मृत्युंजयं समाराध्य सर्वज्ञं सर्वदं सताम्
मृत्यूलाही जिंकणाऱ्या, सर्वज्ञ, सर्व काही देणाऱ्या आणि सज्जनांचा आधार असलेल्या त्याची भक्ती केल्याने—
इति श्रुत्वा वचस्तस्य जरितौ द्विजदंपती 4.1.11.
त्याचं बोलणं ऐकून, ते वयोवृद्ध ब्राह्मण दांपत्य—
अंधकं यस्त्रिशूलाग्रप्रोतं वर्षायुतं पुरा 4.1.11.
ज्याने पूर्वी त्रिशूळाच्या टोकाने अंधकाला दहा हजार वर्षे भोसकलं—
तत्र स्नात्वा विधानेन दृष्ट्वा विश्वेश्वरं विभुम्
तेथे विधीपूर्वक स्नान करून, विश्वेश्वर भगवानाचं दर्शन घेतलं.
आलोक्यालोक्य तल्लिंगं तुतोष हृदये बहु 4.1.11.
त्या लिंगाकडे पुन्हा पुन्हा पाहून त्याच्या मनात फार समाधान वाटले.
विश्वेषां विश्वबीजानां कर्माख्यानां लयो यतः 4.1.11.
सर्व विश्वाची बीजे आणि त्यांची नावे, तसेच सर्व कर्मांचा शेवट त्यातूनच होतो.
उवाच मधुरं धीरः कीरवन्मधुराक्षरम् 4.1.11.
तो ज्ञानी गोड आवाजात, गाण्यासारख्या मधुर शब्दांत बोलला.
परिज्ञाय महादेवं गुरुवाक्यत आगमात् 4.1.11.
गुरूंच्या वचनातून आणि परंपरेतून महादेवाला ओळखले.
ततः काशीं पुनः प्राप्य कल्पांते मोक्षमाप्नुयात् 4.1.11.
मग पुन्हा काशीला पोहोचून, कल्पाच्या शेवटी मुक्ती मिळते.
गणावूचतुः इत्थमग्निस्वरूपं ते शिवशर्मन्प्रवर्णितम्
गणांनी म्हटले: शिवशर्म्यांनी तुला अग्निरूपाचे वर्णन असे केले आहे.
शिवशर्मोवाच पुरुषोत्तमपादाब्जपरागोद्धूसरालकौ
शिवशर्म्यांनी सांगितले: परमपुरुषाच्या कमळपदांच्या परागाने त्यांचे केस धूसर झाले आहेत.
गणावूचतुः दिक्पतेर्निर्ऋतस्यासौ पुण्यापुण्यजनोषिता
गणांनी म्हटले: ही दिशा निरृतिची आहे, जिथे पुण्यवान आणि पापी लोक राहतात.
राक्षसानिवसंत्यस्यामपरद्रोहिणः सदा
इथे राक्षस आणि नेहमी दुसऱ्यांना फसवणारे लोक वास करतात.
स्मृत्युक्तश्रुतिवर्त्मानो जातवर्णावरेष्वपि
स्मृती आणि श्रुतीने सांगितलेला मार्ग पाळणारे, जरी ते नीच जातीत जन्मले असले,
परदार परद्रव्य परद्रोहपराङ्मुखाः
जे परस्त्री, परधन आणि दुसऱ्यांना त्रास देण्यापासून दूर राहतात,
द्विजातिभक्त्युत्पन्नार्थैरात्मानं पोषयंति ये
जे द्विजांच्या भक्तीने मिळालेल्या संपत्तीने स्वतःचा उदरनिर्वाह करतात,
आहूता वस्त्रवदना वदंति द्विजसंनिधौ
चंद्रासारखा चेहरा असलेल्या स्त्रिया बोलावल्यावर द्विजांच्या उपस्थितीत बोलतात.
तीर्थस्नानपरानित्यं नित्यं देवपरायणाः
जे नेहमी तीर्थस्नानात आणि देवभक्तीत मग्न असतात,
दम दान दया क्षांति शौचेंद्रिय विनिग्रहाः
स्वतःवर संयम, दान, दया, क्षमा, शुद्धता आणि इंद्रियांचे नियंत्रण—
आवश्येषु सदोद्युक्ता ये जाता यत्रकुत्रचित् 4.1.12.
हे गुण जिथे कुठे जन्मले असले तरी, जे नेहमी यामध्ये रत असतात,
म्लेच्छा अपि सुतीर्थेषु ये मृतानात्मघातकाः
जे म्लेच्छ उत्तम तीर्थात मृत्युमुखी पडतात किंवा आत्महत्या करतात,
अंधं तमो विशेयुस्ते ये चैवात्महनो जनाः
ते आणि स्वतःला संपवणारे लोक गडद अंधारात जातात.
आत्मघातो न कर्तव्यस्तस्मात्क्वापि विपश्चिता
म्हणून, शहाण्या माणसाने कुठेही स्वतःचा जीव घेऊ नये.
यथेष्टमरणं केचिदाहुस्तत्त्वावबोधकाः
ज्यांना सत्याची जाणीव झाली आहे, असे काही लोक म्हणतात की माणसाने आपल्या इच्छेनुसार मृत्यू पत्करावा.
अंत्यजा अपि ये केचिद्दयाधर्मानुसारिणः
कोणतेही अंत्यज, जर त्यांनी दया आणि धर्माचा मार्ग धरला असेल—
पल्लीपतिरभूदुग्रः पिंगाक्ष इति विश्रुतः
एका खेड्याचा एक भयंकर प्रमुख होता, ज्याचे नाव पिंगाक्ष म्हणून प्रसिद्ध होते.
घातयेद्दूरसंस्थोपि यः पांथपरिपंथिनः
तो प्रवासी आणि वाटसरूंना, अगदी दूर असलेल्यांनाही, मारण्याचा आदेश देत असे.
जीवेन्मृगयु धर्मेण तत्रापि करुणापरः
तो शिकार करून आपला उदरनिर्वाह करायचा, पण धर्माचे पालन करत आणि विशेषतः दयाळू होता.
न तोयगृध्नून्न शिशून्नांतर्वर्त्नित्वलक्षणान् 4.1.12.
त्याला पाण्याची, मुलांची किंवा अंतर्गत ज्योत असलेल्या लोकांची हाव नव्हती.
श्रमातुरेभ्यः पांथेभ्यः स विश्रामं प्रयच्छति
थकलेल्या प्रवाशांना तो नेहमी विश्रांती देत असे.