त्वदाननप्रतिनिधिर्विधुर्विधुरया मया
तुझं मुख पाहिल्याशिवाय मी जणू तेज हरवलेल्या चंद्रासारखा एकटा झालो आहे.
त्वदालापसमालापं कलयन्किलकाकलीम्
तुझ्या बोलण्याची नक्कल करत मी हळू आवाजात, कोकिळेच्या कुजनासारखी, पुटपुटत राहतो.
त्वदंगसंगमधुरो ध्रुवधूपितयामया
तुझ्या मिठीच्या गोडव्याची ओढ लागून, मी सतत तुझ्या आठवणीने व्याकुळ झालो आहे.
के देशाः काश्च सरितः के शैलास्त्वत्कृते ध्रुव
ध्रुवा, तुझ्यासाठी कोणते प्रदेश, कोणत्या नद्या, कोणते डोंगर मी ओलांडणार नाही?
अध्रुवं सर्वमेवैतत्पश्यंत्यंधीकृतास्म्यहम्
हे सर्व क्षणिक आहे असं पाहून मी त्यांच्याप्रती उदासीन झालो आहे.
मृदुलानि तवांगानि क्वेमानि क्व तपस्त्विदम्
तुझे अंग किती नाजूक आहे—अशी कठोर तपश्चर्या कशी सहन करशील?
अनेन तपसा वत्स त्वयाऽऽप्यं किमनेनसा
माझ्या लेकरा, या तपाने तुला काय मिळणार? हे तुझ्यासाठी कशाला उपयोगाचं?
अनेन वयसा बाल खेलनीयं त्वयाऽनिशम्
असं वय असताना, बाळा, तुला सारखं खेळावं असं वाटतं.
ततः कौमारमासाद्य वयोऽभिध्यानशीलिना
मग तारुण्याच्या वयात, माणसाने अभ्यास आणि चिंतन यांना वाहून घ्यावं.
वयोथ चतुरं प्राप्य योषास्रक्चंदनादिकान् 4.1.20.
आणि जेव्हा प्रौढ वय येईल, तेव्हा फुलांच्या माळा, चंदन आणि स्त्रियांच्या संगतीचा आनंद घ्यावा.
उत्पाद्याथ बहून्पुत्रान्गुणिनो धर्मवत्सलान्
नंतर, अनेक गुणी आणि धर्मशील पुत्रांची उत्पत्ती करावी.
इदानीमेव तपसि बाल्ये वयसि कः श्रमः
असंच बालपणी, या वयात, तप करण्यात काय कष्ट आहेत?
विपक्षपरिभूतेन हृतमानेन केनचित्
जेव्हा शत्रूने अपमान केला आणि मान हिरावून घेतली—
हृतमानेन तप्तव्यं निशम्येति वचो ध्रुवः
मान हिरावली गेल्यावर तप करावं लागतं, असं ऐकून ध्रुवा—
जनयित्रीमनाभाष्य भूतभीतिं विहाय च
आईला काही न बोलता आणि सर्व भीती बाजूला ठेवून—
सापि भूतावली भीतिंबहुभीषणभूषणा
ती भूतांची मोठी टोळी, अनेक भयंकर अलंकारांनी सजलेली—
परितः परिवेषाभं सूर्यस्योच्चैः स्फुरत्प्रभम्
सर्व बाजूंनी वेढलेली, तेजाने झळाळणारी, जणू दुपारच्या सूर्याप्रमाणे—
भूतावली तमालोक्य स्फुरच्चक्रसुदर्शनम्
त्या भूतांच्या मोठ्या झुंडीने, सुदर्शन चक्रासारख्या तेजाने उजळून टाकलेलं पाहिलं—
अतीव निष्कंपहृदं गोविदार्पितचेतसम्
त्याचं मन पूर्णपणे स्थिर होतं, आणि त्याचं चित्त गोपालाच्या चरणी एकरूप झालं होतं.
सापि प्रत्युतभीतातं ध्रुवं ध्रुवविनिश्चयम् 4.1.20.
तीसुद्धा, निर्भय अशा त्याच्यासमोर, निश्चयाने आणि ठामपणे उभी राहिली.
गर्जत्कादंबिनीजालं व्योम्नि वै व्याकुलं यथा
आकाशात गडगडणाऱ्या मेघांच्या गडद गर्दीप्रमाणे सर्वत्र गोंधळ उडाला.
अथ जंभारिणा सार्धं भीताः सर्वे दिवौकसः
मग जंभासुराचा वध करणाऱ्या देवासोबत सर्व देव घाबरले.
नत्वा विज्ञापयामासुः परिष्टुत्या पितामहम्
ते सर्वांनी वाकून आदराने पितामहाचे स्तवन केले आणि विनंती केली.
तपता तापिताः सर्वे त्रिलोकी तलवासिनः
त्याच्या प्रचंड तापामुळे त्रैलोक्यातील सर्व जीव त्रस्त झाले.
सम्यक्संविद्महे तात धुवस्य न मनीषितम्
प्रिय पित्या, आम्हाला खरोखरच ध्रुवाचं मनसुबे समजत नाही.
इति विज्ञापितो देवैर्विहस्य चतुराननः
देवांनी अशी विनंती केल्यावर चतुर्मुख ब्रह्मा हसला.
व्रजंतु विज्वराः सर्वे न स वः पदमिच्छति
सर्वांनी चिंता सोडावी; तो तुमचं स्थान घेऊ इच्छित नाही.
न तस्माद्भगवद्भक्ताद्भेतव्यं केनचित्क्वचित्
भगवंताच्या भक्तापासून कुणालाही, कुठेही, भीती बाळगण्याचं कारण नाही.
आराध्य विष्णुं देवेशं लब्ध्वा तस्मात्स्वकांक्षितम्
विष्णू देवाचं भक्तीपूर्वक पूजन करून, त्याच्याकडून आपली इच्छा पूर्ण करून घेतली.
निशम्येति च गीर्वाणाः प्रणीतं ब्रह्मणो वचः 4.1.20.
ब्रह्मदेवांनी प्रेमाने सांगितलेलं हे वचन ऐकून सर्व देव आनंदले.