अस्मिँल्लोके सदा कालं स्मृतिरेषा प्रगीयते 4.1.8.
या जगात, सर्व काळात, ही आठवण नेहमी गायली जाते.
इति शृण्वन्क्षणात्प्राप पुनरन्यन्मनोहरम्
असं ऐकून, क्षणातच त्याला दुसरं मनोहारी काही मिळालं.
गणावूचतुः असौ वैद्याधरो लोको नाना विद्या विशारदाः
गणांनी सांगितलं — हा वैद्याधर लोक अनेक विद्या जाणणाऱ्यांनी भरलेला आहे.
औषधान्यपि यच्छंति तत्पीडाशमनानि हि
ते औषधंही देतात, जी खरोखरच वेदना कमी करतात.
शिष्यं पुत्रेण पश्यंति वस्त्र तांबूल भोजनैः
ते शिष्यांना मुलासारखे मानतात, वस्त्र, तांबूल आणि जेवण देतात.
अभिलाषधिया नित्यं पूजयंतीष्टदेवताः
इच्छेने ते नेहमी आपल्या आवडत्या देवतेची पूजा करतात.
यावदित्थं कथां चक्रुस्तावत्संयमिनीपतिः
अशी गोष्ट चालू असताना, तितक्यात संयमिनीचा स्वामी—
सोम्यमूर्तिर्विमानस्थो धर्मज्ञैः परिवारितः
सोम्य रूप धारण करून, विमानात बसलेला, धर्म जाणणाऱ्यांनी वेढलेला,
धर्मराज उवाच कुलोचितं ब्राह्मणानां भवता प्रतिपादितम्
धर्मराज म्हणाले — ब्राह्मणांना त्यांच्या कुलाला योग्य असं तू समजावून सांगितलंस.
वेदाभ्यासः कृतः पूर्वं गुरवश्चापि तोषिताः
वेदांचा अभ्यास आधीच केला गेला, आणि गुरुजनही समाधानी झाले.
क्षालितं मुक्तिपुर्यद्भिराशुगंतृशरीरकम् 4.1.8.
तुम्ही मुक्तीच्या नगरीकडे झपाट्याने जाणारं शरीर शुद्ध केलं आहे.
कलेवरं पूतिगंधि सदैवाशुचिभाजनम्
हे शरीर नेहमीच कुजलेल्या वासाचं आणि अशुद्धतेचं पात्र आहे.
अतएवाहि पांडित्यमाद्रिंयते विचक्षणाः
म्हणूनच, शहाणे लोक विद्वत्तेला मान देतात.
निमेषान्पंचपान्मर्त्ये प्राणंति प्राणिनो ध्रुवम्
मर्त्य लोकांमध्ये, प्राणी पाच निमिषांपर्यंत श्वास घेतात, हे नक्की.
स्थिरापायः सदा कायो न धनं निधनेऽवति
हे शरीर नेहमीच अस्थिर असतं आणि शेवटी नाश पावतं; मृत्यूच्या वेळी धन काहीच उपयोगाचं राहत नाही.
सत्वरं गत्वरं चायुर्लोकः शोकसमाकुलः
जीवन फार लवकर संपतं आणि हा जग सगळीकडे दुःखानं भरलेला आहे.
सत्कर्मणो विपाकोऽयं तव वंद्यौ ममाप्यहो
हे तुझ्या सत्कर्मांचं फळ आहे—हे किती वंदनीय आहे, अगदी माझ्यासाठीही!
ममाज्ञा दीयतां तस्मात्साहाय्यं करवाणि किम्
म्हणून, मला तुझी आज्ञा दे—मी कोणती मदत करू?
अद्य धन्यतरोस्मीह यद्दृष्टौ भगवद्गणौ
आज इथे मी खूपच भाग्यवान आहे, कारण मला भगवंताच्या सेवकांचं दर्शन झालं.
ततः प्रस्थापितस्ताभ्यां प्राविशत्स्वपुरीं यमः
नंतर, त्यांच्याकडून निरोप घेऊन यम स्वतःच्या नगरीत गेला.
धर्म्याण्येव वचांस्यस्य मनः प्रीतिकराणि च ।। 4.1.8.
त्याची वचने खरंच धर्मयुक्त आणि मनाला आनंद देणारी होती.
पुरी संयमनी सेयमतीव शुभलक्षणा
ही संयमनी नगरी अत्यंत शुभ चिन्हांनी युक्त आहे.
यमरूपं वर्णयंति मर्त्यलोकेऽन्यथा जनाः
माणसांच्या जगात लोक यमाचं रूप वेगळंच सांगतात.
केन पश्यंत्यमुं लोकं निवसंति तथात्र के
कोणत्या मार्गानं काही लोक त्या जगाचं दर्शन घेतात, आणि तिथे कोण राहतात?
धर्ममूर्तिः प्रकृत्यैव निःशंकैः पुण्यराशिभिः
धर्माची मूर्ती स्वतःच, आणि त्याच्याभोवती निर्भय पुण्यसंचय नेहमी असतो.
अयमेव हि पिंगाक्षः क्रोधरक्तांतलोचनः
हा खरोखरच पिंगट डोळ्यांचा आहे, ज्याचे डोळे रागानं लाल झालेले आहेत.
ऊर्ध्वकेशोऽतिकृष्णांगः प्रलयांबुदनिःस्वनः
त्याचे केस ताठ उभे राहिले आहेत, अंग काळं-कुट्ट आहे, आणि त्याचा आवाज वादळाच्या ढगासारखा घुमतो.
आनयैनं पातयैनं बधानामुंच दुर्दम
त्याला घेऊन या! खाली फेकून द्या! बांधा! तो जेथून सुटत नाही, त्याला सोडा!
आताडयैनं दुर्वृत्तं धृत्वा पादौ शिलातले
या दुष्टाला मारा! त्याचे पाय दगडावर धरून ठेवा!
एतस्य गल्लावुत्फुल्लौ क्षुरेणाशुवि पाटय
या फुगलेल्या गालांना धारदार वस्त्रानं पटकन फाडा!