किं बहूक्तेन विप्रेंद्र महोदयमभीप्सुना
अगदी मोठे पुण्य मिळवू इच्छिणाऱ्याला, हे श्रेष्ठ ब्राह्मण, जास्त सांगण्याची गरज नाही.
प्रयागतोपि तीर्थेशात्सर्वेषु भुवनेष्वपि 4.1.22.
प्रयागातून किंवा इतर पवित्र क्षेत्रांमधून जरी कोणी येथे आला,
प्रयागादपि वै रम्यमविमुक्तं न संशयः
प्रयागापेक्षा अविमुक्त क्षेत्र अधिक रमणीय आहे, यात शंका नाही.
अविमुक्तान्महाक्षेत्राद्विश्वेश समधिष्ठितात्
अविमुक्त हे महान क्षेत्र विश्वेश्वराने स्थापन केले आहे.
अविमुक्तमिदं क्षेत्रमपि ब्रह्मांडमध्यगम्
हे अविमुक्त क्षेत्र ब्रह्मांडाच्या मध्यभागी आहे.
यथायथा हि वर्धेत जलमेकार्णवस्य च
जसे एकाच समुद्राचे पाणी वाढत जाते,
क्षेत्रमेतत्त्रिशूलाग्रे शूलिनस्तिष्ठति द्विज
हे क्षेत्र त्रिशूळाच्या टोकावर आहे, जिथे त्रिशूळधारी भगवान वास करतात, हे ब्राह्मण.
सदा कृतयुगं चात्र महापर्वसदाऽत्र वै
येथे नेहमीच कृतयुग असते; येथे नेहमीच मोठा उत्सव असतो.
सदा सौम्यायनं तत्र सदा तत्र महोदयः
तेथे नेहमीच सौम्य मार्ग असतो; तेथे नेहमीच मोठे पुण्य मिळते.
यथाभूमितले विप्र पुर्यः संति सहस्रशः
जसे पृथ्वीवर हजारो नगरे आहेत, तसेच, हे ब्राह्मण,
मया सृष्टानि विप्रेंद्र भुवनानि चतुर्दश
मीच, हे श्रेष्ठ ब्राह्मण, चौदा भुवने निर्माण केली आहेत.
पुरा यमस्तपस्तप्त्वा बहुकालं सुदुष्करम् 4.1.22.
पूर्वी यमाने फार कठीण तप बराच काळ केले होते.
चराचरस्य सर्वस्य यानि कर्माणि तानि वै
संपूर्ण चराचर सृष्टीतील सर्व कर्मे,
प्रवेशो यमदूतानां न कदाचिद्द्विजोत्तम
येथे यमदूतांना कधीच प्रवेश नाही, हे श्रेष्ठ ब्राह्मण.
स्वयं नियंता विश्वेशस्तत्र काश्यां तनुत्यजाम्
सर्वांचा स्वामी, स्वतःच सर्वांना नियम करणारा, त्या काशी नगरीत आपले शरीर सोडून गेला.
तत्र पापं न कर्तव्यं दारुणा रुद्रयातना
त्या ठिकाणी पाप करू नये, कारण रुद्राच्या भीषण यातना तिथे मिळतात.
पापमेव हि कर्तव्यं मतिरस्ति यदीदृशी
ज्याची वृत्तीच अशी आहे, त्याने फक्त पापच करावे असेच म्हणावे लागेल.
अपि कामातुरो जंतुरेकां रक्षति मातरम्
जरी कोणी इच्छेने पछाडलेला असला, तरी तो आपल्या आईचे रक्षण करतोच.
परापवादशीलेन परदाराभिलाषिणा
जो दुसऱ्यांची निंदा करतो आणि दुसऱ्याच्या पत्नीवर मन ठेवतो,
अभिलष्यंति ये नित्यं धनं चात्र प्रतिग्रहैः
जे नेहमी इथे भेटवस्तूंमधून धनाची इच्छा धरतात,
परपीडाकरं कर्म काश्यां नित्यं विवर्जयेत्
काशीमध्ये नेहमी दुसऱ्यांना त्रास देणारे कृत्य टाळावे.
त्यक्त्वा वैश्वेश्वरीं भक्तिं येऽन्यदेवपरायणाः 4.1.22.
जे विश्वेश्वरीची भक्ती सोडून इतर देवतांकडे वळतात,
न योगेन विना ज्ञानं योगस्तत्त्वार्थशीलनम् 4.1.22.
योगाशिवाय ज्ञान मिळत नाही; योग म्हणजे खरी अर्थाची साधना.
उक्तेति विररामाजः शृण्वतोर्गणयोस्तयोः
असे म्हणून अजाने बोलणे थांबवले, तेव्हा दोन्ही गण ऐकत होते.
शिवशर्मोवाच सत्यलोकेश्वर विधे सर्वेषां प्रपितामह
शिवशर्मा म्हणाला — सत्यलोकाचा स्वामी, सर्वांचा सर्जनहार आणि सर्वांचा प्रपितामह,
पिपृच्छिषुस्त्वं निर्वाणं गणौ तत्कथयिष्यतः
तू शिष्य म्हणून गणांकडून मोक्षाची विचारणा करतोस, ते लवकरच सांगणार आहेत.
नेतयोर्विष्णुगणयोरगोचरमिहास्ति हि
या दोन्ही विष्णुगणांना इथे काही गोष्टी समजणार नाहीतच.
इत्युक्त्वा सत्कृतास्ते वै ब्रह्मणा भगवद्गणाः
असे सांगितल्यावर, त्या भगवंतांच्या गणांना ब्रह्मदेवाने सन्मान दिला.
पुनः स्वयानमारुह्य वैकुंठमभितो ययुः
पुन्हा आपल्या वाहनावर बसून, ते वैकुंठाकडे निघून गेले.
पृच्छाम्यन्यच्च वां भद्रौ ब्रूतं प्रीत्या तदप्यहो
मी तुम्हाला आणखी एक विचारतो, हे शुभेच्छुकांनो, तेही प्रेमाने सांगा.