श्रुत्वा तथा स वृत्तांतं प्राक्तनं स्वं विनिंद्य च
घडलेली सगळी गोष्ट ऐकून आणि आपल्या पूर्वीच्या वागण्याचा दोष स्वतःला देऊन,
चिंतामवाप महतीं क्व यामि करवाणि किम्
त्याला मोठी चिंता वाटू लागली: 'कुठे जाऊ, काय करू?'
देशांतरे ह्यस्ति धनः सद्विद्यः सुखमेधते
इतर देशात धन, खरी ज्ञान आणि सुख मिळू शकतं.
यायजूके कुले जन्म क्वक्व मे व्यसनं तथा
यज्ञ करणाऱ्या कुटुंबात जन्म मिळणं—मग माझं दु:ख कुठे आहे?
भिक्षितुं नाधिगच्छामि न मे परिचितः क्वचित्
मला कुणाकडून भिक्षा मागता येत नाही, आणि कुठेही माझा ओळखीचा कोणी नाही.
सदाभ्युदिते भानौ प्रसूर्मे मृष्टभोजनम्
सूर्य उगवला की, माझी आई मला नेहमी छान शिजवलेलं अन्न देते.
इति चिंतयतस्तस्य भानुरस्ताचलं गतः
तो असं विचार करत असताना सूर्य पश्चिम डोंगरामागे मावळला.
महोपहारानादाय नगराद्बहिरभ्यगात्
त्याने मोठ्या प्रमाणात नैवेद्य घेतला आणि शहराबाहेर गेला.
पक्वान्नगंधमाघ्राय क्षुधितः स तमन्वगात् 4.1.13.
शिजवलेल्या अन्नाचा सुवास घेत, भुकेला असलेला तो त्याच्या मागे गेला.
पलायमानो निहतः क्षणात्पंचत्वमागतः
पळत असताना तो मारला गेला आणि क्षणात त्याचा मृत्यू झाला.
कुलाचारप्रतीपोयं पित्रोर्वाक्यपराङ्मुखः 4.1.13.
हा मुलगा आपल्या घराच्या रीतिरिवाजांना विरोध करतो आणि आईवडिलांच्या शब्दांकडे दुर्लक्ष करतो.
कलिंगराजोभविताऽधुनाविधुतकल्मषः 4.1.13.
कलींगाचा राजा आता सर्व पापांपासून मुक्त होईल.
स्वार्थदीपदशोद्योत लिंगमौलि तमोहरः 4.1.13.
स्वार्थाचा दीप, शिरावरचं चिन्ह, अंधार दूर करणारा.
तावत्तताप स तपस्त्वगस्थिपरिशेषितम् 4.1.13.
त्याने इतकं तप केलं की शेवटी फक्त त्वचा आणि हाडं उरली.
क्रूरदृग्वीक्षते यावत्पुनःपुनरिदं वदन् 4.1.13.
तो क्रूर नजरेने पाहत होता आणि हेच पुन्हा पुन्हा बोलत होता.
देवेन दत्ता ये तुभ्यं वराः संतु तथैव ते 4.1.13.
देवाने तुला दिलेले वर तसेच राहतील.
पुर्यां यक्षेश्वराणां ते स्वरूपमिति वर्णितम्
शहरात यक्षांच्या राजांची रूपं अशीच सांगितली जातात.
अलकायाः पुरोभागे पूरैशानीमहोदया
अलकाच्या पुढे, ईशान्येला, एक मोठा डोंगर उगवतो.
शिवस्मरणसंसक्ताः शिवव्रतपरायणाः
शिवाच्या स्मरणात रमलेले, शिवव्रताला समर्पित.
साभिलाषास्तपस्यंति स्वर्गभोगोस्त्वितीह नः
ते इच्छा धरून तप करतात, पण आपल्याला इथे स्वर्गसुखाची इच्छा नाही.
अजैकपादहिर्बुध्न्य मुख्या एकादशापि वै
अजैकपाद, अहिर्बुध्न्य आणि मुख्य अकरा रुद्र हे खरंच —
पुर्यष्टकं च दुष्टेभ्यो देवध्रुग्भ्यो ह्यवंति ते
आठ भागांची नगरी, दुष्ट आणि देवद्रोही लोकांपासून, हे रुद्रच राखतात.
एतैरपि तपस्तप्तं प्राप्य वाराणसीं पुरीम्
या सर्वांनीही कठोर तप केले आणि वाराणसी नगरीत पोहोचले —
ईशानेश प्रसादेन दिश्यैश्यां हि दिगीश्वराः
ईशानाच्या कृपेने ते दिशांचे अधिपती झाले.
भालनेत्रा नीलगलाः शुद्धांगा वृषभध्वजाः
ज्यांच्या कपाळावर तिसरं डोळं आहे, गळा निळा आहे, शरीर शुद्ध आहे, आणि ज्यांचा ध्वज वृषभाचा आहे —
तेऽस्यां पुरि वसंत्यैश्यां सर्वभोगसमृद्धयः
हे सर्व या नगरीत राहतात आणि सर्व प्रकारच्या सुखसंपत्तीने युक्त आहेत.
विपन्नास्तेन पुण्येन जायंते ऽत्रपुरोहिताः 4.1.14.
ज्यांचे पुण्य कमी झाले आहे, ते येथे पुन्हा पुजारी म्हणून जन्म घेतात.
त एव रुद्रा विज्ञेया इहामुत्राप्यसंशयम्
हेच रुद्र म्हणून ओळखावे, या लोकात आणि पुढेही, यात शंका नाही.
उपोष्यभूतांयांकांचिन्न नरो गर्भभाक्पुनः
चतुर्दशीला उपवास केल्यावर, मनुष्य पुन्हा गर्भात जन्म घेत नाही.
शिवशर्मा दिवाप्युच्चैरपश्यच्चंद्रचंद्रिकाम्
शिवशर्मा याने दिवसा देखील स्पष्टपणे चंद्राची शीतलता पाहिली.