तरुरत्नंपारिजातः स्त्रीरत्नं सोर्वशी त्विह
इच्छा पूर्ण करणारे झाड म्हणजे पारिजात, आणि स्त्रियांमध्ये सर्वोच्च म्हणजे उर्वशी इथे आहे.
त्रयस्त्रिंशत्सुराणां या कोटिः श्रुति समीरिता
त्र्यस्त्रिंशत म्हणजे तेतीस देवांची संख्या, वेदांमध्ये ती कोटी एवढी सांगितली आहे.
स्वर्गेष्विंद्रपदादन्यन्न विशिष्येत किंचन
स्वर्गात इंद्राच्या आसनापलीकडे दुसरे काहीही श्रेष्ठ नाही.
अश्वमेधसहस्रस्य लभ्यं विनिमयेन यत्
ज्याला हजार अश्वमेध यज्ञांच्या बदल्यात मिळते—
अर्चिष्मती संयमिनी पुण्यवत्यमलावती
अर्चिष्मती, संयमिनी, पुण्यवती आणि अमलावती—
अयमेव सहस्राक्षस्त्वयमेव दिवस्पतिः
हा खरोखरच सहस्रदृष्टी असलेला, हा खरोखरच स्वर्गाचा अधिपती आहे.
सप्तापि लोकपाला ये त एनं समुपासते
सातही लोकपालसुद्धा याची उपासना करतात.
एतत्स्थैर्येण सर्वेषां लोकानां स्थैर्यमिष्यते 4.1.10.
याच्या स्थैर्यामुळे सर्व लोकांचे स्थैर्य राखले जाते.
दनुजा मनुजा दैत्यास्तपस्यंत्युग्रसंयमाः
दानव, माणसे आणि दैत्य, कठोर तपश्चर्या आणि संयमाने—
सगराद्या महीपाला वाजिमेधविधायकाः
सगर आणि इतर राजे, जे अश्वमेध यज्ञ करणारे आहेत—
निष्प्रत्यूहं क्रतुशतं यः कश्चित्कुरुतेऽवनौ
कोणीही पृथ्वीवर शंभर विघ्नरहित यज्ञ करतो—
असमाप्तक्रतुशता वसंत्यत्र महीभुजः
ज्यांचे शंभर यज्ञ पूर्ण झाले नाहीत असे राजे इथे राहतात.
तुलापुरुषदानादि महादानानि षोडश
तुलापुरुषदान वगैरे सोळा मोठी दाने—
अक्लीबवादिनो धीराः संग्रामेष्वपराङ्मुखाः
शूरपणे बोलणारे, धीराने उभे राहणारे, युद्धात कधीही पाठी फिरवणारे नाहीत—
इत्युद्देशात्समाख्याता महेंद्रनगरी स्थितिः
अशा प्रकारे, महेंद्र नगरीचे अस्तित्व थोडक्यात सांगितले आहे.
इमामर्चिष्मतीं पश्य वीतिहोत्रपुरीं शुभाम्
ही तेजस्वी आणि पावन वीतिहोत्र नगरी पाहा.
अग्निप्रवेशं ये कुर्युर्दृढसत्त्वा जितेंद्रियाः
जे लोक ठाम मनाचे आणि इंद्रियांवर विजय मिळवणारे आहेत, ते अग्नीत प्रवेश करतात—
अग्निहोत्ररता विप्रास्तथाग्निब्रह्मचारिणः 4.1.10.
—तसेच जे ब्राह्मण अग्निहोत्रात रममाण असतात आणि जे अग्निब्रह्मचर्याचे व्रत पाळतात—
शीते शीतापनुत्यै यस्त्विध्मभारान्प्रयच्छति
थंडीमध्ये, जो कुणी दुसऱ्याच्या थंडी निवारणासाठी इंधनाचे भारे देतो—
अनाथस्याग्निसंस्कारं यः कुर्याच्छ्रद्धयान्वितः
जो श्रद्धेने अनाथासाठी अग्निसंस्कार करतो—
जठराग्निविवृद्ध्यै यो दद्यादाग्नेयमौषधम्
जो कुणी जठराग्नी वाढवण्यासाठी अग्नीमय औषध देतो—
यज्ञोपस्कर वस्तूनि यज्ञार्थं द्रविणं तु वा
किंवा जो यज्ञासाठी यज्ञोपकरणे किंवा धन अर्पण करतो—
अग्निरेको द्विजातीनां निःश्रेयसकरः परः
द्विजांसाठी अग्नीच सर्वोच्च कल्याण करणारा आहे.
अपावनानि सर्वाणि वह्निसंसर्गतः क्षणात्
अग्नीच्या स्पर्शाने सर्व अपवित्रता क्षणात नाहीशी होते.
अपि वेदं विदित्वा यस्त्यक्त्वा वै जातवेदसम्
जो वेद जाणूनसुद्धा जातवेदाचा त्याग करतो—
अंतरात्मा ह्ययं साक्षान्निश्चितो ह्याशुशुक्षणिः
—हा अंतरात्मा प्रत्यक्ष साक्षी आहे, तो निश्चित आणि लवकर शुद्ध करणारा आहे.
तैजसी शांभवी मूर्तिः प्रत्यक्षा दहनात्मिका
ही तेजस्वी, शांभवी मूर्ती प्रत्यक्ष आहे आणि तिचे स्वरूप दहनमय आहे.
चित्रभानुरयं साक्षान्नेत्रं त्रिभुवनेशितुः 4.1.10.
हा तेजस्वी अग्नी प्रत्यक्ष त्रिभुवनाधीशाचे नेत्र आहे.
धूपप्रदीपनैवेद्य पयो दधि घृतैक्षवम्
धूप, दिवा, नैवेद्य, दूध, दही, तूप आणि ऊसाचा रस—
शिवशर्मोवाच कोयं कृशानुः कस्यायं सूनुः कथमिदं पदम्
शिवशर्मा म्हणाले: हा कृशानू कोण आहे? तो कुणाचा पुत्र आहे? त्याला हे स्थान कसे मिळाले?