जगाम काशीं निर्वाणराशिं विश्वेशपालिताम्
तो काशीला गेला, जे मुक्तीचे स्थान आहे आणि विश्वेश्वराच्या संरक्षणाखाली आहे.
तपश्चचार चात्युग्रमुग्रं संशीलयन्हृदि
त्याने मनोमन अतिशय कठोर तपश्चर्या केली.
ततो विश्वपतिः श्रीमान्विश्वेशो विश्वभावनः 4.1.15.
मग तेजस्वी, सर्व विश्वाचा पालनकर्ता, विश्वेश्वर प्रकट झाला.
उवाच च प्रसन्नात्मा ज्योतीरूपो महेश्वरः
मग प्रसन्नचित्त महेश्वर, तेजस्वी रूपाने, बोलला.
तवानेनाति तपसा लिंगसंशीलनेन च
तुझ्या या कठोर तपामुळे आणि लिंगध्यानामुळे,
इति श्रुत्वा वचः सोथ मेघगंभीर निःस्वनम्
हे शब्द ऐकून, त्याचा आवाज मेघगंभीर झाला.
उन्मील्यलोचने यावत्पुरः पश्यति बालकः
तो मुलगा डोळे उघडताच समोर पाहू लागला.
बुध उवाच नमः पूतात्मने तुभ्यं ज्योतीरूप नमोस्तु ते
बुध म्हणाला: शुद्ध आत्म्याला माझा नमस्कार. प्रकाशमय स्वरूपा, तुला वंदन.
नमः सर्वार्ति नाशाय प्रणतानां शिवात्मने
सर्व दुःखांचा नाश करणाऱ्या, शरण आलेल्यांसाठी कल्याणकारी आत्म्याला नमस्कार.
कृपालवे नमस्तुभ्यं भक्तिगम्याय ते नमः
दयाळू असलेल्या तुला नमस्कार. भक्तीने प्राप्त होणाऱ्या तुला वंदन.
शंभो शिवशिवाकांत शांतश्री कंठशूलभृत्
शंभो, शिवाच्या प्रिय, शांत आणि तेजस्वी, गळ्यात त्रिशूळ धारण करणाऱ्या प्रभो,
पिनाकपाणे गिरिश शितिकंठ सदाशिव
पिनाकधारी, पर्वतराज, निळ्या गळ्याचा आणि सदा मंगल असलेल्या प्रभो,
स्तुतिकर्तुं न जानामि स्तुतिप्रिय महेश्वर 4.1.15.
माझ्या स्तुतीची योग्य पद्धत मला माहीत नाही, स्तुतीप्रिय महेश्वरा.
अयमेव वरो नाथ प्रसन्नोसि यदीश्वर
हे नाथा, हे ईश्वर, तू प्रसन्न आहेस, हेच माझ्यासाठी मोठं वरदान आहे.
ततः प्राह महेशानस्तत्स्तुत्या परितोषितः
त्या स्तुतीने संतुष्ट झाल्यावर महेशानाने असे सांगितले.
नक्षत्रलोकादुपरि तव लोको भविष्यति
तुझा लोक नक्षत्रांच्या लोकांपेक्षा वर असणार आहे.
त्वयेदं स्थापितं लिंगं सर्वेषां बुद्धिदायकम्
तू स्थापलेलं हे लिंग सर्वांना बुद्धी देणारं आहे.
इत्युक्त्वा भगवाञ्छंभुस्तत्रैवांतरधीयत
हे सांगून भगवंत शंभू तिथेच अदृश्य झाला.
गणावूचतुः काश्यां बुधेश्वरसमर्चनलब्धबुद्धिः संसारसिंधुमधिगम्य नरो ह्यगाधम्
गणांनी सांगितले: काशीमध्ये जो मनुष्य बुधेश्वराची पूजा करून ज्ञान प्राप्त करतो, तो कितीही पतित असला तरी संसारसागर पार करतो.
चंद्रेश्वरात्पूर्वभागे दृष्ट्वा लिंगं बुधेश्वरम्
चंद्रेश्वराच्या पूर्वेला, बुधेश्वर लिंग पाहताना—
गणौ यावत्कथामित्थं चक्राते बुधलोकगाम्
गणांनी अशी कथा सांगत सांगत बुधाच्या लोकात गेले.
शिवशर्मन्महाबुद्धे शुक्रलोकोयमद्भुतः
शिवशर्मन, मोठ्या बुद्धीमान, हा शुक्राचा अद्भुत लोक आहे.
पीत्वा वर्षसहस्रं वै कणधूमं सुदुःसहम्
इथे हजार वर्षे जाळलेल्या धान्याचा कडवट धूर प्यावा लागतो.
इमां विद्यां न जानाति देवाचार्योति दुप्कराम्
तो देवांचा गुरु असूनही ही विद्या जाणत नाही, म्हणून दुर्दैवी आहे.
शिवशर्मोवाच कोसौ शुक्र इति ख्यातो यस्यायं लोक उत्तमः
शिवशर्म म्हणाले: हा शुक्र कोण आहे, ज्याचं नाव इतकं प्रसिद्ध आहे आणि ज्याच्यासाठी हा जग सर्वोच्च मानलं जातं?
आचक्षाथामिदं देवौ यदि प्रीतिर्मयि प्रभू
देवतांनो, जर तुम्ही माझ्यावर प्रसन्न असाल तर कृपया मला हे सांगा.
यां श्रुत्वा चापमृत्युभ्यो हीयंते श्रद्धयायुताः
जे ऐकल्यावर श्रद्धा असलेले लोक अकाली मृत्यूपासून वाचतात, ते मला सांगा.
आजौ प्रवर्तमानायामंधकांधकवैरिणोः
अंधक आणि अंधकाचा शत्रू यांच्यात युद्ध सुरू असताना,
अपसृत्य ततो युद्धादंधकः शुक्रसंनिधिम्
तेव्हा अंधकाने त्या युद्धातून मागे हटून शुक्राजवळ गेला.
भगवंस्त्वामुपाश्रित्य वयं देवांश्च सानुगान्
भगवंता, आम्ही आणि देवगण त्यांच्या अनुयायांसह तुझ्या आश्रयाला आलो आहोत—