तेन ब्रह्मशिरोनाम परमास्त्रं महात्मना
तेव्हा त्या महात्म्याने ब्रह्मशिर नावाचे श्रेष्ठ अस्त्र वापरले.
तयोस्तद्युद्धमभवद्घोरं वै तारकामयम्
मग त्या दोघांमध्ये तारेसाठी भीषण युद्ध झाले.
निवार्य रुद्रं समरात्संवर्तानलवर्चसम् 4.1.15.
समरात संहाराग्नीप्रमाणे तेज असलेल्या रुद्राला थांबवले गेले.
अथांतर्गर्भमालोक्य तारां प्राह बृहस्पतिः
मग तारेच्या गर्भावस्थेकडे पाहून बृहस्पतीने तिला विचारले.
इषीकास्तंबमासाद्य गर्भं सा चोत्ससर्ज ह
तिने ईषीकांच्या गड्ड्याजवळ जाऊन आपला गर्भ सोडला.
ततः संशयमापन्नास्तारामूचुः सुरोत्तमाः
मग देवश्रेष्ठांनी शंका मनात घेऊन तारेला विचारले.
पृच्छमाना यदा देवै र्नाह ताराऽतिसत्रपा
देवतांनी विचारले असता, तारा फार घाबरली आणि काहीही उत्तर दिले नाही.
तं निवार्य तदा ब्रह्मा तारां पप्रच्छ संशयम्
तेव्हा ब्रह्मदेवाने सर्वांना थांबवून तारेला तिच्या शंकेबद्दल विचारले.
तदा स मूर्ध्न्युपाघ्राय राजा गर्भं प्रजापतिः
मग प्रजापती राजाने त्या मुलाच्या डोक्याचा वास घेतला.
ततश्च सर्वदेवेभ्यस्तेजोरूपबलाधिकः
मग तो सर्व देवांमध्ये रूप, तेज आणि बळाने श्रेष्ठ ठरला.
जगाम काशीं निर्वाणराशिं विश्वेशपालिताम्
तो काशीला गेला, जे मुक्तीचे स्थान आहे आणि विश्वेश्वराच्या संरक्षणाखाली आहे.
तपश्चचार चात्युग्रमुग्रं संशीलयन्हृदि
त्याने मनोमन अतिशय कठोर तपश्चर्या केली.
ततो विश्वपतिः श्रीमान्विश्वेशो विश्वभावनः 4.1.15.
मग तेजस्वी, सर्व विश्वाचा पालनकर्ता, विश्वेश्वर प्रकट झाला.
उवाच च प्रसन्नात्मा ज्योतीरूपो महेश्वरः
मग प्रसन्नचित्त महेश्वर, तेजस्वी रूपाने, बोलला.
तवानेनाति तपसा लिंगसंशीलनेन च
तुझ्या या कठोर तपामुळे आणि लिंगध्यानामुळे,
इति श्रुत्वा वचः सोथ मेघगंभीर निःस्वनम्
हे शब्द ऐकून, त्याचा आवाज मेघगंभीर झाला.
उन्मील्यलोचने यावत्पुरः पश्यति बालकः
तो मुलगा डोळे उघडताच समोर पाहू लागला.
बुध उवाच नमः पूतात्मने तुभ्यं ज्योतीरूप नमोस्तु ते
बुध म्हणाला: शुद्ध आत्म्याला माझा नमस्कार. प्रकाशमय स्वरूपा, तुला वंदन.
नमः सर्वार्ति नाशाय प्रणतानां शिवात्मने
सर्व दुःखांचा नाश करणाऱ्या, शरण आलेल्यांसाठी कल्याणकारी आत्म्याला नमस्कार.
कृपालवे नमस्तुभ्यं भक्तिगम्याय ते नमः
दयाळू असलेल्या तुला नमस्कार. भक्तीने प्राप्त होणाऱ्या तुला वंदन.
शंभो शिवशिवाकांत शांतश्री कंठशूलभृत्
शंभो, शिवाच्या प्रिय, शांत आणि तेजस्वी, गळ्यात त्रिशूळ धारण करणाऱ्या प्रभो,
पिनाकपाणे गिरिश शितिकंठ सदाशिव
पिनाकधारी, पर्वतराज, निळ्या गळ्याचा आणि सदा मंगल असलेल्या प्रभो,
स्तुतिकर्तुं न जानामि स्तुतिप्रिय महेश्वर 4.1.15.
माझ्या स्तुतीची योग्य पद्धत मला माहीत नाही, स्तुतीप्रिय महेश्वरा.
अयमेव वरो नाथ प्रसन्नोसि यदीश्वर
हे नाथा, हे ईश्वर, तू प्रसन्न आहेस, हेच माझ्यासाठी मोठं वरदान आहे.
ततः प्राह महेशानस्तत्स्तुत्या परितोषितः
त्या स्तुतीने संतुष्ट झाल्यावर महेशानाने असे सांगितले.
नक्षत्रलोकादुपरि तव लोको भविष्यति
तुझा लोक नक्षत्रांच्या लोकांपेक्षा वर असणार आहे.
त्वयेदं स्थापितं लिंगं सर्वेषां बुद्धिदायकम्
तू स्थापलेलं हे लिंग सर्वांना बुद्धी देणारं आहे.
इत्युक्त्वा भगवाञ्छंभुस्तत्रैवांतरधीयत
हे सांगून भगवंत शंभू तिथेच अदृश्य झाला.
गणावूचतुः काश्यां बुधेश्वरसमर्चनलब्धबुद्धिः संसारसिंधुमधिगम्य नरो ह्यगाधम्
गणांनी सांगितले: काशीमध्ये जो मनुष्य बुधेश्वराची पूजा करून ज्ञान प्राप्त करतो, तो कितीही पतित असला तरी संसारसागर पार करतो.
चंद्रेश्वरात्पूर्वभागे दृष्ट्वा लिंगं बुधेश्वरम्
चंद्रेश्वराच्या पूर्वेला, बुधेश्वर लिंग पाहताना—