शिवशर्मोवाच पुरुषोत्तमपादाब्जपरागोद्धूसरालकौ
शिवशर्म्यांनी सांगितले: परमपुरुषाच्या कमळपदांच्या परागाने त्यांचे केस धूसर झाले आहेत.
गणावूचतुः दिक्पतेर्निर्ऋतस्यासौ पुण्यापुण्यजनोषिता
गणांनी म्हटले: ही दिशा निरृतिची आहे, जिथे पुण्यवान आणि पापी लोक राहतात.
राक्षसानिवसंत्यस्यामपरद्रोहिणः सदा
इथे राक्षस आणि नेहमी दुसऱ्यांना फसवणारे लोक वास करतात.
स्मृत्युक्तश्रुतिवर्त्मानो जातवर्णावरेष्वपि
स्मृती आणि श्रुतीने सांगितलेला मार्ग पाळणारे, जरी ते नीच जातीत जन्मले असले,
परदार परद्रव्य परद्रोहपराङ्मुखाः
जे परस्त्री, परधन आणि दुसऱ्यांना त्रास देण्यापासून दूर राहतात,
द्विजातिभक्त्युत्पन्नार्थैरात्मानं पोषयंति ये
जे द्विजांच्या भक्तीने मिळालेल्या संपत्तीने स्वतःचा उदरनिर्वाह करतात,
आहूता वस्त्रवदना वदंति द्विजसंनिधौ
चंद्रासारखा चेहरा असलेल्या स्त्रिया बोलावल्यावर द्विजांच्या उपस्थितीत बोलतात.
तीर्थस्नानपरानित्यं नित्यं देवपरायणाः
जे नेहमी तीर्थस्नानात आणि देवभक्तीत मग्न असतात,
दम दान दया क्षांति शौचेंद्रिय विनिग्रहाः
स्वतःवर संयम, दान, दया, क्षमा, शुद्धता आणि इंद्रियांचे नियंत्रण—
आवश्येषु सदोद्युक्ता ये जाता यत्रकुत्रचित् 4.1.12.
हे गुण जिथे कुठे जन्मले असले तरी, जे नेहमी यामध्ये रत असतात,
म्लेच्छा अपि सुतीर्थेषु ये मृतानात्मघातकाः
जे म्लेच्छ उत्तम तीर्थात मृत्युमुखी पडतात किंवा आत्महत्या करतात,
अंधं तमो विशेयुस्ते ये चैवात्महनो जनाः
ते आणि स्वतःला संपवणारे लोक गडद अंधारात जातात.
आत्मघातो न कर्तव्यस्तस्मात्क्वापि विपश्चिता
म्हणून, शहाण्या माणसाने कुठेही स्वतःचा जीव घेऊ नये.
यथेष्टमरणं केचिदाहुस्तत्त्वावबोधकाः
ज्यांना सत्याची जाणीव झाली आहे, असे काही लोक म्हणतात की माणसाने आपल्या इच्छेनुसार मृत्यू पत्करावा.
अंत्यजा अपि ये केचिद्दयाधर्मानुसारिणः
कोणतेही अंत्यज, जर त्यांनी दया आणि धर्माचा मार्ग धरला असेल—
पल्लीपतिरभूदुग्रः पिंगाक्ष इति विश्रुतः
एका खेड्याचा एक भयंकर प्रमुख होता, ज्याचे नाव पिंगाक्ष म्हणून प्रसिद्ध होते.
घातयेद्दूरसंस्थोपि यः पांथपरिपंथिनः
तो प्रवासी आणि वाटसरूंना, अगदी दूर असलेल्यांनाही, मारण्याचा आदेश देत असे.
जीवेन्मृगयु धर्मेण तत्रापि करुणापरः
तो शिकार करून आपला उदरनिर्वाह करायचा, पण धर्माचे पालन करत आणि विशेषतः दयाळू होता.
न तोयगृध्नून्न शिशून्नांतर्वर्त्नित्वलक्षणान् 4.1.12.
त्याला पाण्याची, मुलांची किंवा अंतर्गत ज्योत असलेल्या लोकांची हाव नव्हती.
श्रमातुरेभ्यः पांथेभ्यः स विश्रामं प्रयच्छति
थकलेल्या प्रवाशांना तो नेहमी विश्रांती देत असे.
मृगत्त्वचोतिमृदुला विवस्त्रेभ्यातिसर्जति
ज्यांच्याकडे कपडे नव्हते, त्यांना तो अतिशय मऊ प्राण्यांची कातडी वस्त्र म्हणून देत असे.
न जिघृक्षति तेभ्योर्थमभयं चेति यच्छति
तो त्यांच्या कडून काहीही घेण्याचा प्रयत्न करत नसे आणि त्यांना भयमुक्ती देत असे.
नित्यं कार्पटिकान्सर्वान् स पुत्रेण प्रपश्यति
तो आणि त्याचा मुलगा नेहमी सर्व भिक्षुकांची काळजी घेत असत.
इति तिष्ठति पिंगाक्षे साटवी नगरायिता
अशा प्रकारे, पिंगाक्ष जंगलालाच जणू शहर बनवून तिथे राहू लागला.
कदाचित्तत्पितृव्येण समीप ग्रामवासिना
एकदा त्याचा काका, जो गावात राहत होता, जवळ आला.
लुब्धकस्तद्धने लुब्धः क्षुद्रस्तन्निधनोद्यतः
एक शिकारी त्या धनासाठी लालची होता आणि तो खूप नीच आणि मारण्यास तयार होता.
तदा युप्यस्यशेषेण पिंगाक्षो मृगयां गतः
तेव्हा पिंगाक्ष यज्ञाच्या उरलेल्या यूपासह शिकार करायला गेला.
परप्राणद्रुहां पुंसां न सिद्ध्येयुर्मनोरथाः
जे दुसऱ्यांच्या जीवाला त्रास देतात, त्यांच्या इच्छा कधीच पूर्ण होत नाहीत.
न चिंतयेदनिष्टानि तस्मात्कृष्टिः कदाचन 4.1.12.
म्हणून, कुणीही कधीही वाईट गोष्टींचा विचार करू नये; म्हणून शेती करणेही टाळावे.
तस्मादात्मसुखंप्रेप्सु रिष्टानिष्टं न चिंतयेत्
म्हणून, जो स्वतःच्या सुखाची इच्छा करतो, त्याने चांगल्या किंवा वाईट परिणामांचा विचार करू नये.