भोगः परिजनैः सार्धं दानावंध्यदिनागमः
ती आपल्या आप्तांसोबत आनंद उपभोगते, आणि तिच्या दिवसात कधीही दानाचा अभाव नसतो.
यशसः संचयो नित्यं नित्यं धर्मस्य संचयः
ती नेहमी कीर्ती मिळवते, आणि नेहमी पुण्यसंचय करते.
सद्भिश्च संगतिर्नित्यं मैत्री च पितृमित्रकैः
ती सत्पुरुषांसोबत नेहमी संग करते, आणि वडीलधाऱ्यांशी व मित्रांशी मैत्री ठेवते.
विपद्यपि परं धैर्यं स्थैर्यं संपत्समागमे
अडचणींमध्येही ती धीर धरते, आणि समृद्धीतही स्थिर राहते.
देहे परैका कृशता तपोभिर्नियमैर्यमैः
तीचे अंग तप, नियम आणि संयम यामुळे कृश झाले आहे.
तस्मादल्पतपस्त्वाद्वै त्वं चाहं च महामते
म्हणूनच, कमी तप केल्यामुळे, हे बुद्धिमान, तू आणि मी—
मानापमानयोस्तस्मात्स्वकृतं कारणं परम् मा शोचस्त्वमतः पुत्र दिष्टमिष्टं समर्पयेत् ।।4.1.19.
म्हणून, मान आणि अपमान हे स्वतःच्या कृत्यांमुळेच येतात, दुसऱ्यांमुळे नाहीत; म्हणून, पुत्रा, तू दुःखी होऊ नकोस. जे नशीबात आणि इच्छेत आहे ते समर्पित करावे.
इत्याकर्ण्य सुनीत्यास्तन्महावाक्यं सुनीतिमत्
सुनितीचे हे मोठे वचन ऐकून, बुद्धिमान सुनितीचा पुत्र—
ध्रुव उवाच जनयित्रि सुनीते मे शृणु वाक्यमनाकुलम्
ध्रुव म्हणाला: आई सुनिती, माझे शब्द शांतपणे ऐक.
यद्यहं मानवे वंशे जातोस्म्यत्यंत पावने
जर मी या अत्यंत पवित्र मनुच्या वंशात जन्मलो असेन—
तप एव हि चेन्मातः कारणं सर्वसंपदाम्
आई, जर खरोखरच सर्व संपत्तीचे कारण तप असेल—
एकमेव हि साहाय्यं कुरु मातरतंद्रिता
तर, आई, एकच मदत कर: तू कधीही आळशी होऊ नकोस.
सापि ज्ञात्वा महावीर्यं कुमारं कुक्षिसंभवम्
तिनेही आपल्या पोटी जन्मलेल्या या पराक्रमी मुलाचे सामर्थ्य ओळखले.
अनुज्ञातुं न शक्ताऽहं त्वामुत्तानशयांगज
माझ्या गोंडस बाळा, तुला परवानगी द्यायला मी समर्थ नाही.
सपत्नीवाक्यभल्लीभिर्भिन्ने महति मे हृदि
सहपत्नींच्या तीक्ष्ण शब्दांनी माझ्या हृदयाला खोल जखम झाली आहे.
तानि मन्येऽत्र मार्गेण स्रवंत्यविरतं शिशो
माझ्या बाळा, मला वाटते या वाटेवरून त्या वेदना अखंड वाहत आहेत.
त्वदेकतनया तात त्वदाधारैकजीविता 4.1.19.
माझ्या जीवाचे आधार फक्त तूच आहेस, तुझ्याशिवाय मला दुसरे कोणी नाही.
लब्धोसि कतिभिः कष्टैरिष्टाः संप्रार्थ्य देवताः
अनेक कष्ट सहन करून, देवांची मनोभावे प्रार्थना केल्यावरच तू मला मिळालास.
आनन्दपयसापूर्य कुचावुद्वेलितो भवेत्
माझ्या आनंदाच्या दुधाने माझे स्तन तुझ्यासाठी ओसंडून वाहोत.
सुखंशये सुशयने प्रावृत्य पुलकांबरम्
तू मऊशार गादीवर, आनंदाने अंगावर रोमांच उडवणारे वस्त्र पांघरून गोड झोप घे.
त्वदास्यस्यौष्ठपुटक दुग्धवार्धि विवर्धिताम्
तुझ्या ओठांच्या स्पर्शाने माझे दुधाने भरलेले स्तन तृप्त व्हावेत.
त्वदीयः शीतलालापः प्राप श्रुतिपथं यदा
तुझ्या गोड, शीतल बोलण्याचा आवाज माझ्या कानावर पडला की,
यदंग निद्रासिचिरं ध्यायंत्यस्मि तदेत्यहम्
माझ्या लाडक्या, तू जेव्हा दीर्घ झोप घेतोस, तेव्हा मी सारखी तुझाच विचार करत राहते.
यदोपेया गृहान्वत्स खेलित्वा बालखेलनैः
बाळा, तू खेळणी खेळून घरी परत येतोस तेव्हा मला किती आनंद होतो.
यदा सौधाद्विनिर्यायाः पद्मरेखांकितं पदम्
तू गच्चीवरून खाली उतरतोस, तुझ्या पायांवर कमळाच्या रेषा उमटलेल्या असतात, तेव्हा मला फार आनंद होतो.
यदायदा बहिर्यासि पुत्र त्रिचतुरं पदम्
माझ्या मुला, तू बाहेर तीन-चार पावले टाकतोस तेव्हा माझे मन तुझ्या मागे धावते.
चित्रं पुत्र त्वरयति यातुं मे मानसांडजः 4.1.19.
हे बाळा, किती आश्चर्य आहे, माझ्या हृदयातून उठणारे विचार तुला सतत पुढे जायला भाग पाडतात.
अथ तिष्ठंतु कठिनाः प्राणाः कंठाटवीतटे
मग माझे हे कठीण प्राण गळ्याच्या काठावरच थांबू देत.
इत्यनुज्ञामनुप्राप्य जननी चरणांबुजौ
अशी परवानगी मिळाल्यावर आईने तुझ्या कमळासारख्या पायांना स्पर्श केला.
तयापि धैर्यसूत्रेण सुनीत्या परिगुंफ्य च
तिनेही धैर्य आणि उत्तम वर्तनाच्या दोऱ्याने स्वतःला सावरले.