योगेषु व्यतिपातस्त्वं तृणेषु हि कुशो भवान् 4.1.21.
योगांमध्ये, तू 'व्यतीपात' आहेस; आणि गवतांमध्ये, तू कुश आहेस.
सर्वासामिह बुद्धीनां धर्मबुद्धिर्भवानज
इथे सर्व प्रकारच्या बुध्दींपैकी, तू धर्माची बुध्दी आहेस, अजो.
प्राणायामोसि सर्वेपु साधनेषु शुचिष्वहो
सर्व साधनांमध्ये, तू प्राणायाम आहेस; आणि शुद्ध कर्मांमध्ये, तू हवन आहेस.
मित्राणां हि कलत्रं त्वं धर्मस्त्वं सर्वबंधुषु
मित्रांमध्ये, तू पत्नी आहेस; आणि सर्व नातेवाईकांमध्ये, तू धर्म आहेस.
त्वमेव माता त्वं तातस्त्वं सुतस्त्वं महाधनम्
तूच आई आहेस, तूच वडील आहेस, तूच मुलगा आहेस, आणि तूच मोठे धन आहेस.
सा कथा यत्र ते नाम तन्मनो यत्त्वदर्पितम्
तीच कथा खरी जिथे तुझे नाव घेतले जाते, आणि तेच मन शुद्ध जे तुझ्या चरणी अर्पण केले जाते.
तद्धनं धनिनां शुद्धं यत्त्वदर्थे व्ययीकृतम्
तेच धन शुद्ध आहे, जे धनवान लोक तुझ्यासाठी खर्च करतात.
तावच्च जीवितं श्रेयो यावत्त्वं हृदि वर्तसे
ज्यावेळी तू हृदयात वास करतोस, तेव्हाच जीवन खरे सुखी असते.
महापापानि गोविंद बहुजन्मार्जितान्यपि
गोविंदा, कितीही मोठी पापे असो, कित्येक जन्मांची साठवलेली असली—
अहो पुंसां महामोहस्त्वहो पुंसां प्रमादता
अरे, माणसांना किती मोठा भ्रम आहे! आणि किती मोठी बेफिकिरी आहे!
इदमेव हि मांगल्यमिदमेव धनार्जनम् 4.1.21.
हेच खरे मंगल आहे, हेच खरे धन मिळवण्याचे साधन आहे.
अधोक्षजात्परोधर्मो नार्थो नारायणात्परः
परमेश्वराशी संबंधित धर्मापेक्षा मोठा धर्म नाही; नारायणापेक्षा मोठे काहीच नाही.
इयमेव परा हानिरुपसर्गो यमेवहि
हीच खरी मोठी हानी आहे, हेच खरे दुःख आहे.
हरेराराधनं पुंसां किं किं न कुरुते बत
हरिची भक्ती माणसाने केली, तर ती काय साध्य करू शकत नाही!
हरत्यघं ध्वंसयति व्याधीनाधीन्नियच्छति
ती पाप दूर करते, संकटे नष्ट करते आणि आजार थांबवते.
भगवच्चरणद्वंद्वं निर्द्द्वंद्व ध्यानमुत्तमम्
सर्व द्वैतांपासून मुक्त होऊन भगवंताच्या पायांवर ध्यान करणे हेच श्रेष्ठ ध्यान आहे.
पापिनां यानि पापानि महोपपदभांज्यपि
पाप्यांची जी पापे आहेत, जरी ती फार मोठ्या फळाची असली—
प्रमादादपि संस्पृष्टो यथाऽनलकणो दहेत्
चुकून जरी त्यांना स्पर्श झाला, तरी जशी अग्नीची ठिणगी जाळते, तशी ती नष्ट होतात.
नितांतं कमलाकांते शांतचित्तं विधाय यः
जो आपले मन पूर्ण शांत करून लक्ष्मीच्या प्रियतमावर भक्ती करतो—
अयमेव परोधर्मस्त्विदमेव परं तपः
हेच खरे श्रेष्ठ धर्म आहे, हेच सर्वोच्च तप आहे.
तवोपहारं भक्त्याय सेवते यजपूरुष 4.1.21.
जो यज्ञस्वरूपा, तुझी भक्तीने सेवा करतो—
स चैवावभृथस्नातः स च गंगाजलाप्लुतः
तो जणू यज्ञाच्या शेवटच्या स्नानाने शुद्ध झाल्यासारखा आहे, गंगाजलात स्नान केल्यासारखा आहे.
शालग्राम शिला येन पूजिता तुलसी दलैः
जो शाळग्रामाच्या दगडाची तुळशीच्या पानांनी पूजा करतो—
ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यः शूद्रो वा यदि वेतरः
तो ब्राह्मण असो, क्षत्रिय, वैश्य, शूद्र किंवा दुसरा कुणीही असो—
शंखचक्रांकिततनुः शिरसां मंजरीधरः
शंख आणि चक्राची खूण अंगावर असलेला, डोक्यावर फुलांची माळ धारण केलेला—
प्रत्यहं द्वादशशिलाः शालग्रामस्य योऽर्चयेत्
जो दररोज बारा शाळग्रामांची पूजा करतो—
तुलसी यस्य भवने प्रत्यहं परिपूज्यते
ज्याच्या घरी तुळशी रोज भक्तीने पूजली जाते—
हरिनामाक्षरमुखं भाले गोपीमृदांकितम्
ज्याच्या ओठांवर हरिनामाचे अक्षर आहे आणि कपाळावर गोपिकांच्या मातीचा टिळा आहे—
गोपीमृत्तुलसी शंखः शालग्रामः सचक्रकः
गोप्या, माती, तुळशीची पाने, शंख आणि चक्रासह शाळग्राम हे सर्व.
ये मुहूर्ताः क्षणा ये च या काष्ठा ये निमेषकाः
जे क्षण, जे लहान काळ, जे वेळेचे भाग आणि डोळ्यांची क्षणभराची उघडझाप आहेत—