ऊर्जे यवान्नमश्नीयादेकान्नमथवा पुनः
ऊर्जेच्या महिन्यात जवाचे अन्न किंवा एक वेळचेच जेवण घ्यावे.
कार्तिके वर्जयेत्तैलं कार्तिके वर्जये न्मधु
कार्तिकात तेल टाळावे; कार्तिकात मधही टाळावे.
कार्तिके मौननियमे घंटां चारु प्रदापयेत 4.1.4.
कार्तिकातील मौनव्रतात सुंदर घंटा दान द्यावी.
भूमिशय्याव्रते देया शय्या श्लक्ष्णा सतूलिका
भूमीवर झोपण्याच्या व्रतात मऊ गादीसह पलंग द्यावा.
धान्यत्यागे च तद्धान्यमथवा शालयः स्मृताः
धान्यत्याग करताना ते धान्य किंवा तांदूळ दान द्यावे.
एकतः सर्वदानानि दीपदानं तथैकतः
सर्व दान एकीकडे आणि दिव्याचे दान दुसरीकडे असे मानावे.
किंचिदभ्युदिते सूर्ये माघस्नानं समाचरेत्
सूर्य उगवल्यावर लगेच माघस्नान करावे.
पक्वान्नैर्भो जयेद्विप्रान्यतिनोपि तपस्विनः
शिजवलेल्या अन्नाने ब्राह्मणांना, विशेषतः तपस्वींना जेवू घालावे.
घृतपक्वैः समीरचैः शुचिकर्पूरवासितैः
तुपात शिजवलेले पदार्थ, सुगंधी वाऱ्याने आणि शुद्ध कापूराच्या सुवासाने अर्पण करावे.
शुष्केंधनानां भारांश्च दद्याच्छीतापनुत्तये
थंडी दूर करण्यासाठी कोरड्या लाकडाच्या मोळ्या द्याव्यात.
मंजिष्ठा रक्तवासांसि तथा तूलवतीं पटीम्
मंजिष्ठा, लाल रंगाचे कपडे आणि तशीच कापसाच्या धाग्याची चादर.
कंबलानि विचित्राणि निर्वातानि गृहाणि च
विविध प्रकारच्या, स्वच्छ झालेल्या गोधड्या आणि घरं.
घृतकंबलपूजाभिर्महास्नानपुरःसरम् 4.1.4.
तुपाच्या आणि गोधडीच्या पूजांनी, मोठ्या स्नानानंतर.
इदं पातिव्रतं तेजो ब्रह्मतेजो भवान्परम् 4.1.4.
हे पातिव्रत्याचं तेज आहे; तुझ्यात ब्रह्मतेजाचं सर्वोच्च तेज आहे.
साधयिष्यामि वः कार्यं विसर्ज्येति दिवौकसः 4.1.4.
मी तुमचं काम पूर्ण करीन, असं सांगून देव निघून गेले.
वेदव्यास उवाच इमं पतिव्रताध्यायं श्रुत्वा स्त्रीपुरुषोपिवा
वेदव्यास म्हणाले: हे पातिव्रत्याचं अध्याय ऐकल्यावर, स्त्री असो किंवा पुरुष,
पराशर उवाच ततो ध्यानेन विश्वेशमालोक्य स मुनीश्वरः
पराशर म्हणाले: मग ध्यान करून त्या ऋषीनं विश्वेश्वराचं दर्शन केलं.
अयि पश्य वरारोहे किमेतत्समुपस्थितम्
अगं, सुंदर कटी असलेल्या, पाहा—हे काय समोर आलं आहे?
येन गोत्रभिदा गोत्रा विपक्षा हेलया कृताः
ज्याच्यामुळे गोत्रभेदकानं विरोधकांना तुच्छतेनं त्रास दिला.
कल्पवृक्षोंऽगणे यस्य कुलिशं यस्य चायुधम्
ज्याच्यासाठी कल्पवृक्षांची रांग आहे, आणि ज्याचं शस्त्र वज्र आहे.
क्रियंते व्याकुलाः शैला अहो दावाग्निना प्रिये
ज्याच्यामुळे डोंगर गोंधळून जातात—अगं प्रिये, जणू जंगलातील आगीमुळे.
नियन्ता सर्वभूतानां योसौ दण्डधरः प्रभुः
सर्व जीवांचा नियंत्रक, तोच दंडधारी प्रभू आहे.
आदित्या वसवो रुद्रास्तुषिताः स मरुद्गणाः
आदित्य, वसु, रुद्र, तुषित आणि मरुतगण—
येषां दृक्पातमात्रेण पतंति भुवनान्यपि
ज्यांच्या नजर टाकताच जगही कोसळतात.
आज्ञातं कारणं तच्च स्मृतं वाक्यं सुभाषितम्
कारण समजलं आहे, आणि ते सुंदर बोललेलं वचन लक्षात राहिलं आहे.
अविमुक्तं न मोक्तव्यं सर्वथैव मुमुक्षुभिः 4.1.5.
मुक्तीची इच्छा असणाऱ्यांनी अविमुक्त कधीच सोडू नये.
उपस्थितोयं कल्याणि सोंऽतरायो महानिह
हे कल्याणी, इथे आता मोठा अडथळा उभा राहिला आहे.
काशीद्विजाशीर्भिरहो यदाप्ता कस्तां मुमुक्षुर्यदिवामुमुक्षुः
काशीच्या ब्राह्मणांचे आशीर्वाद मिळाले की, मुक्ती कोणाला हवी आणि कोणाला नको?
अहो जना बालिशवत्किमेतां काशीं त्यजेयुः सुकृतैकराशिम्
अहो! लोकांनी लहान मुलांसारखं, सर्व पुण्यांचं माहेरघर असलेल्या काशीला कसं सोडावं?
भवांतरा वर्जित पुण्यराशिं कृच्छैर्महद्भिर्ह्यवगम् यकाशीम्
पुनर्जन्मापासून मुक्त, पुण्यांचा खजिना असलेली काशी, फार मोठ्या आणि कठीण प्रयत्नांनीच मिळते.