तपःक्रोधसमुत्थाभ्यां काशीविरहजन्मना
काशीपासून दूर राहिल्यामुळे आणि तप व राग यांच्या जोरावर,
गिरिः खर्वतरो भूत्वा विविक्षुरवनीमिव
तो डोंगर लहान झाला, जणू काही जमिनीत शिरायचा प्रयत्न करीत होता.
पुनरागमनं चेन्मे तावत्खर्वतरो भव
तो परत आला तर, तू आणखी लहान हो.
इत्युक्त्वा दक्षिणामाशां सनाथामकरोन्मुनिः
असे म्हणून, त्या ऋषीने दक्षिण दिशा आपली आश्रयस्थानी केली.
गते तस्मिन्मुनिवरे वेपमानस्तदा गिरिः
तो श्रेष्ठ ऋषी निघून गेल्यावर, तो डोंगर पुन्हा थरथरला.
अद्याजातः पुनरहं न शप्तो यदगस्तिना 4.1.5.
आज मी पुन्हा जन्मलो आहे, कारण मला अगस्त्याने शाप दिला नाही.
अरुणोपि च तत्काले कालज्ञो ऽश्वानकालयत्
आणि त्या वेळी, योग्य वेळ जाणणारा अरुण, पहाट येण्यास थांबला.
अद्य श्वो वा परश्वो वाप्यागमिप्यति वै मुनिः
आज, उद्या किंवा परवा, तो ऋषी परत येऊ शकतो.
नाद्यापि मुनिरायाति नाद्यापिगिरिरेधते
आजही तो ऋषी आला नाही, आणि डोंगरही पूर्वीसारखा झाला नाही.
विवर्धिषति यो नीचः परासूयां समुद्वहन्
जो नीच माणूस दुसऱ्यांवर हेवा ठेवतो, तो कधीच वाढत नाही.
मनोरथा न सिद्ध्येयुः सिद्धा नश्यंत्यपि ध्रुवम्
त्यांच्या इच्छा पूर्ण होत नाहीत, आणि जे साध्य झाले तेही नष्ट होते.
विधवानां स्तना यद्वद्धृद्येव विलयंति च
जसे विधवांच्या उरात स्तन सुकतात, तसेच.
भवेत्कूलंकपा यद्वदल्पवर्षेणकन्नदी
जसं नदीवर पाऊस कमी पडला, तसं तिचं पात्र लहान होतं आणि काठही दिसेनासं होतं.
अविज्ञायान्य सामर्थ्यं स्वसामर्थ्यं प्रदर्शयेत
इतरांची ताकद न कळता, आपली ताकद दाखवू नये.
न तत्याज च तं तापं काशीविरहजं परम्
काशीपासून झालेल्या विरहाचा तीव्र दुःख त्याने सोडलं नाही.
उदीची दिक्स्पृशमपि स मुनिर्मातरिश्वनम् 4.1.5.
तो ऋषी उत्तरेकडे जात असताना, वाऱ्याच्या देवतेपर्यंत पोहोचला.
लोपामुद्रे न सा मुद्रा कापीह जगतीतले
लोपाामुद्रा ही ती मुद्रा नाही; आणि पृथ्वीवर इथे कुठेही माकड नाही.
क्वचित्तिष्ठन्क्वचिज्जल्पन्क्वचिद्धावन्क्वचित्स्खलन्
कधी उभा, कधी बोलत, कधी धावत, कधी अडखळत,
ततो व्रजन्ददर्शाग्रे पुण्यराशिस्तपोधनः
मग जात असताना, तपश्चर्येने संपन्न आणि पुण्याचा साठा असलेला तो ऋषी पुढे पाहतो.
विजित्यभानु नाभानुं दिवापि समुदित्वराम्
सूर्य आणि सूर्य नसलेल्यांनाही जिंकून, तो दिवसाही तेजस्वी दिसला.
तत्रागस्त्यो महालक्ष्मीं ददृशे सुचिरं स्थिताम्
तेथे अगस्त्याने महालक्ष्मीला, जी खूप काळ तिथे होती, पाहिलं.
रात्रावब्जेषु संकोचो दर्शेष्वब्जः क्वचिद्व्रजेत्
रात्री कमळ आकुंचन होतं, पण कधी कधी चंद्र दिसला की ते उमलतं.
यदारभ्य दधारैनां माधवो मानतः किल
माधवाने तिला उचलल्यापासून, त्याने तिला मान देऊन सांभाळलं.
त्रैलोक्यं कोलरूपेण त्रासयंतं महासुरम्
वराह रूप घेऊन, त्याने त्या महादैत्याला आणि तिन्ही लोकांना घाबरवलं.
संप्राप्याथ महालक्ष्मीं मुनिवर्यः प्रणम्य च
मग महालक्ष्मीपर्यंत पोहोचून, नमस्कार करून तो श्रेष्ठ ऋषी—
अगस्तिरुवाच क्षीरोदजे कमलकोमलगर्भ गौरि लक्ष्मि प्रसीद सततं नमतां शरण्ये ।। 4.1.5.
अगस्त्य म्हणाला: क्षीरसागरातून जन्मलेली, कमळासारख्या मऊ गर्भाची, गौरवर्णी, लक्ष्मी, नेहमी वंदन करणार्यांची शरणागत, कृपा कर.
त्वं श्रीरुपेंद्रसदने मदनैकमातर्ज्योत्स्नासि चंद्रमसि चंद्रमनोहरास्ये। सूर्ये प्रभासि च जगत्त्रितये प्रभासि लक्ष्मि प्रसीद सततं नमतां शरण्ये
इंद्राच्या घरात तू श्री आहेस, प्रेमाची एकमेव माता आहेस, चंद्रात चांदणी आहेस, चंद्रासारखं मोहक तुझं मुख आहे; सूर्याच्या रूपात तू तेज आहेस, तिन्ही जगात तूच प्रकाशमान आहेस. लक्ष्मी, नेहमी वंदन करणार्यांची शरणागत, कृपा कर.
त्वं जातवेदसि सदा दह्नात्मशक्तिर्वेधास्त्वया जगदिदं विविधं विदध्यात्
तू अग्नीत नेहमी जळणारी शक्ती आहेस; तुझ्यामुळे ब्रह्मदेव हे विविध जग निर्माण करतो.
त्वत्त्यक्तमेतदमले हरते हरोपि त्वं पासि हंसि विदधासि परावरासि
हे निर्मळे, तुझ्यापासून दूर गेल्यावर हरिही शक्तिहीन होतो; तू रक्षण करतेस, नाश करतेस, निर्माण करतेस, तूच सर्वश्रेष्ठ आणि कनिष्ठ आहेस.
शूरः स एव स गुणी , बुधः धन्यो मान्यः स एव कुलशील कलाकलापैः
तोच खरा शूर, तोच गुणी, तोच बुद्धिमान, तोच भाग्यवान, तोच मान्य, तोच कुटुंब, स्वभाव आणि सर्व कलांनी संपन्न आहे.