तीर्थानि च यथोक्तेन विधिना संचरंति ये
जे लोक सांगितलेल्या पद्धतीने तीर्थयात्रा करतात—
तीर्थयात्रां चिकीर्षुः प्राग्विधायोपोषणं गृहे
तीर्थयात्रेला जाण्याची इच्छा असल्यास, प्रथम घरी सांगितलेल्या पद्धतीने उपवास करावा.
कृतपारणको हृष्टो गच्छेन्नियमधृक्पुनः
पारण पूर्ण केल्यावर, आनंदाने आणि संयमाने पुन्हा पुढे जावे.
न परीक्ष्यो द्विजस्तीर्थेष्वन्नार्थी भोज्य एव च
तीर्थस्थळी द्विजांची परीक्षा करू नये, तसेच जो अन्नाची इच्छा करत नाही किंवा ज्याला जेवायला घालायचे आहे त्याचीही परीक्षा करू नये.
कर्तव्यमृषिभिर्दृष्टं पिण्याकेन गुडेन च
ऋषींनी सांगितलेले जे विधी आहेत, ते पिठाचे पिंडे आणि गूळ यांसह करावेत.
अकालेप्यथवा काले तीर्थे श्राद्धं च तर्पणम् 4.1.6.
योग्य वेळ असो वा नसो, तीर्थस्थळी श्राद्ध आणि तर्पण करावे.
तीर्थं प्राप्य प्रसंगेन स्नानं तीर्थे समाचरेत्
तीर्थस्थळी पोहोचल्यावर, संधी मिळाल्यावर तिथे स्नान करावे.
नृणां पापकृतां तीर्थे पापस्य शमनं भवेत्
पाप केलेल्या लोकांसाठी तीर्थस्थळी पापांचे शमन होते.
षोडशांशं स लभते यः पराथं च गच्छति
जो पुढे जातो, त्याला सोळाव्या भागाचा लाभ होतो.
कुश प्रतिकृतिं कृत्वा तीर्थवारिणि मज्जयेत्। मज्जयेच्च यमुद्दिश्य सोष्टमांशं लभेत वै
कुशाची प्रतिमा बनवून ती तीर्थाच्या पाण्यात बुडवावी; यमासाठी ती बुडवली तर आठव्या भागाचा लाभ होतो.
तीर्थोपवासः कर्तव्यः शिरसो मुंडनं तथा। शिरोगतानि पापानि यांति मुंडनतो यतः
तीर्थस्थळी उपवास करावा आणि डोकेही मुंडावे; कारण डोक्यावरची पापे मुंडनामुळे दूर होतात.
यदह्नि तीर्थप्राप्तिः स्यात्ततोह्नः पूर्ववासरे
ज्या दिवशी तीर्थस्थळी जायचे असेल, त्या दिवशीच्या आधीच्या दिवशीच तिथे थांबावे.
तीर्थप्रसंगात्तीर्थांगमप्युक्तं त्वत्पुरोमया
तीर्थाच्या प्रसंगामुळे, तीर्थात जाण्याची पद्धत मी तुझ्यासमोर आधी सांगितली आहे.
काशीकांती च मायाख्या त्वयोध्याद्वारवत्यपि
काशी, कांती, माया, तसेच अयोध्या आणि द्वारवती.
श्रीशैलो मोक्षदः सर्वः केदारोपि ततोऽधिकः
श्रीशैल सर्वांना मोक्ष देतो, पण केदार त्याहूनही श्रेष्ठ आहे.
प्रयागादपि तीर्थाग्र्यादविमुक्तं विशिष्यते 4.1.6.
तीर्थांमध्ये सर्वश्रेष्ठ असलेल्या प्रयागाहूनही अविमुक्त अधिक श्रेष्ठ आहे.
अन्यानि मुक्तिक्षेत्राणि काशीप्राप्तिकराणि च श्रावयित्वा द्विजांश्चापि श्रद्धाभक्तिसमन्वितान्
इतर मुक्तीची क्षेत्रे आणि काशीप्राप्ती देणारी क्षेत्रे, श्रद्धा आणि भक्ती असलेल्या द्विजांना ऐकवावी.
क्षत्रियान्धर्मनिरतान्वैश्यान्सन्मार्गवर्तिनः
धर्मात निष्ठा असलेले क्षत्रिय आणि सदमार्गाने चालणारे वैश्य यांनाही—
अगस्तिरुवाच तस्य पुत्रो महातेजाः शिवशर्मेति विश्रुतः
अगस्त्य म्हणाले: त्याचा पुत्र तेजस्वी होता आणि तो शिवशर्मा म्हणून प्रसिद्ध होता.
अधीत्यवेदान्विधिवदर्थं विज्ञाय तत्त्वतः।. पठित्वा धर्मशास्त्राणि पुराणान्यधिगम्य च
त्याने वेद नीट अभ्यासले, त्यांचा अर्थ समजून घेतला, धर्मशास्त्रे वाचली आणि पुराणेही आत्मसात केली.
अंगान्यभ्यस्य तर्कांश्च परिलोड्य समंततः
शरीराचे व्यायाम करून आणि वेगवेगळ्या तर्कांचा नीट विचार करून मी पुढे गेलो.
आयुर्वेदं विचार्यापि नाट्यवेदे कृतश्रमः
आयुर्वेदाचा अभ्यास करूनसुद्धा, मी नाट्यवेद शिकण्यात मेहनत घेतली.
कलासु च कृताभ्यासो मन्त्रशास्त्रविचक्षणः
कला शिकून आणि मंत्रशास्त्रात पारंगत होऊन मी पुढे गेलो.
अर्थानुपार्ज्य धर्मेण भुक्त्वा भोगान्यदृच्छया
संपत्ती मिळवली नाही, पण धर्माने जे सुख मिळाले ते सहजपणे उपभोगले.
यौवनं गत्वरं ज्ञात्वा जरां दृष्ट्वाश्रितां श्रुतिम्
तरुणपण क्षणभंगुर आहे हे ओळखून, आणि वृद्धत्व शास्त्रासोबत येते हे पाहून मी विचार केला.
पठतो मे गतः कालस्तथोपार्जयतो धनम्
वाचन करताना आणि धन मिळवताना माझा वेळ कसा गेला ते कळलेच नाही.
न मया तोषितो विष्णुः सर्वपापहरो हरिः
सर्व पापांचा नाश करणारा विष्णू, हरि, याला मी संतुष्ट करू शकलो नाही.
तमस्तोमहरः सूर्यो नार्चि तो वै मया क्वचित् 4.1.7.
अंधाराचा नाश करणाऱ्या सूर्याची मी कधीच पूजा केली नाही.
न प्रीणिता मया देवा यज्ञैः सर्वैः समृद्धिदाः
समृद्धी देणाऱ्या देवांना मी सर्व प्रकारच्या यज्ञांनी प्रसन्न केले नाही.
न मया तर्पिता विप्रा मृष्टान्नैर्मधुरै रसैः
स्वयंपाक केलेल्या चविष्ट अन्नाने आणि गोड पदार्थांनी मी ब्राह्मणांना तृप्त केले नाही.