रम्यं मधुवनं प्राप यमुनायास्तटे महत
तो यमुनाच्या विशाल काठी असलेल्या रम्य मधुवनात पोहोचला.
आद्यं भगवतः स्थानं तत्पुण्यं हरिमेधसः
तेच भगवंतांचे आद्य, पवित्र स्थान आहे, सुवर्णबुद्धी असलेल्या हरिचे.
जपन्स वासुदेवाख्यं परंब्रह्म निरामयम्
तो वासुदेवाचे, त्या परम, दोषरहित ब्रह्माचे नामस्मरण करू लागला.
हरिर्हरित्सु सर्वासु हरिर्हरिमरीचिषु
सर्व देवांमध्ये हरि आहे, सर्व प्रकाशकिरणांतही हरि आहे.
जले शालूरकूर्मादि रूपेण भगवान्हरिः
पाण्यात भगवंत हरि शालूर मासा, कासव आणि इतर रूपे घेतो.
अनंतरूपः पाताले गगनेऽनंतसंज्ञकः
पाताळात तो अनंत रूपांनी आहे, आकाशात त्याला अनंत असे नाव आहे.
देवेषु यो वसेन्नित्यं देवानां वसतिर्हि यः
जो नेहमी देवांमध्ये राहतो, तोच देवांचा खरा निवासस्थान आहे.
विष्लृव्याप्तावयंधातुर्यत्रसार्थकतां गतः
सर्वत्र व्यापून राहणाऱ्या या सृष्टीकर्त्याला, सर्व गोष्टींमध्ये पसरल्यावरच खरी महती मिळते.
सर्वेषां च हृषीकाणामीशनात्परमेश्वरः
सर्व इंद्रियांचा स्वामी, तोच परमेश्वर आहे.
न च्यवंतेपि यद्भक्ता महति प्रलये सति 4.1.20.
महाप्रलयाच्या वेळीसुद्धा, त्याचे भक्त कधीच नाश पावत नाहीत.
इदं चराचरं विश्वं यो बभार स्वलीलया
स्वतःच्या लीलाखेळीतून, ज्याने हे सर्व चराचर विश्व पेलले आहे.
तस्येक्षणे समीक्षेते नान्यद्विप्णुपदादृते
त्याच्या एका दृष्टिक्षणात सर्व काही सामावते; त्याच्या कमलमय पायांखेरीज दुसरे काहीच नाही.
नान्य शब्दग्रहौ तस्य जातौ शब्दग्रहावपि
त्याच्यासाठी शब्दाचा अनुभव नाही, आणि शब्दाची उत्पत्तीही नाही.
गोविंदचरणार्थार्चां तत्प्रियंकर्मवै विना
गोविंदाच्या पायांची पूजा आणि त्याला प्रिय असलेली कर्मे वगळता,
निर्द्वंद्वचरणद्वंद्वं तन्मनो मनुते हरेः
द्वैतभाव सोडून, हरिच्या पायांच्या जोडीचेच मन एकाग्र होते.
चरणौ विष्णुशरणौ हित्वा नारायणांगणम्
सर्व काही सोडून, विष्णूच्या पायांमध्येच खरा आश्रय मिळतो, जो नारायणाचा आधार आहे.
वाणीप्रमाणी क्रियते गोविंदगुणवर्णने
गोविंदाच्या गुणांचे वर्णन करताना वाणीच खरी प्रमाण मानली जाते.
नितांतकमलाकांत नामधेयसुधारसम्
कमलेच्या प्रियाचे नाव म्हणजे अमृतासारखी गोडी.
श्रीमुकुंद पदद्वंद्व पद्मामोदप्रमोदितम्
श्री मुकुंदाच्या पवित्र पायांची जोडी, कमळाच्या सुगंधाने आनंदित होते.
त्वगिंद्रियं मधुरिपोः परिस्पृश्य पदद्वयम् 4.1.20.
मधुच्या शत्रूच्या पायांची जोडी, स्पर्शेंद्रियाने स्पर्श करताना,
शब्दादिविषयाधारं सारं दामोदरं परम्
शब्दादी विषयांचे खरे सार आणि आधार, तोच परम दामोदर आहे.
लुप्तानि सर्वतेजांसि तत्तपस्तपनोदये
त्याच्या तपश्चर्येचा तेजस्वी प्रकाश उगवला, की इतर सर्व तेज लुप्त होते.
इंद्र चंद्राग्नि वरुण समीरण धनाधिपाः
इंद्र, चंद्र, अग्नी, वरुण, वायू आणि धनाचा स्वामी,
वैमानिकास्तथाऽन्येपि वसुमुख्या दिवौकसः
आकाशातून जाणारे देव, आणि स्वर्गातील वसुंच्या प्रमुखांसह इतर दिव्य लोक,
यत्र यत्र ध्रुवः पादं मिनोति पृथिवीतले
जिथे जिथे तो स्थिरचित्त ध्रुव पृथ्वीवर पाऊल ठेवतो,
अहो तदंगसंगीनि त्यक्त्वा जाड्यं जलान्यपि
त्याच्या अंगाजवळ असणारे, आपली जडता सोडून, अगदी पाणीही,
यावंति विष्वक्तेजांसि सिद्धरूपगुणानि च
जितकी तेजस्वी शक्ती आणि सिद्ध गुण आहेत,
अहो निजगुणस्पर्शः सततं मातरिश्वना
त्याच्या स्वतःच्या गुणांचा स्पर्श वारा नेहमीच आणतो,
व्योम्नापि शब्दगुणिना ध्रुवाराधनबुद्धिना
आकाशातूनही, ज्यात शब्दाचा गुण आहे, ध्रुवाच्या भक्तीने मन एकरूप होते,
आराधितोऽनुदिवसं सभूतैरपि पंचभिः 4.1.20.
तो दररोज, निर्माण झालेल्या पाचही घटकांकडूनही, पूजिला जातो.