आजन्म मौनव्रततो यदन्यत्रफलं स्मृतम्
जन्मभर मौनव्रत पाळल्याने इतरत्र जे फळ सांगितले आहे,
अन्यत्र दत्त्वा सर्वस्वं सुकृतं यत्समीरितम्
इतरत्र, आपली सर्व संपत्ती दान केल्याने जे पुण्य सांगितले आहे,
मुक्तिक्षेत्राणि सर्वाणि यत्संसेव्योदितं फलम् 4.1.26.
सर्व मुक्तिक्षेत्रांची सेवा केल्याने जे फळ सांगितले आहे,
प्रयागस्नानपुण्येन यत्पुण्यं स्याच्छिवप्रदम्
प्रयागमध्ये स्नान केल्याने जे पुण्य मिळते आणि जे शिवप्रद आहे,
यत्पुण्यमश्वमेधेन यत्पुण्यं राजसूयतः
अश्वमेध यज्ञाने मिळणारे आणि राजसूय यज्ञाने मिळणारे जे पुण्य,
तुलापुरुषदानेन यत्पुण्यं सम्यगाप्यते
तुलापुरुष दानाने जे पुण्य पूर्णपणे मिळते,
इति विष्णोर्वरं श्रुत्वा देवदेवो जगत्पतिः
विष्णूंनी दिलेला वर ऐकून, देवांचा देव, जगाचा अधिपती,
विधेहि सृष्टिं विविधां यथावत्त्वं श्रुतीरिताम्
तू वेगवेगळ्या सृष्टी, जशा शास्त्रात सांगितल्या आहेत, तशाच योग्य रीतीने निर्माण कर.
पितेव सर्वभूतानां धर्मतः पालको भव
सर्व जीवांचा तू धर्माने वडिलांसारखा रक्षणकर्ता हो.
धर्मेतरपथस्थानामुपसंहृतये हरे
हे हरि, जे धर्माच्या विरुद्ध मार्गावर आहेत, त्यांना दूर करण्यासाठी,
यथा परिणतं सस्यं पतेत्प्रसवबंधनात्
जसं पिकलेलं धान्य कणसाच्या बंधनातून सहजपणे खाली पडतं,
ये च त्वामवमन्यंते दर्पिताः स्वतपोबलैः
आणि जे स्वतःच्या बळावर गर्व करून तुला कमी लेखतात,
उपपातकिनो ये च महापातकिनश्च ये 4.1.26.
जे लहान पापं करतात, आणि जे मोठे पापी आहेत,
विष्णोऽविमुक्ते संवासः कर्मनिर्मूलनक्षमः 4.1.26.
विष्णूंच्या अविमुक्त क्षेत्रात राहणं, कर्म नष्ट करण्यास समर्थ आहे.
अश्रद्धयापि यः स्नातो मणिकर्ण्यां विधानतः 4.1.26.
कोणी श्रद्धा नसली तरी, जर तो मणिकर्णिकेवर विधीपूर्वक स्नान करतो,
योसौ विश्वेश्वरो देवः काशीपुर्यामुमे स्थितः 4.1.26.
तो देव, विश्वाचा स्वामी, जो काशी नगरीत वास करतो,
बहूपसर्गो योगोयं कृच्छ्रसाध्यं तपो हि यत् 4.1.26.
हा योग, ज्यात अनेक अडचणी आहेत, आणि ती तपश्चर्या जी साध्य करायला कठीण आहे,
व्यास उवाच सर्वपापप्रशमनीं पुनः स्कंद उवाच ह ।। 4.1.26.
व्यास म्हणाले: पुन्हा स्कंदाने सर्व पापं दूर करणाऱ्या गोष्टी सांगितल्या.
स्कंद उवाच तथा च कथयामीह देवदेवेनभाषितम्
स्कंद म्हणाले: आता मी देवांचा देव जे बोलला ते सांगतो.
प्राप्तं वाराणसीत्याख्यामविमुक्तं यथा तथा
वाराणसी, ज्याला अविमुक्त म्हणतात, ती कशी मिळवली गेली, ते मी सांगतो.
निर्दग्धान्सागराञ्छ्रुत्वा कपिलक्रोधवह्निना
कपिलाच्या क्रोधाग्नीने समुद्र जळून गेले, हे ऐकून,
सूर्यवंशे महातेजा राजा परमधार्मिकः
सूर्यवंशात एक तेजस्वी, अत्यंत धर्मनिष्ठ राजा होता,
हिमवंतं नगश्रेष्ठममात्य न्यस्तराज्यधूः
त्याने राज्याची जबाबदारी मंत्र्यांवर सोपवली आणि हिमालय या श्रेष्ठ पर्वताकडे गेला.
ब्रह्मशापाग्निनिर्दग्धान्महादुर्गतिगानपि
ब्रह्मदेवाच्या शापाच्या अग्नीने जळून गेलेले, मोठ्या संकटात सापडलेले लोकही,
ममैव सा परामूर्तिस्तोयरूपा शिवात्मिका
तीच माझी सर्वोच्च मूर्ती आहे, तिचं स्वरूप पाण्यासारखं आहे आणि ती मंगलमय आहे.
शुद्धविद्यास्वरूपा च त्रिशक्तिः करुणात्मिका
ती शुद्ध ज्ञानाचं मूर्तिमंत रूप आहे, तिला तीन शक्ती आहेत आणि ती दयाळूपणाचं मूर्त स्वरूप आहे.
यामेतां जगतां धात्रीं धारयामि स्वलीलया
हीच जगाचा आधार असलेली देवी मी आपल्या लीलेंतून धारण करतो.
त्रैलोक्ये यानि तीर्थानि पुण्यक्षेत्राणि यानि च 4.1.27.
तीनही लोकांतील सर्व तीर्थस्थळं आणि पुण्यभूमी,
तपांसि विष्णो सर्वाणि श्रुतिः सांगा चतुर्विधा
हे विष्णु, सर्व तपश्चर्या आणि चारही वेद त्यांच्या उपवेदांसह,
पुरुषार्थाश्च सर्वे वै शक्तयो विविधाश्च याः
सर्व पुरुषार्थ आणि असंख्य शक्ती,