शनैश्चरं द्वितीयं च सुतां भद्रां तृतीयिकाम्
—शनैश्चराला दुसरा मुलगा आणि भद्रेला तिसरी मुलगी केली.
चकाराभ्यधिकं स्नेहं न तथा पूर्वजेष्वथ
त्याने तिच्यावर पूर्वीच्या पत्नींपेक्षा अधिक प्रेम केले.
कनिष्ठेष्वधिकं दृष्ट्वा सावर्ण्यादिषु नो यमः
सावर्णी वगैरे कुळांमध्ये लहान वयाच्या लोकांमध्ये जास्त पुण्य दिसले, तरी यमराज कोणताही निर्णय देत नाहीत.
पदा संतर्जयामास यमः संज्ञासरूपिणीम्
यमराजांनी संज्ञेच्या मूर्तीला पायाने धमकी दिली.
जिघांसता त्वया पाप मां यदंघ्रिः समुद्यतः 4.1.17.
अरे पापी, जेव्हा तू मला मारण्यासाठी, वाईट हेतूने पाय उचललास—
ततो भगवते शप्तुमुद्यते सा शशंस ह 4.1.17.
मग ती भगवंताला शाप देण्यासाठी निघाली असता, तिने ते सांगितले.
देवौ तस्मादजायेतामश्विनौ भिषजांवरौ 4.1.17.
त्यांच्यापासून दोन देव, अश्विनी कुमार, सर्वांत श्रेष्ठ वैद्य, जन्मले.
श्रुत्वाऽध्यायमिमं पुण्यं ग्रहपीडा न जायते
हा पवित्र अध्याय ऐकल्यावर ग्रहांच्या त्रासाचा अनुभव होत नाही.
अगस्तिरुवाच इति शृण्वन्कथां रम्यां शिवशर्माऽथ माथुरः
अगस्त्य म्हणाले: या रम्य कथा ऐकत असताना, मथुरेचा शिवशर्मा—
नेत्रयोः प्राघुणी चक्रे ततः सप्तर्षिमंडलम्
त्याने डोळे चोळले आणि मग सप्तर्षींच्या तारकासमूहाकडे पाहिले.
उवाच च प्रसन्नात्मा स्तुतश्चारणमागधैः
मन शांत करून, चारण आणि मागधी यांच्या स्तुतीने, त्याने बोलायला सुरुवात केली.
स्थिता सुतासु निःश्वसस्य मंदभाग्या वयं त्विति
मुलींच्या मध्ये उभी राहून, तिने उसासा टाकत म्हटले, 'आपण फारच दुर्दैवी आहोत.'
इति शृणवन्मुखात्तासां वचनानि विमानगः
त्यांच्या तोंडून ती वचने ऐकत असताना, तो आकाशात फिरत होता—
इति द्विजवचः श्रुत्वा प्रोचतुर्गणसत्तमौ
त्या द्विजांच्या शब्दांचे ऐकून, ते दोन श्रेष्ठ गण बोलले.
वसंतीह प्रजाः स्रष्टुं विनियुक्ताः प्रजासृजा
या सर्व प्रजाजनांना येथे ठेवले आहे, प्रजापतीने संतती निर्माण करण्यासाठी.
वसिष्ठश्च महाभागो ब्रह्मणो मानसाः सुताः
वसिष्ठ हे फार भाग्यवान असून, ब्रह्मदेवांचे मनातून उत्पन्न झालेले पुत्र आहेत.
संभूतिरनसूया च क्षमा प्रीतिश्च सन्नतिः
संभूती, अनसूया, क्षमा, प्रीती आणि सन्नती—
एतेषां तपसा चैतद्धार्यते भुवनत्रयम् 4.1.18.
यांच्या तपामुळेच हे तीनही लोक टिकून आहेत.
प्रजाः सृजत रे पुत्रा नानारूपाः प्रयत्नतः
मुलांनो, प्रयत्नपूर्वक विविध रूपांची संतती निर्माण करा.
अविमुक्तं समासाद्य क्षेत्रंक्षेत्रज्ञधिष्ठितम्
अविमुक्त क्षेत्र, जे क्षेत्रज्ञाच्या अधीन आहे, तिथे पोहोचून—
प्रतिष्ठाप्य च लिंगानि ते स्वनाम्नांकितानि च
आपल्या नावांनी ओळखली जाणारी लिंगे त्यांनी स्थापली.
प्राजापत्येऽत्र ते लोके वसंत्युज्ज्वलतेजसः
प्रजापतींच्या लोकात ते तेजस्वीपणे वास करतात.
लिंगमत्रीश्वरं दृष्ट्वा ब्रह्मतेजोभिवर्धते
येथे ईश्वराचे लिंग पाहिल्यावर ब्रह्मदेवाचे तेज वाढते.
तत्र स्नात्वा नरो भक्त्त्या भ्राजते भास्करो यथा
तेथे भक्तीने स्नान केल्यावर मनुष्य सूर्यासारखा तेजस्वी होतो.
तल्लिंगदर्शनाद्विप्र मारीचं लोकमाप्नुयात्
त्या लिंगाचे दर्शन केल्याने, हे ब्राह्मण, मारीच लोक मिळतो.
पुलहेश पुलस्त्येशौ स्वर्गद्वारस्य पश्चिमे
स्वर्गाच्या पश्चिम दरवाजाजवळ पुलहेश व पुलस्त्येश हे देव आहेत.
हरिकेशवने रम्ये दृष्ट्वैवांगिरसेश्वरम् 4.1.18.
हरिकेशाच्या रम्य वनात अंगिरसांचे ईश्वर पाहिले.
वरणायास्तटे रम्ये दृष्ट्वा वासिष्ठमीश्वम्
वरणा नदीच्या सुंदर तीरावर वसिष्ठांचे ईश्वर पाहिले.
काश्यामेतानि लिंगानि सेवितानि शुभैषिभिः
काशीत या लिंगांची पूज्य ऋषींनी भक्तीने सेवा केली आहे.
गणावूचतुः शिवशर्मन्महाभाग तिष्ठते सात्र सुंदरी
गणांनी म्हटले: हे शिवशर्मन्, ती सुंदर स्त्री येथेच राहते.