अस्मिन्पुरेभिषिच्याथ विसृज्येंद्रादिकान्सुरान्
या नगरीत, अभिषेक करून मी इंद्र आणि इतर देवांना मुक्त केलं.
शिवशर्मा पुरी सौरेः प्रभामंडल मंडिताम्
शिवशर्म्याने सूर्याची ती तेजाने झगमगणारी नगरी पाहिली.
पृष्टौ तेन च तौ तत्र तां पुरीं प्रददर्शतुः
मग त्याच्या मागे त्या दोघांनी त्याला ती नगरी दाखवली.
गणावूचतुः मारीचेः कश्यपाज्जज्ञे दाक्षायण्यां द्विजोष्णगुः
गणांनी सांगितलं: मरीचि आणि कश्यप यांच्या दाक्षायणीपासून द्विज उष्णगु जन्माला आला.
भर्तुरिष्टा ततस्तस्माद्रूपयौवनशालिनी 4.1.17.
ती आपल्या पतीला प्रिय होती, म्हणूनच ती रूपवान आणि तरुण होती.
आदित्यस्य हि तद्रूपं मंडलस्य तु तेजसा
तो रूप आदित्याचं आहे आणि तो तेज वर्तुळाचं आहे.
न खल्वयमृतोंऽडस्थ इति स्नेहादभाषत
हे अमृत अंड्यात नाही, असं त्याने प्रेमापोटी सांगितलं नाही.
तेजस्त्वभ्यधिकं तस्य साऽसहिष्णुर्विवस्वतः
पण तिचं तेज विवस्वतापेक्षा जास्त होतं, आणि ती ते सहन करू शकली नाही.
त्रीण्यपत्यानि भो ब्रह्मन्संज्ञायां महसां निधिः
ब्रह्मन्, संज्ञेला, जी महात्म्याची खाण आहे, तीन अपत्यं झाली.
वैवस्वतं मनुं ज्येष्ठं यमं च यमुनां ततः
वैवस्वत मनू ज्येष्ठ, मग यम आणि त्यानंतर यमुना.
मायामयीं ततश्छायां सवर्णां निर्ममे स्वतः
मग त्याने स्वतःपासून मायामयी सावली, सावर्णा निर्माण केली.
तवाज्ञाकारिणीं देवि शाधि मां करवाणि किम्
देवी, मी तुझ्या आज्ञेप्रमाणे वागणारी आहे, सांग, मी काय करू?
अहं यास्यामि सदनं त्वष्टुस्त्वं पुनरत्र मे
मी त्वष्टाचा निवास गाठतो, तू इथेच माझ्यासाठी राहा.
मनुरेष यमावेतौ यमुना यम संज्ञकौ
हा मनू आणि हे दोघे, यम आणि यमुना, संज्ञेच्या नावाने ओळखले जातात.
अनाख्येयमिदं वृत्तं त्वया पत्यौ शुचिस्मिते 4.1.17.
शुद्ध हास्य असलेल्या सती, हे घडलेले तुझ्या पतीला सांगू नकोस.
आकचग्रहणान्नाहमाशापाच्च कदाचन
माझ्यावर आकाश किंवा आशा कधीच ताबा मिळवू शकत नाही.
इत्यादिश्य सवर्णां सा तथेत्युक्ता सवर्णया
सावर्णेला असे सांगितल्यावर तिने 'तसेच होईल' असे उत्तर दिले.
पितः सोढुं न शक्नोमि तेजस्तेजोनिधेरहम्
बाबा, तुझ्या तेजाचा मी सहन करू शकत नाही, कारण मी तेजाच्या मूळातून जन्मले आहे.
निशम्योदीरितं तस्याः पित्रानिर्भर्त्सिता बहु
तिचे बोल ऐकून वडिलांनी तिला अनेक प्रकारे कठोर शब्दांत सुनावले.
चिंतामवाप महतीं स्त्रीणां धिक्चेष्टितं त्विति
'स्त्रियांचे वागणे लाजिरवाणे आहे' असे मनात येऊन ती फार चिंतेत पडली.
स्वातंत्र्यं न क्वचित्स्त्रीणां धिगस्वातंत्र्यजीवितम्
'स्त्रियांना कधीच स्वातंत्र्य नसते; अशा स्वातंत्र्याच्या जीवनावर धिक्कार आहे.'
त्यक्तं भर्तृगृहं मौग्ध्याद्धंत दुवृर्त्तया मया
'माझ्या मूर्खपणामुळे आणि वाईट वागण्यामुळे मी पतीचे घर सोडले.'
तत्रास्ति सा सवर्णा वै परिपूर्णमनोरथा
तेथेच सावर्णा आहे, जिने सर्व इच्छा पूर्ण केल्या आहेत.
ततोति चंडश्चंडाशुः पित्रोरतिभयंकरः
आणि तिचे वडील अत्यंत कठोर, फारच भयानक आहेत.
स्फुटं दृष्टं मयाद्येति स्वकरांगारकर्ष(र्प?)णम् ।। 4.1.17.
आज मी स्पष्टपणे पाहिले की तिने स्वतःच्या हाताने जळते कोळसे उचलले.
वयश्च प्रथमं चारु रूपं त्रैलोक्यकांक्षितम्
तिचे वय आता उत्तम आहे, तिचे रूप सुंदर आहे, जे तिन्ही लोकांना हवेहवेसे वाटते.
पतिश्च तादृक्सर्वज्ञो लोकचक्षुस्तमोपहः
तिचा पती असा आहे—सर्वज्ञ, जगाचा डोळा, अज्ञानाचा नाश करणारा.
मह्यं श्रेयः कथं वा स्यादिति सा परिचिंत्य च
'माझ्या कल्याणाचा मार्ग कसा सापडेल?' असे ती मनात विचार करू लागली.
उत्तरांश्च कुरून्प्राप चरंती नीरसंतृणम् तपोबलेन तत्पत्युः सहिष्ये तेज इत्यलम्
मग ती उत्तरेकडील कुरू देशात, जिथे गवत नीरस आहे, तिथे भटकू लागली आणि ठरवले, 'माझ्या पतीच्या तपश्चर्येच्या सामर्थ्याने मी त्याचे तेज सहन करीन—इतकेच पुरे.'
मन्यमानोथ तां संज्ञां सवर्णायां तदा रविः
त्या वेळी सावर्णेच्या मनातील विचार लक्षात घेऊन सूर्याने—