नक्षत्रपूजका ये च नक्षत्रव्रतचारिणः
जे लोक नक्षत्रांची पूजा करतात आणि जे नक्षत्रांशी संबंधित व्रत पाळतात,
नक्षत्रग्रहराशीनां बाधास्तेषां कदाचन
त्यांना नक्षत्र, ग्रह किंवा राशी यांच्याकडून कधीच त्रास होत नाही.
अगस्त्य उवाच अतिथित्वमवाप नेत्रयोर्बुधलोकः शिवशर्मणस्त्वथ 4.1.15.
अगस्त्य म्हणाले : शिवशर्माचा पुत्र बुधलोक हा नेत्रयोर यांच्या घरी पाहुणा म्हणून आला.
शिवशर्मोवाच कस्य लोकोयमतुलो ब्रूतं श्रीभगवद्गणौ
शिवशर्म म्हणाले : हे भगवंत गणाधिपती, हा अद्वितीय लोक कोणाचा आहे ते सांगा.
स्वर्गमार्गविनोदाय तापत्रयविनाशिनीम्
स्वर्गमार्गाचा आनंद आणि त्रिविध दुःखांचा नाश यासाठी—
योसौ पूर्वं महाकांतिरावाभ्यां परिवर्णितः
जो पूर्वी आम्ही दोघांनीही मोठ्या तेजाचा म्हणून वर्णन केला—
दक्षिणा राजसूयस्य येन त्रिभुवनं कृता
ज्याने राजसूय यज्ञाची दक्षिणा म्हणून तीनही लोक निर्माण केली—
अत्रिनेत्रसमुद्भूतः पौत्रो वै द्रुहिणस्य यः
जो अत्रीच्या नेत्रातून जन्मलेला आणि ब्रह्माचा नातू आहे—
निर्मलानां कलानां च शेवधिर्यश्च गीयते
जो निर्मळ किरणांचा खजिना म्हणून गातात—
मुदंकुमुदिनीनांयस्तनोति जगता सह
जो कमळांना आणि जगालाही आनंद देतो—
किमन्यैर्गुणसंभारैरतोपि न समं विधोः
इतर गुणसंपत्तीची काय गरज? कारण तरीही सोमासारखा कोणीच नाही.
बृहस्पतेस्स वै भार्यामैश्वर्यमदमोहितः
स्वतःच्या ऐश्वर्याचा गर्व झाल्याने त्याने बृहस्पतीची पत्नी घेतली—
जहार तरसा तारां रूपवान्रूपशालिनीम् 4.1.15.
त्याने रूपवान आणि सुंदर अशी तारा जबरदस्तीने पळवली.
नायं कलानिधेर्दोषो द्विजराजस्य तस्य वै
किरणांच्या खजिन्याचा जो ब्राह्मणांचा राजा आहे, त्याचा यात काही दोष नाही.
ध्वांतमेतदभितः प्रसारियत्तच्छमाय विधिनाविनिर्मितम्
हे सर्वत्र पसरलेले अंधार त्याच्या शांततेसाठी विधीने निर्माण केले.
आधिपत्यमदमोहितं हितं शंसितं स्पृशति नो हरेर्हितम्
अधिपत्याचा गर्व झाल्याने सांगितलेले कल्याण, हरिच्या कल्याणाला कधीच स्पर्श करत नाही.
धिग्धिगेतदधिकर्द्धि चेष्टितं चंक्रमेक्षणविलक्षितं यतः
अति प्रयत्न आणि चुकीच्या वागणुकीवर धिक्कार असो, कारण हे मार्गभ्रष्ट पावलांनी ओळखले जाते.
कः कामेन न निर्जितस्त्रिजगतां पुष्पायुधेनाप्यहो कः क्रोधस्यवशंगतो ननच को लोभेन संमोहितः
या तिन्ही लोकांत, पुष्पबाणधारीने कामाने कोण जिंकला नाही? अहो, कोण रागाच्या अधीन होत नाही आणि कोण लोभाने भ्रमित होत नाही?
आधिपत्यकमलातिचंचला प्राप्यतां च यदिहार्जितं किल
राजसत्ता ही कमळासारखी चंचल असते; इथे खरी मेहनत करून जे मिळवले जाते, तेव्हाच ती मिळते.
न यदांगिरसे तारां स व्यसर्जयदुल्बणः
जेव्हा उल्बणाने अंगिरसाला तारा दिली नाही,
तेन ब्रह्मशिरोनाम परमास्त्रं महात्मना
तेव्हा त्या महात्म्याने ब्रह्मशिर नावाचे श्रेष्ठ अस्त्र वापरले.
तयोस्तद्युद्धमभवद्घोरं वै तारकामयम्
मग त्या दोघांमध्ये तारेसाठी भीषण युद्ध झाले.
निवार्य रुद्रं समरात्संवर्तानलवर्चसम् 4.1.15.
समरात संहाराग्नीप्रमाणे तेज असलेल्या रुद्राला थांबवले गेले.
अथांतर्गर्भमालोक्य तारां प्राह बृहस्पतिः
मग तारेच्या गर्भावस्थेकडे पाहून बृहस्पतीने तिला विचारले.
इषीकास्तंबमासाद्य गर्भं सा चोत्ससर्ज ह
तिने ईषीकांच्या गड्ड्याजवळ जाऊन आपला गर्भ सोडला.
ततः संशयमापन्नास्तारामूचुः सुरोत्तमाः
मग देवश्रेष्ठांनी शंका मनात घेऊन तारेला विचारले.
पृच्छमाना यदा देवै र्नाह ताराऽतिसत्रपा
देवतांनी विचारले असता, तारा फार घाबरली आणि काहीही उत्तर दिले नाही.
तं निवार्य तदा ब्रह्मा तारां पप्रच्छ संशयम्
तेव्हा ब्रह्मदेवाने सर्वांना थांबवून तारेला तिच्या शंकेबद्दल विचारले.
तदा स मूर्ध्न्युपाघ्राय राजा गर्भं प्रजापतिः
मग प्रजापती राजाने त्या मुलाच्या डोक्याचा वास घेतला.
ततश्च सर्वदेवेभ्यस्तेजोरूपबलाधिकः
मग तो सर्व देवांमध्ये रूप, तेज आणि बळाने श्रेष्ठ ठरला.