भर्ता देवो गुरुर्भर्ता धर्म तीर्थ व्रतानि च
नवरा हा देव आहे, तोच गुरु आहे, आणि धर्म, तीर्थ, व्रतेही त्याच्यासारखीच आहेत.
जीवहीनो यथा देहः क्षणादशुचितां व्रजेत्
जसा प्राण नसलेला देह क्षणात अपवित्र होतो,
अमंगलेभ्यः सर्वेभ्यो विधवा त्यक्तमंगला 4.1.4.
मंगळाचा त्याग केलेली विधवा सर्व शुभ गोष्टींपासून वंचित राहते.
विहाय मातरं चैकां सर्वमंगलवर्जिताम
ती आपल्या आईलाही सोडते आणि सर्व मंगळापासून वंचित होते.
कन्याविवाहसमये वाचयेयुरिति द्विजाः
कन्येच्या लग्नाच्या वेळी ब्राह्मणांनी असे वाचन करावे.
भर्ता सदानुयातव्यो देहवच्छायया स्त्रिया
स्त्रीने नेहमी आपल्या नवऱ्याचा पाठपुरावा करावा, जशी शरीराची सावली असते.
अनुव्रजति भर्तारं गृहात्पितृवनं मुदा
ती आनंदाने वडिलांच्या घरातून नवऱ्यासोबत जंगलातही जाते.
व्यालग्राही यथा व्यालं बलादुद्धरते बिलात
जसा साप पकडणारा जबरदस्तीने सापाला बिलातून ओढून काढतो,
यमदूताः पलायंते सतीमालोक्य दूरतः ।। अपि दुष्कृतकर्माणं समुत्सृज्य च तत्पतिम्
सतीला दूरून पाहिल्यावर यमाचे दूत पळून जातात; तिचा नवरा वाईट कर्माचा असला तरी त्याला ते सोडून देतात.
न तथा बिभीमो वह्नेर्नतथा विद्युतो यथा
आपल्याला अग्नीची किंवा वीजेची एवढी भीती वाटत नाही,
तपनस्तप्यतेत्यंतं दहनोपि च दह्यते
सूर्य फार जाळतो, आणि अग्नीही त्यात जळतो.
यावत्स्वलोमसंख्यास्ति तावत्कोट्ययुतानि च
जितके केस तिच्या अंगावर आहेत, तितक्या कोटी-युत्या असतात.
धन्या सा जननी लोके धन्योसौ जनकः पुनः 4.1.4.
जगात ती आई धन्य आहे, आणि तो वडीलही पुन्हा धन्य आहे.
पितृवंश्यामातृवंश्याःपतिवंश्यास्त्रयस्त्रयः
तीन वंश असतात: वडिलांचा वंश, आईचा वंश आणि नवऱ्याचा वंश.
शीलभंगेन दुर्वृत्ताः पातयंति कुलत्रयम्
वाईट वर्तन करणारे लोक आपलं सदाचार सोडून तीन पिढ्यांचं घराणं बुडवतात.
पतिव्रतायाश्चरणो यत्र यत्र स्पृशेद्भुवम्
पतिव्रता स्त्रीचं पाऊल जिथे जिथे जमिनीला लागेल,
बिभ्यत्पतिव्रतास्पर्शं कुरुते भानुमानपि
तिथे त्या पतिव्रतेच्या स्पर्शाला घाबरून सूर्यसुद्धा मागे सरतो.
आपः पतिव्रता स्पर्शमभिलष्यंति सर्वदा
पाणी नेहमीच पतिव्रता स्त्रीच्या स्पर्शाची इच्छा धरून असतं.
गृहेगृहे न किं नार्यो रूपलावण्यगर्विताः
घराघरात रूप आणि लावण्याचा अभिमान असलेल्या स्त्रिया नसतील असं एकही घर आहे का?
भार्या मूलं गृहस्थस्य भार्या मूलं सुखस्य च
गृहस्थाचं मूळ म्हणजे त्याची पत्नी; सुखाचंही मूळ तीच आहे.
परलोकस्त्वयं लोको जीयते भार्यया द्वयम्
हे जग आणि परलोक, दोन्ही पत्नीमुळेच टिकून राहतात.
गृहस्थः स हि विज्ञेयो यस्य गेहे पतिव्रता
ज्याच्या घरी पतिव्रता पत्नी आहे, तोच खरा गृहस्थ समजावा.
यथा गंगाऽवगाहेन शरीरं पावनं भवेत् 4.1.4.
जसं गंगेत स्नान केल्याने शरीर शुद्ध होतं,
अनुयाति न भर्तारं यदि दैवात्कथंचन
कधी नशिबाने पत्नीने पतीचं अनुसरण केलं नाही,
तद्वैगुण्यादपिस्वर्गात्पतिः पतति नान्यथा
त्या एकाच दोषामुळे पती स्वर्गातून खाली पडतो, दुसऱ्या कुठल्याही कारणामुळे नाही.
पत्यौ मृते च यायोषिद्वैधव्यं पालयेत्क्वचित्
पती मरण पावल्यावर स्त्रीने सर्व प्रकारे विधवापण पाळावं.
विधवा कबरीबंधो भर्तृबंधाय जायते
विधवेचं केसांचा गुंता हा पतीच्या स्मरणासाठी बांधला जातो.
एकाहारः सदा कार्यो न द्वितीयं कदाचन
तिने नेहमी एकदाच जेवावं, दुसऱ्यांदा कधीच नाही.
मासोपवासं वा कुर्याच्चांद्रायणमथापि वा
ती महिन्याला उपवास करू शकते किंवा चांद्रायण व्रतही करू शकते.
यवान्नैर्वा फलाहारैः शाकाहारैः पयोव्रतैः
ती ज्वारीच्या अन्नावर, फळांवर, भाज्यांवर किंवा केवळ दूध पिऊन राहू शकते.