सुरापगाऽसि सरितां सरसां मानसं सरः 4.1.21.
नद्यांमध्ये दिव्य नदी, सरोवरांमध्ये मानस सरोवर तूच आहेस.
धातूनां हाटकमसि स्फटिकश्चोपलेष्वसि
धातूंमध्ये सोनं, दगडांमध्ये स्फटिक तूच आहेस.
सर्वपूज्यशिलानां वै शालग्राम शिला भवान्
सर्व पूजनीय दगडांमध्ये, शालग्राम हा दगड तूच आहेस.
वर्णेषु श्वेतवर्णोऽसि द्विपदां ब्राह्मणो भवान्
सर्व वर्णांमध्ये, तुझा रंग पांढरा आहे; आणि माणसांमध्ये, तू ब्राह्मण आहेस.
वेदेषूपनिषद्रूपा मंत्राणां प्रणवोह्यसि
वेदांमध्ये, तू उपनिषदांचा स्वरूप आहेस; आणि मंत्रांमध्ये, तूच 'ॐ' आहेस.
प्रतापिनामग्निरसि क्षमाऽसि त्वं क्षमावताम्
सर्व तेजस्वींपैकी, तू अग्नी आहेस; आणि संयमी लोकांमध्ये, तू क्षमा आहेस.
चापोसि सर्वशस्त्राणां वातो वेगवतामसि
सर्व द्रवांमध्ये, तू पाणी आहेस; आणि वेगवानांमध्ये, तू वारा आहेस.
व्योमव्याप्तिमतां त्वं वै परमात्माऽसि चात्मनाम्
आकाश व्यापणाऱ्यांमध्ये, तू सर्वत्र पसरलेला आहेस; आणि आत्म्यांमध्ये, तूच परमात्मा आहेस.
क्रतूनामश्वमेधोसि दानानामभयं भवान्
सर्व यज्ञांमध्ये, तू अश्वमेध आहेस; आणि दानांमध्ये, तू निर्भयता आहेस.
युगानां प्रथमोसि त्वं तिथीनां त्वं कुहूर्ह्यसि
सर्व युगांमध्ये, तू पहिले युग आहेस; आणि तिथींमध्ये, तू 'कुहू' आहेस.
योगेषु व्यतिपातस्त्वं तृणेषु हि कुशो भवान् 4.1.21.
योगांमध्ये, तू 'व्यतीपात' आहेस; आणि गवतांमध्ये, तू कुश आहेस.
सर्वासामिह बुद्धीनां धर्मबुद्धिर्भवानज
इथे सर्व प्रकारच्या बुध्दींपैकी, तू धर्माची बुध्दी आहेस, अजो.
प्राणायामोसि सर्वेपु साधनेषु शुचिष्वहो
सर्व साधनांमध्ये, तू प्राणायाम आहेस; आणि शुद्ध कर्मांमध्ये, तू हवन आहेस.
मित्राणां हि कलत्रं त्वं धर्मस्त्वं सर्वबंधुषु
मित्रांमध्ये, तू पत्नी आहेस; आणि सर्व नातेवाईकांमध्ये, तू धर्म आहेस.
त्वमेव माता त्वं तातस्त्वं सुतस्त्वं महाधनम्
तूच आई आहेस, तूच वडील आहेस, तूच मुलगा आहेस, आणि तूच मोठे धन आहेस.
सा कथा यत्र ते नाम तन्मनो यत्त्वदर्पितम्
तीच कथा खरी जिथे तुझे नाव घेतले जाते, आणि तेच मन शुद्ध जे तुझ्या चरणी अर्पण केले जाते.
तद्धनं धनिनां शुद्धं यत्त्वदर्थे व्ययीकृतम्
तेच धन शुद्ध आहे, जे धनवान लोक तुझ्यासाठी खर्च करतात.
तावच्च जीवितं श्रेयो यावत्त्वं हृदि वर्तसे
ज्यावेळी तू हृदयात वास करतोस, तेव्हाच जीवन खरे सुखी असते.
महापापानि गोविंद बहुजन्मार्जितान्यपि
गोविंदा, कितीही मोठी पापे असो, कित्येक जन्मांची साठवलेली असली—
अहो पुंसां महामोहस्त्वहो पुंसां प्रमादता
अरे, माणसांना किती मोठा भ्रम आहे! आणि किती मोठी बेफिकिरी आहे!
इदमेव हि मांगल्यमिदमेव धनार्जनम् 4.1.21.
हेच खरे मंगल आहे, हेच खरे धन मिळवण्याचे साधन आहे.
अधोक्षजात्परोधर्मो नार्थो नारायणात्परः
परमेश्वराशी संबंधित धर्मापेक्षा मोठा धर्म नाही; नारायणापेक्षा मोठे काहीच नाही.
इयमेव परा हानिरुपसर्गो यमेवहि
हीच खरी मोठी हानी आहे, हेच खरे दुःख आहे.
हरेराराधनं पुंसां किं किं न कुरुते बत
हरिची भक्ती माणसाने केली, तर ती काय साध्य करू शकत नाही!
हरत्यघं ध्वंसयति व्याधीनाधीन्नियच्छति
ती पाप दूर करते, संकटे नष्ट करते आणि आजार थांबवते.
भगवच्चरणद्वंद्वं निर्द्द्वंद्व ध्यानमुत्तमम्
सर्व द्वैतांपासून मुक्त होऊन भगवंताच्या पायांवर ध्यान करणे हेच श्रेष्ठ ध्यान आहे.
पापिनां यानि पापानि महोपपदभांज्यपि
पाप्यांची जी पापे आहेत, जरी ती फार मोठ्या फळाची असली—
प्रमादादपि संस्पृष्टो यथाऽनलकणो दहेत्
चुकून जरी त्यांना स्पर्श झाला, तरी जशी अग्नीची ठिणगी जाळते, तशी ती नष्ट होतात.
नितांतं कमलाकांते शांतचित्तं विधाय यः
जो आपले मन पूर्ण शांत करून लक्ष्मीच्या प्रियतमावर भक्ती करतो—
अयमेव परोधर्मस्त्विदमेव परं तपः
हेच खरे श्रेष्ठ धर्म आहे, हेच सर्वोच्च तप आहे.