सलब्धतेजा भगवान्ब्रह्मणा वर्धितः स्वयम्
पुन्हा तेज मिळवून, ब्रह्मदेवाच्या कृपेने आणि स्वतःच्या सामर्थ्याने तो भगवंत वाढला.
अविमुक्तं समासाद्य क्षेत्रं परमपावनम्
तो अविमुक्त हे अत्यंत पवित्र क्षेत्र गाठला.
बीजौषधीनां तोयानां राजाभूदग्रजन्मनाम्
तो बीजांचे, औषधींचे, पाण्याचे आणि श्रेष्ठ जन्म घेणाऱ्यांचा राजा झाला.
तत्र कूपं विधायैकममृतोदमिति स्मृतम्
तेथे त्याने एक विहीर निर्माण केली, जी अमृतासारखे पाणी असलेली म्हणून ओळखली जाते.
तुष्टेनदेवदेवेन स्वमौलौ यो धृतः स्वयम्
संतुष्ट होऊन, देवांचा देव स्वतः त्याला आपल्या मुकुटावर ठेवला.
पश्चाद्दक्षेण शप्तोपि मासोने क्षयमाप्य च
नंतर दक्षाने शाप दिल्यामुळे, तो एका महिन्यात क्षीण झाला.
स तत्प्राप्य महाराज्यं सोमः सोमवतां वरः 4.1.14.
महान राज्य मिळवून, सोम हा सोमवंशातील श्रेष्ठ राजा झाला.
दक्षिणामददत्सोमस्त्रींल्लोकानिति नौ श्रुतम्
सोमाने दक्षिणा म्हणून तीनही लोकांचा दान दिला, असे आम्ही ऐकले आहे.
हिरण्यगर्भो ब्रह्माऽत्रिर्भृगुर्यत्रर्त्विजोभवन्
हिरण्यगर्भ, ब्रह्मा, अत्री आणि भृगु हे तेथे ऋत्विज झाले.
तंसिनी च कुहूश्चैव द्युतिः पुष्टिः प्रभावसुः
तांसीनी, कुहू, द्युती, पुष्टी आणि प्रभावसु हेही तेथे उपस्थित होते.
उमया सहितं रुद्रं संतर्प्याध्वरकर्मणा
उमा सोबत असलेल्या रुद्राला त्या यज्ञकर्माने संतोष मिळाला.
तत्रैव तप्तवान्सोमस्तपः परमदुष्करम्
तेथेच सोमाने अत्यंत कठीण तप केले.
तत्रैव ब्राह्मणैः प्रीतैरित्युक्तोसौ कलानिधिः
तेथेच आनंदी ब्राह्मणांनी त्या कलानिधीला संबोधले.
तत्रैव देवदेवस्य विलोचनपदं गतः
तेथेच त्याने देवांचा देव यांच्या चरणांशी स्थान मिळवले.
त्वं ममास्य परामूर्तिरित्युक्तस्तत्तपोबलात्
त्या तपाच्या सामर्थ्याने त्याला सांगितले गेले, 'तू माझी सर्वोच्च मूर्ती आहेस.'
त्वत्पीयूषमयैर्हस्तैः स्पृष्टमेतच्चराचरम्
तुझ्या अमृतमय हातांनी स्पर्श झाल्याने हे सर्व चराचर जग पावन झाले.
एतदुक्त्वा महेशानो वरानन्यानदान्मुदा 4.1.14.
असं सांगून महादेवांनी आनंदाने इतर वरही दिले.
यच्च क्रतु क्रियोत्सर्गस्त्वया मह्यं निवेदितः
तू माझ्यासाठी केलेला यज्ञ आणि अर्पण,
ततोत्र लिंगे त्वन्नाम्नि सोमसोमार्धरूपधृक्
त्या यज्ञात, तुझ्या नावाने असलेल्या लिंगात, सोम आणि अर्धा सोम यांच्या रूपात,
अहोरात्रं वसिष्यामि त्रैलोक्यैश्वर्यसंयुतः
मी दिवस-रात्र तिथे राहीन, तीनही लोकांचा अधिपती म्हणून.
जपहोमार्चनध्यानदानब्राह्मणभोजनम्
जप, होम, पूजा, ध्यान, दान आणि ब्राह्मणांना जेवण,
जीर्णोद्धारादिकरणं नृत्यवाद्यादिकार्पणम्
जुने दुरुस्त करणे, व्यवस्था लावणे, नृत्य-संगीत अर्पण करणे,
चंद्रेश्वरे कृतं सर्वं तदानंत्याय जायते
चंद्रेश्वरावर केलेले हे सर्व कर्म अमर फळ देणारे ठरते.
अभक्ताय च नाख्येयं नास्तिकाय श्रुतिद्रुहे
हे भक्तिविरहित, नास्तिक किंवा वेदद्वेष्ट्यांना सांगू नये.
तदोपवासः कर्तव्यो भूतायां सद्भिरादरात्
म्हणून, भूताच्या दिवशी सज्जनांनी आदराने उपवास करावा.
शनिप्रदोषे संपूज्य लिंगं चंद्रेश्वराह्वयम्
शनिवारी संध्याकाळी चंद्रेश्वर नावाच्या लिंगाची पूजा करावी.
उपोष्य च चतुर्दश्यां कृत्वा जागरणं निशि 4.1.14.
चतुर्दशीला उपवास करून, रात्री जागरण करावे.
उपास्य संध्यां विधिवत्कृतसर्वोदक क्रियः
संध्याकाळी नीट पूजा करून, सर्व जलकर्मे पार पाडावीत.
आवाहनार्घ्यरहितं पिंडान्दद्यात्प्रयत्नतः
मंत्रपठण किंवा अर्घ्य न देता, काळजीपूर्वक पिंड अर्पण करावे.
मातामहांस्तथोद्दिश्य तथान्यानपि गोत्रजान्
हे पिंड मातामहांसाठी आणि इतर कुलातील नातेवाईकांसाठी अर्पण करावे.