नैमिषारण्यतोपीह सर्वस्मिन्क्षितिमंडले
या पृथ्वीवर नैमिषारण्य देखील प्रसिद्ध आहे.
स्वर्गदोमोक्षदश्चैव सर्वकामफलप्रदः
तेथे स्वर्ग, मुक्ती आणि सर्व इच्छा पूर्ण करणारे फळ मिळते.
यागाः सर्वे मया पूर्वं तुलया विधृता द्विज 4.1.22.
हे द्विजा, मी पूर्वी केलेले सर्व यज्ञ तुला लावून पाहिले आहेत.
दृष्ट्वा प्रकृष्टयागेभ्यः पुष्टेभ्यो दक्षिणादिभिः
श्रेष्ठ आणि भरपूर दक्षिणा असलेल्या यज्ञांचे मी दर्शन घेतले आहे.
नाममात्रस्मृतेर्यस्य प्रयागस्य त्रिकालतः
प्रयाग या तीर्थाचे केवळ नाव तीन वेळा आठवले तरी पुण्य मिळते.
संति तीर्थान्यनेकानि पापत्राणकराणि च
इथे अनेक तीर्थस्थाने आहेत, जी पापांचे डाग दूर करतात.
जन्मांतरेष्वसंख्येषु यः कृतः पापसंचयः
असंख्य जन्मांमध्ये साठवलेली पापे,
स तीर्थराजगमनोद्यतस्य शुभजन्मनः
तीर्थराजाकडे जाण्याचा संकल्प करणाऱ्या शुभ जन्माच्या माणसासाठी,
ततः क्रांतार्धमार्गस्य प्रयाग दृढचेतसः
प्रयागाकडे दृढ निश्चयाने निघाल्यावर, जेव्हा अर्धा मार्ग पार होतो,
भाग्यान्नेत्रातिथीभूते तीर्थराजे महात्मनः
भाग्याने, जेव्हा तीर्थराज हा महात्मा डोळ्यांसमोर येतो,
सप्तधातुमयी भूततनौ पापानि यानि वै
सप्तधातूंच्या देहात असलेली सर्व पापे,
पुण्यराशिं च विपुलं पुण्यान्भोगान्यथेप्सितान् 4.1.22.
त्याला मोठ्या प्रमाणात पुण्यसंचय आणि इच्छित पुण्यफळे मिळतात.
स्नायाद्योभिलषन्मोक्षं कामानन्यान्विहाय च
जो कोणी तेथे स्नान करतो आणि मोक्षाची इच्छा धरतो, इतर सर्व इच्छा सोडतो,
तीर्थराजं परित्यज्य योऽन्यस्मात्काममिच्छति
जो तीर्थराज सोडून दुसऱ्या ठिकाणी काही इच्छा करतो,
सत्यलोके प्रयागे च नांतरं वेद्म्यहं द्विज
सत्यलोक आणि प्रयाग यांच्यात काहीही फरक नाही, हे द्विजा, मी जाणतो.
तीर्थाभिलाषिभिर्मर्त्यैस्सेव्यं तीर्थांतरं नहि
तीर्थांची इच्छा असलेल्या माणसांनी दुसरी पवित्र स्थाने शोधू नयेत.
यथांतरं द्विजश्रेष्ठ भूपेत्वितरसेवके
जसा राजाचा आणि त्याच्या इतर सेवकांचा फरक असतो, तसेच, हे श्रेष्ठ ब्राह्मण, येथेही फरक आहे.
यथाकथंचित्तीर्थेऽस्मिन्प्राणत्यागं करोति यः
या पवित्र स्थळी जो कोणत्याही प्रकारे प्राणत्याग करतो,
यस्य भाग्यवतश्चात्र तिष्ठंत्यस्थीन्यपि द्विज
ज्याचे भाग्य असेल आणि जो येथे राहतो, त्याच्या हाडांनाही, हे ब्राह्मण, लाभ होतो.
ब्रह्महत्यादि पापानां प्रायश्चित्तं चिकीर्षुणा
ब्रह्महत्येसारख्या पापांचे प्रायश्चित्त करायचे असेल,
किं बहूक्तेन विप्रेंद्र महोदयमभीप्सुना
अगदी मोठे पुण्य मिळवू इच्छिणाऱ्याला, हे श्रेष्ठ ब्राह्मण, जास्त सांगण्याची गरज नाही.
प्रयागतोपि तीर्थेशात्सर्वेषु भुवनेष्वपि 4.1.22.
प्रयागातून किंवा इतर पवित्र क्षेत्रांमधून जरी कोणी येथे आला,
प्रयागादपि वै रम्यमविमुक्तं न संशयः
प्रयागापेक्षा अविमुक्त क्षेत्र अधिक रमणीय आहे, यात शंका नाही.
अविमुक्तान्महाक्षेत्राद्विश्वेश समधिष्ठितात्
अविमुक्त हे महान क्षेत्र विश्वेश्वराने स्थापन केले आहे.
अविमुक्तमिदं क्षेत्रमपि ब्रह्मांडमध्यगम्
हे अविमुक्त क्षेत्र ब्रह्मांडाच्या मध्यभागी आहे.
यथायथा हि वर्धेत जलमेकार्णवस्य च
जसे एकाच समुद्राचे पाणी वाढत जाते,
क्षेत्रमेतत्त्रिशूलाग्रे शूलिनस्तिष्ठति द्विज
हे क्षेत्र त्रिशूळाच्या टोकावर आहे, जिथे त्रिशूळधारी भगवान वास करतात, हे ब्राह्मण.
सदा कृतयुगं चात्र महापर्वसदाऽत्र वै
येथे नेहमीच कृतयुग असते; येथे नेहमीच मोठा उत्सव असतो.
सदा सौम्यायनं तत्र सदा तत्र महोदयः
तेथे नेहमीच सौम्य मार्ग असतो; तेथे नेहमीच मोठे पुण्य मिळते.
यथाभूमितले विप्र पुर्यः संति सहस्रशः
जसे पृथ्वीवर हजारो नगरे आहेत, तसेच, हे ब्राह्मण,