श्रीशैल हिमशैलाद्या नानान्यायतनानि च
श्रीशैल, हिमशैल आणि इतर अनेक पवित्र स्थानं,
तपांसि नानारूपाणि व्रतानि नियमा यमाः
विविध स्वरूपाची तपश्चर्या, व्रतं, नियम आणि संयम,
मानसान्यपि भौमानि धारातीर्थादिकानि च
मानसिक आणि भौतिक, तसेच धारा-तीर्थ वगैरे सुरू होणारी तीर्थे,
जपश्चापि मनूनां च तथाऽग्निहवनानि च
मंत्रांचा जप आणि अग्निहोत्रही,
त्रिरात्रं पंचरात्राणि सांख्ययोगादयस्तथा 4.1.25.
तीन रात्रींची, पाच रात्रींची व्रतं, तसेच सांख्य, योग आणि इतरही,
पुर्यश्चापि समाख्यातानृतजंतु विमुक्तिदा
आधी सांगितलेली शुद्धीची कर्मे, जी खोटेपणातून जन्मलेल्या जीवांना मुक्ती देतात,
एतानि यानि प्रोक्तानि काशीप्राप्तिकराणि च
ही सर्व साधने, जी सांगितली आहेत, त्या काशीप्राप्तीसाठी आहेत.
अतएव हि तत्क्षेत्रं पवित्रमतिचित्रकृत्
म्हणूनच ते क्षेत्र अत्यंत पवित्र आणि अद्भुत आहे.
इदमेव हि तत्क्षेत्रं कुशलप्रश्नकारणम्
हेच क्षेत्र शुभ विचारांची प्रेरणा देणारे कारण आहे.
अपि काश्याः समागच्छत्स्पर्शवत्स्पर्श इष्यते
काशीहून आलेल्या व्यक्तीचा स्पर्शसुद्धा पवित्र मानला जातो.
त्रिरात्रमपिये काश्यां वसंति नियतेंद्रियाः
जे लोक आपल्या इंद्रियांवर नियंत्रण ठेवून काशीमध्ये फक्त तीन रात्रीसुद्धा राहतात,
त्वं तु तत्र कृतावासः कृतपुण्यमहोच्चयः
पण तू तिथे राहून मोठ्या आणि श्रेष्ठ पुण्यकृत्यांची कमाई केली आहेस.
तव तत्र तु यत्कुंडमगस्तीश्वरसन्निधौ
तिथे, अगस्तीश्वराच्या सान्निध्यात, तुझं ते पवित्र कुंड,
पितॄन्पिंडैः समभ्यर्च्य श्रद्धाश्राद्धविधानतः
तू श्रद्धेने आणि विधीपूर्वक पितरांची पिंडांनी पूजा केलीस.
इत्युक्त्वा सर्वगात्राणि स्पष्ट्वा कुंभोद्भवस्य च 4.1.25.
असं म्हणून, त्याने सर्व अंगांना आणि कुंभातून जन्मलेल्या व्यक्तीच्या अंगांनाही स्पर्श केला.
जय विश्वेश नेत्राणि विनिमील्य वदन्नपि
तो म्हणाला, 'विश्वेशाचा विजय असो!' आणि बोलताना डोळे मिटले.
स्कंदे विसर्जितध्याने सुप्रसन्नमनोमुखे
त्याचं मन शांत आणि चेहरा प्रसन्न होता; त्याने आपलं ध्यान स्कंदावर केंद्रित केलं.
वाराणस्यास्तु महिमा हिमशैलभुवे मुदा
वाराणसीचे माहात्म्य हिमालयात जन्मलेल्या त्या प्रभूला आनंदाने सांगितलं गेलं.
त्वया यथा समाकर्णि तदुत्संगनिवासिना
जसं तू ऐकलंस, तसंच ते त्या मातेच्या कुशीत बसलेल्या तुला सांगितलं गेलं.
तत्क्षेत्रस्याविमुक्तस्य मम मातुः पुरः पुरा
त्या क्षेत्राचं, अविमुक्ताचं, जे पूर्वी माझ्या आईसमोर होतं,
श्रुतं च यत्तदुत्संगे स्थितेन स्थिरचेतसा
आणि जे तू तिच्या कुशीत स्थिर मनाने बसून ऐकलंस,
गुह्यानां परमं गुह्यमविमुक्तमिहेरितम्
सर्व गुपितांमध्ये अविमुक्त हे सर्वात श्रेष्ठ गुपित आहे असं सांगितलं जातं.
भूर्लोके नैव संलग्नं तत्क्षेत्रं त्वंतरिक्षगम्
ते क्षेत्र पृथ्वीवर जोडलेलं नाही, तर आकाशात फिरतं.
यस्तत्र निवसेद्विप्र संयतात्मा समाहितः
जो ब्राह्मण तिथे आत्मसंयम ठेवून, एकाग्र मनाने राहतो,
निमेषमात्रमपि यो ह्यविमुक्तेऽतिभक्तिभाक् 4.1.25.
जो अविमुक्तात अगदी क्षणभरसुद्धा अत्यंत भक्तीने राहतो,
यस्तु मासं वसेद्धीरो लघ्वाहारो जितेंद्रियः
पण जो संयमी, कमी अन्न घेणारा, तिथे एक महिना राहतो,
संवत्सरं वसंस्तत्र जितक्रोधो जितेंद्रियः
जो राग आणि इंद्रिये जिंकून तिथे एक वर्ष राहतो,
परापवादरहितः किंचिद्दानपरायणः
जो दुसऱ्यांची निंदा न करता, थोडं जरी दान देण्यात मन लावतो,
यावज्जीवं वसेद्यस्तु क्षेत्रमाहात्म्यविन्नरः
जो मनुष्य आपल्या संपूर्ण आयुष्यात या पवित्र क्षेत्राचं महात्म्य ओळखत नाही,
न योगैर्या गतिर्लभ्या जन्मांतरशतैरपि
योगाच्या साधनेनं, शेकडो जन्मानंतरही जी अवस्था मिळत नाही,