औषधेष्वेव यत्रास्ति कुष्ठयोगो न मानवे
जिथे औषधांमध्येच कुष्ठरोगाचा संबंध असतो, माणसांमध्ये नाही.
कंपःसात्त्विकभावोत्थो न भयात्क्वापि कस्यचित्
कंपन हे सत्त्वगुणाच्या भावनेतूनच येते, भीतीमुळे कुणालाही कधीच होत नाही.
दुर्लभत्वं सदा कस्य सुकृतेन च वस्तुनः
कोणत्याही चांगल्या गोष्टीचे दुर्मिळपण नेहमी पुण्यामुळेच असते.
दानहानिर्गजेष्वेव द्रुमेष्वेव हि कंटकाः
दानाची हानी फक्त हत्तींतच असते, आणि काटे फक्त झाडांमध्येच असतात.
बाणेषु गुणविश्लेषो बंधोक्तिः पुस्तके दृढा
बाणांमध्ये दोऱ्याचा तुटाव असतो, आणि बांधण्याची गोष्ट पुस्तकात ठामपणे सांगितलेली असते.
दंडवार्ता सदा यत्र कृतसंन्यासकर्मणाम् 4.1.24.
जिथे नेहमी शिक्षा याचीच चर्चा होते, ती संन्यासाचे कर्म केलेल्यांबद्दल असते.
यत्र क्षपणका एव दृश्यंते मलधारिणः
जिथे फक्त मलाने माखलेले भिक्षुकच दिसतात.
इत्यादि गुणवद्देशे त्वयिराज्यं प्रशासति
अशा सद्गुणी देशात तूच राजा म्हणून राज्य करतोस.
सौभाग्यभाजि रूपाढ्ये शौर्यौदार्यगुणान्विते
सौभाग्य लाभलेला, रूपवान, शौर्य, औदार्य आणि उत्तम गुणांनी युक्त.
राज्ञीनामयुतंभावि कुमाराणां शतत्रयम्
राण्यांना दहा हजार पुत्र होतील, आणि कुमारांची संख्या तीनशे असेल.
विजितानेकसमरः श्रीसंतर्पितमार्गणः
अनेक युद्धे जिंकलेला, ज्याचे बाण ऐश्वर्याने संतुष्ट झाले आहेत.
संततावभृथक्लिन्न मूर्धजः क्षितिषर्षभः
यज्ञाच्या समाप्तीनंतर स्नानाने केस ओले झालेले, असा तो राजा पृथ्वीवर श्रेष्ठ आहे.
पदारविंदं गौविंदं हृदि ध्यायन्नतंद्रितः
गोविंदाच्या कमळासारख्या चरणांचा मनापासून, थकवा न येता, ध्यान करणारा,
कदाचिदुपविष्टःसन्मध्ये राजसभं द्विज
कधीतरी, द्विजा, राजसभेत सर्वांच्या मध्ये बसलेला,
तत्कर्मभाविसदृशैस्तदात्वमभिनंदितः
त्या वेळच्या कर्मानुसार त्याला योग्य तो सन्मान मिळाला.
श्रीमद्विश्वेश्वरो देवो विश्वेषां जगतां गुरुः 4.1.24.
श्रीमान् विश्वेश्वर, सर्व जगाचा देव आणि गुरु,
नैःश्रेयसीं च संपत्तिं यो देयात्स्मरणादपि
ज्याच्या केवळ स्मरणानेही सर्वोच्च संपत्ती मिळते,
येन पुण्येन ते प्राप्तं राज्यं प्राज्यमकंटकम्
ज्याच्या पुण्यामुळे तुला मोठे आणि निर्विघ्न राज्य मिळाले,
यस्य प्रसादात्सुलभमायुः पुत्रांबरागनाः
ज्याच्या कृपेने सहजपणे आयुष्य, पुत्र, वस्त्रे आणि स्त्रिया मिळतात,
नामश्रवणमात्रेण यस्य विश्वेशितुर्विभोः
विश्वेश्वर या सर्वव्यापी प्रभूचे केवळ नाव ऐकले तरी,
त्वं वृद्धकालो भूपालः श्रुत्वेत्याशीः परंपराम्
तू, वृद्ध राजा, हे ऐकून ही आशीर्वादाची परंपरा पुढे चालू ठेव.
आकारगोपनं कृत्वा तेभ्यो दत्त्वा धनं बहु
आपली इच्छा लपवून, त्यांना पुष्कळ धन दे,
अनंगलेखया राज्ञ्या ततः काशीं गमिष्यसि
मग, राणीच्या पत्रासह, तू काशीला जाशील.
स्वनाम्ना तत्र संस्थाप्य लिंगं निर्वाणकारणम्
तेथे, आपल्या नावाने मोक्षदायक लिंग स्थापन कर,
विधाय विधिवत्तत्र कलशारोपणादिकम्
तेथे विधीपूर्वक कलशारोहण आणि इतर सर्व विधी पार पाड,
महाध्वजपताकाश्च च्छत्रचामरदर्पणम् 4.1.24.
मोठ्या ध्वज-पताका, छत्र, चामर आणि आरसा यांसह,
व्रतोपवासनियमैः परिक्षीणकलेवरः
व्रत, उपवास आणि नियमांनी शरीर क्षीण झालेले,
अतीवजीर्णवपुषं परिपिंगजटान्वितम्
अतिशय वृद्ध शरीर, पिंगट जटा असलेले,
भारं शरीरयष्टेश्च दृढयष्ट्यां समर्प्य च
आपले शरीराचा भार मजबूत काठीवर ठेवून,
उपविश्य समीपे ते प्रक्ष्यत्येवमनुक्रमात्
त्यांच्या जवळ बसून, तू हळूहळू विचारशील.