परपीडाकरं कर्म काश्यां नित्यं विवर्जयेत्
काशीमध्ये नेहमी दुसऱ्यांना त्रास देणारे कृत्य टाळावे.
त्यक्त्वा वैश्वेश्वरीं भक्तिं येऽन्यदेवपरायणाः 4.1.22.
जे विश्वेश्वरीची भक्ती सोडून इतर देवतांकडे वळतात,
न योगेन विना ज्ञानं योगस्तत्त्वार्थशीलनम् 4.1.22.
योगाशिवाय ज्ञान मिळत नाही; योग म्हणजे खरी अर्थाची साधना.
उक्तेति विररामाजः शृण्वतोर्गणयोस्तयोः
असे म्हणून अजाने बोलणे थांबवले, तेव्हा दोन्ही गण ऐकत होते.
शिवशर्मोवाच सत्यलोकेश्वर विधे सर्वेषां प्रपितामह
शिवशर्मा म्हणाला — सत्यलोकाचा स्वामी, सर्वांचा सर्जनहार आणि सर्वांचा प्रपितामह,
पिपृच्छिषुस्त्वं निर्वाणं गणौ तत्कथयिष्यतः
तू शिष्य म्हणून गणांकडून मोक्षाची विचारणा करतोस, ते लवकरच सांगणार आहेत.
नेतयोर्विष्णुगणयोरगोचरमिहास्ति हि
या दोन्ही विष्णुगणांना इथे काही गोष्टी समजणार नाहीतच.
इत्युक्त्वा सत्कृतास्ते वै ब्रह्मणा भगवद्गणाः
असे सांगितल्यावर, त्या भगवंतांच्या गणांना ब्रह्मदेवाने सन्मान दिला.
पुनः स्वयानमारुह्य वैकुंठमभितो ययुः
पुन्हा आपल्या वाहनावर बसून, ते वैकुंठाकडे निघून गेले.
पृच्छाम्यन्यच्च वां भद्रौ ब्रूतं प्रीत्या तदप्यहो
मी तुम्हाला आणखी एक विचारतो, हे शुभेच्छुकांनो, तेही प्रेमाने सांगा.
कांच्यवंती द्वारवती काश्ययोध्या च पंचमी
कांची, अवंती, द्वारका, काशी आणि अयोध्या — ही पाचवी आहे.
विहाय षट्पुरीश्चान्याः काश्यामेवप्रतिष्ठिता
इतर सहा नगरी सोडून, केवळ काशीमध्येच ते स्थिर आहेत.
इति सर्वं मम पुरः प्रसादाद्वक्तुमर्हतम्
माझ्या कृपेने, हे सर्व तुझ्यासमोर सांगण्यास तू पात्र आहेस.
यथार्थं कथयावस्ते यत्पृष्टं भवतानघ 4.1.23.
हे पापरहित, तुला विचारले आहे तसेच, खरी गोष्ट मला सांग.
विप्रावभासते यावत्किरणैः पुष्पवंतयोः
हे ब्राह्मण, ज्या पर्यंत त्या दोन फुलांनी भरलेल्या तेजाचे किरण चमकत आहेत,
वियच्च तावदुपरि विस्तारपरिमंडलम्
त्यांच्या वरच्या आकाशाचा पसारा तितकाच गोलाकार पसरलेला असतो.
भानोः सकाशादुपरि लक्षे लक्ष्यः क्षपाकरः
सूर्याच्या वर, एक लक्ष योजनांवर, रात्र उजळवणारा चंद्र आहे.
उडुमंडलतः सौम्य उपरिष्टाद्द्विलक्षतः
चंद्राच्या गोलाच्या वर, हे सौम्य, दुप्पट अंतरावर तारे आहेत.
माहेयादुपरिष्टाच्च सुरेज्यो नियुतद्वये
ताऱ्यांच्या प्रदेशाच्या वर, दोन लक्ष योजनांवर, देवांचे लोक आहे.
दशायुतसमुच्छ्रायं सौरेः सप्तर्षिमंडलम्
सूर्याच्या दहा लक्ष योजनांवर सप्तर्षींचे मंडळ आहे.
पादगम्यं हि यत्किंचिद्वस्त्वस्ति धरणीतले
पायाने जिथे कुठे जाता येते, ते सर्व पृथ्वीवर आहे.
भूर्लोकाच्च भुवर्लोको ब्रध्नावधिरुदाहृतः
पृथ्वीच्या वर भूर्लोक आहे, जो ब्रध्न नावाच्या सीमेपर्यंत ओळखला जातो.
महर्लोकः क्षितेरूर्ध्वमेककोटिप्रमाणतः
पृथ्वीच्या वर, दहा कोटी योजनांचे माप असलेला महर्लोक आहे.
चतुष्कोटिप्रमाणस्तु तपोलोकोऽस्ति भूतलात् 4.1.23.
पृथ्वीपासून चारपट अंतरावर तपोलोक आहे.
सत्यादुपरि वैकुंठो योजनानां प्रमाणतः
सत्यलोकाच्या वर, योजनांच्या मापाने वैकुंठ आहे.
यत्रास्ते श्रीपतिः साक्षात्सर्वेषामभयप्रदः
तेथे श्रीपतिस्वयं सर्वांना निर्भयता देणारा वास करतो.
पार्वत्या सहितः शंभुर्गजास्य स्कंद नंदिभिः
पार्वतीसह शंभू, गणेश, स्कंद आणि नंदी यांच्यासोबत आहे.
तस्य देवस्य खेलोऽयं स्वलीला मूर्तिधारिणः
स्वेच्छेने रूप धारण करणाऱ्या त्या देवाची ही लीला आहे.
सर्वेषां शासकश्चासौ तस्य शास्ता न चापरः
तो सर्वांचा अधिपती आहे; त्याच्याशिवाय दुसरा कोणीही स्वामी नाही.
सर्वज्ञ एकः स प्रोक्तः स्वेच्छाधीन विचेष्टितः
तोच सर्वज्ञ आहे, आणि स्वतःच्या इच्छेने सर्व काही करतो.