शब्दादिविषयाधारं सारं दामोदरं परम्
शब्दादी विषयांचे खरे सार आणि आधार, तोच परम दामोदर आहे.
लुप्तानि सर्वतेजांसि तत्तपस्तपनोदये
त्याच्या तपश्चर्येचा तेजस्वी प्रकाश उगवला, की इतर सर्व तेज लुप्त होते.
इंद्र चंद्राग्नि वरुण समीरण धनाधिपाः
इंद्र, चंद्र, अग्नी, वरुण, वायू आणि धनाचा स्वामी,
वैमानिकास्तथाऽन्येपि वसुमुख्या दिवौकसः
आकाशातून जाणारे देव, आणि स्वर्गातील वसुंच्या प्रमुखांसह इतर दिव्य लोक,
यत्र यत्र ध्रुवः पादं मिनोति पृथिवीतले
जिथे जिथे तो स्थिरचित्त ध्रुव पृथ्वीवर पाऊल ठेवतो,
अहो तदंगसंगीनि त्यक्त्वा जाड्यं जलान्यपि
त्याच्या अंगाजवळ असणारे, आपली जडता सोडून, अगदी पाणीही,
यावंति विष्वक्तेजांसि सिद्धरूपगुणानि च
जितकी तेजस्वी शक्ती आणि सिद्ध गुण आहेत,
अहो निजगुणस्पर्शः सततं मातरिश्वना
त्याच्या स्वतःच्या गुणांचा स्पर्श वारा नेहमीच आणतो,
व्योम्नापि शब्दगुणिना ध्रुवाराधनबुद्धिना
आकाशातूनही, ज्यात शब्दाचा गुण आहे, ध्रुवाच्या भक्तीने मन एकरूप होते,
आराधितोऽनुदिवसं सभूतैरपि पंचभिः 4.1.20.
तो दररोज, निर्माण झालेल्या पाचही घटकांकडूनही, पूजिला जातो.
कौस्तुभोद्भासितहृदः पीतकौशेयवाससः
त्याच्या हृदयात कौस्तुभ मणीचा प्रकाश आहे, आणि तो पिवळ्या रेशमी वस्त्रात आहे,
मरुत्वतातिमहती चिंताऽप्ता तत्तपोभयात्
वायुदेवतेमुळे, त्या तपामुळे, मोठी चिंता निर्माण झाली,
समर्थस्त्वप्सरोवर्गो नियंतुं यमिनां यमान्
अप्सरांचा समूह संयम पाळणाऱ्यांना थांबवण्यास समर्थ आहे,
तपस्विनां तपो हंतुं द्वौ मत्साहाय्यकारिणौ
तपस्व्यांचे तप नष्ट करण्यासाठी, दोन जण माझ्यासाठी मदतीला असतात,
एक एव किलोपायो बाले मे प्रभविष्यति
खरंच, त्या मुलासाठी एकच उपाय प्रभावी ठरेल,
बालत्वाद्भीषितो भूतैस्तपस्त्यक्ष्यत्यसौ ध्रुवम्
बालपणामुळे, भूतांनी घाबरून तो नक्कीच आपले तप सोडेल,
भल्लूकाकारसर्वांग उष्ट्रलंबशिरोधरः
संपूर्ण शरीराने अस्वलासारखा, आणि उंटासारखे डोके खाली लटकलेले,
तं व्याघ्रवदनः कश्चिद्व्यादाय विकटाननम्
कोणी तरी वाघासारखा चेहरा घेऊन, मोठे भीषण तोंड उघडतो,
रयात्तु मांसकं भुंजन्कश्चिद्विकटदंष्ट्रकः
दुसरा, भयंकर दात असलेला, शरीरातील मांस खातो,
अतितीक्ष्णैर्विषाणाग्रैस्तटानुच्चान्विदारयन् 4.1.20.
अतिशय तीक्ष्ण शिंगांच्या टोकांनी, हातपाय फाडतो आणि वर उचलतो,
कश्चिद्धि पन्नगी भूय फटाटोपभयानकः
कोणी तरी सर्पासारखा, फणा फडफडवून भयंकर आवाज करतो,
कश्चिच्च महिषाकारः क्षिपञ्शृंगाग्रतो गिरोन्
आणि दुसरा, महिषासारखा रूप घेऊन, शिंगांच्या टोकांनी डोंगरावर फेकतो,
कश्चिद्दावानलालीढ खर्जूरद्रुमसन्निभम्
कोणीतरी जण जणू काही जंगलातील आगीत भाजला गेला होता, आणि तो खजूराच्या झाडासारखा दिसत होता.
मौलिजैरभ्रसंघर्षं कुर्वन्दीर्घकृशोदरः
त्याच्या जटांनी आकाशातील ढगांना घास लागायचा, आणि त्याचे पोट लांब व खूपच सुकलेले होते.
कृपाणपाणिर्भग्नास्यो वामहस्तकपालधृत्
त्याच्या एका हातात तलवार होती, तोंड फाटलेले होते, आणि डाव्या हातात कवटी धरली होती.
विशाल सालमादाय कुर्वन्किल किलारवम्
त्याने मोठे सालाचे झाड उचलले आणि मोठ्याने गजर केला.
तमः संकेतसदनं व्याघ्रं वै वदनं महत्
अंधार हेच त्याचे गुप्त घर होते, आणि त्याचे मोठे तोंड वाघासारखे होते.
उलूकाकारतां धृत्वा फूत्कारैरतिदारुणैः
त्याने घुबडाचा रूप घेतले आणि फारच भयानक आरडाओरडा केला.
यक्षिणी काचिदानीय रुदंतं कस्यचिच्छिशुम्
एका यक्षिणीने कोणाच्यातरी रडणाऱ्या मुलाला पकडले.
पिपासिताद्य रुधिरं तेपि पास्याम्यहं धुव 4.1.20.
ती म्हणाली, 'आज मला रक्त प्यायची तहान आहे, मी नक्की तुझेच प्यायीन.'