ततः कुमारः संजज्ञे लोहितांगो महीतलात्
तेव्हा पृथ्वीवरून लाल अंग असलेला एक कुमार जन्माला आला.
माहेय इत्यतः ख्यातिं परामेष गतः सदा
म्हणून त्याला नेहमी 'माहेय' असं नाव मिळालं.
असिश्च वरणा चापि सरितौ यत्र शोभने
तेथे, सुंदर देवी, तलवार, झाडं आणि दोन नद्या आहेत.
सर्वगोपि हि विश्वेशो यत्र नित्यं प्रकाशते
तेथेच सर्वव्यापी, विश्वाचा स्वामी, नेहमी प्रकट होतो.
अमृतं हि भवंत्येव मृता यत्र शरीरिणः 4.1.17.
जेथे माणसं मरतात, तेथे त्यांना अमृतत्व मिळतं.
अपुनर्भवदेहास्ते येऽविमुक्रेतनुत्यजः
जे लोक अविमुक्त क्षेत्र कधीच सोडत नाहीत, त्यांची देह पुन्हा जन्म घेत नाहीत.
संस्थाप्य लिंगं विधिना स्वनाम्नांगारकेश्वरम्
त्याने विधिप्रमाणे तिथे, स्वतःच्या नावाने, अंगारकेश्वर नावाचं शिवलिंग स्थापलं.
ज्वलदंगारवत्तेजो यावत्तस्यशरीरतः
त्याच्या देहातून ज्या काळात ज्वलंत अंगारांसारखं तेज प्रकट होत होतं,
ततोंगारक नाम्ना स सर्वलोकेषु गीयते
म्हणून तो सर्व लोकांत अंगारक या नावाने प्रसिद्ध झाला.
अंगारक चतुर्थ्यां ये स्नात्वोत्तरवहांभसि
जे लोक चतुर्थीला अंगारकाच्या उत्तरेकडून वाहणाऱ्या पाण्यात स्नान करतात,
न तेषां ग्रहपीडा च कदाचित्क्वापि जायते
त्यांना कधीही, कुठेही, ग्रहांचे त्रास होत नाहीत.
उपरागसमं पर्व तदुक्तं कालवेदिभिः
तो सण, ग्रहांच्या संयोगासारखा असल्याचं, काळ जाणणाऱ्यांनी सांगितलं आहे.
श्रद्धया श्राद्धदा ये वै चतुर्थ्यंगारयोगतः
जे श्रद्धेने, अंगारकासंयुक्त चतुर्थीला श्राद्ध करतात,
अंगारकचतुर्थ्यां तु पुरा जज्ञे गणेश्वरः
पूर्वी, अंगारक चतुर्थीच्या दिवशी, गणेश्वराचा जन्म झाला.
एकभक्तव्रती तत्र संपूज्य गणनायकम् 4.1.17.
तेथे एकभक्त व्रत पाळून, गणनायकाची पूजा करावी.
अंगारेश्वर भक्ता ये वाराणस्यां नरोत्तमाः
वाराणसीमध्ये जे उत्तम पुरुष अंगारेश्वराचे भक्त आहेत,
अगस्त्य उवाच इत्थं कथयतोरेव रम्यां पुण्यवतीं कथाम्
अगस्त्य म्हणाले: अशा प्रकारे, तो रम्य आणि पुण्यदायी कथा सांगत असताना,
नेत्रानंदकरीं दृष्ट्वा शिवशर्माऽथ तां पुरीम्
डोळ्यांना आनंद देणारी ती नगरी पाहून, शिवशर्मा मग—
अध्वखेदापनोदाय पुनरस्याः पुरः कथाम्
प्रवासाचा थकवा दूर करण्यासाठी, पुन्हा त्या नगरीची कथा—
विधेर्विधित्सतः पूर्वं त्रिलोकीरचनां मुदा
सृष्टीकर्त्याच्या इच्छेची जाण करून घेण्यासाठी, त्याने आधीच आनंदाने त्रिलोकांची निर्मिती विचारात घेतली.
मरीच्यत्र्यंगिरो मुख्याः सर्वे सृष्टिप्रवर्तकाः
मरीचि, अत्रि आणि अङ्गिरस हे सर्वांत श्रेष्ठ; हे सर्व सृष्टीची सुरुवात करणारे आहेत.
सुतश्चांगिरसो नाम बुद्ध्या विबुधसत्तमः
त्यांचा मुलगा अङ्गिरस नावाचा, बुद्धीने अत्यंत ज्ञानी आणि श्रेष्ठ होता.
वेदवेदार्थतत्त्वज्ञः कलासु कुशलोऽमलः
तो वेद, त्यांचा अर्थ आणि सत्याचा गाभा जाणणारा, कलांमध्ये कुशल आणि निर्मळ होता.
हितोपदेष्टा हितकृदहितात्यहितः सदा
तो नेहमी हिताचे सांगणारा, चांगले करणारा आणि नेहमीच हिताचेच स्वीकारणारा, अहित टाळणारा होता.
सर्वलक्षणसंभार संभृतो गुरुवत्सलः 4.1.17.
सर्व शुभ गुणांनी युक्त असलेला तो आपल्या गुरूवर अत्यंत प्रेम करणारा होता.
महल्लिंगं प्रतिष्ठाप्य शांभवं भूरिभावनः
त्याने शंभूचे महान लिंग स्थापून भरपूर भक्तीचे कार्य केले.
ततः प्रसन्नो भगवान्विश्वेशो विश्वभावनः
मग विश्वाचा स्वामी, विश्वेश्वर, सृष्टीकर्ता प्रसन्न झाला.
प्रसन्नोस्मि वरं ब्रूहि यत्ते मनसि वर्तते
तो म्हणाला, 'मी तृप्त झालो आहे; तुझ्या मनात जे आहे ते वर माग.'
शुचिदत्त गृहीत महोपहृते हृतभक्तजनोद्धततापतते
हे पवित्र मनाच्या, तुझे महान अर्पण मी स्वीकारले आहे; भक्तजनांचे दुःख दूर झाले आहे.
ततसर्वहृदंबर वरदनते नतवृजिनमहावन दाहकृते
हे सर्वांच्या हृदयातील दुःख दूर करणारे, वर देणारे, वंदन करणाऱ्यांचे पापरूपी मोठे अरण्य जाळणारे,