्दग्धान्महादुर्गतिगानपि
ब्रह्मदेवाच्या शापाच्या अग्नीने जळून गेलेले, मोठ्या संकटात सापडलेले लोकही,
ममैव सा परामूर्तिस्तोयरूपा शिवात्मिका
तीच माझी सर्वोच्च मूर्ती आहे, तिचं स्वरूप पाण्यासारखं आहे आणि ती मंगलमय आहे.
शुद्धविद्यास्वरूपा च त्रिशक्तिः करुणात्मिका
ती शुद्ध ज्ञानाचं मूर्तिमंत रूप आहे, तिला तीन शक्ती आहेत आणि ती दयाळूपणाचं मूर्त स्वरूप आहे.
यामेतां जगतां धात्रीं धारयामि स्वलीलया
हीच जगाचा आधार असलेली देवी मी आपल्या लीलेंतून धारण करतो.
त्रैलोक्ये यानि तीर्थानि पुण्यक्षेत्राणि यानि च 4.1.27.
तीनही लोकांतील सर्व तीर्थस्थळं आणि पुण्यभूमी,
तपांसि विष्णो सर्वाणि श्रुतिः सांगा चतुर्विधा
हे विष्णु, सर्व तपश्चर्या आणि चारही वेद त्यांच्या उपवेदांसह,
पुरुषार्थाश्च सर्वे वै शक्तयो विविधाश्च याः
सर्व पुरुषार्थ आणि असंख्य शक्ती,
स स्नातः सर्वतीर्थेषु सर्वक्रतुषु दीक्षितः
तो जणू सर्व तीर्थांत स्नान केलेला आणि सर्व यज्ञांत दीक्षित झालेला असतो.
तपांसि तेन तप्तानि सर्वदानप्रदः स च
त्याने सर्व तपश्चर्या केल्या आहेत आणि तो सर्व दानांचा दाता आहे.
सर्ववर्णाश्रमेभ्यश्च वेदविद्भ्यश्च वै तथा
तो सर्व वर्ण आणि आश्रमांमध्ये, तसेच वेद जाणणाऱ्यांमध्येही समान आहे.
मनोवाक्कायजैर्दोषैर्दुष्टो बहुविधैरपि
मन, वाणी किंवा शरीराने कितीही दोष लागले असले,
कृते सर्वत्र तीर्थानि त्रेतायां पुष्करं परम्
कृतयुगात सर्व तीर्थं सर्वत्र असतात; त्रेतायुगात पुष्कर श्रेष्ठ मानलं जातं.
पूर्वजन्मांतराभ्यास वासनावशतो हरे
पूर्वजन्मातील सवयींच्या प्रभावामुळे, हे हरी,
ध्यानं कृते मोक्षहेतुस्त्रेतायां तच्च वै तपः
कृतयुगात ध्यान हे मुक्तीचं कारण आहे; त्रेतायुगात ते तप आहे.
यो देहपतनाद्यावद्गंगातीरं न मुंचति 4.1.27.
जो देह पडेपर्यंत गंगेच्या काठी राहत नाही,
कलौ कलुषचित्तानां परद्रव्यरतात्मनाम्
कलियुगात, ज्यांचं मन अपवित्र आहे आणि जे दुसऱ्याच्या संपत्तीमध्ये आसक्त आहेत,
अलक्ष्मीः कालकर्णी च दुःस्वप्नो दुर्विचिंतितम्
दुर्दैव, मृत्यू, वाईट स्वप्नं आणि वाईट विचार उत्पन्न होतात.