छत्राच्छादनिकाद्यर्थे वर्षाकालोचितैर्बहु
छत्र, झाकणं आणि अशा पावसाळ्यात उपयोगी पडणाऱ्या अनेक वस्तूंसाठी,
पुराणपाठकांश्चापि प्रतिदेवालयं धनैः
प्रत्येक देवळात पुराण वाचणाऱ्यांना त्याने धन देऊन सांभाळले.
देवालय सुधाकार्यैर्जीर्णोद्धारैरनेकधा
देवळांची दुरुस्ती, नव्या चुन्याने फडकी लावणे आणि जीर्ण झालेल्या गोष्टींचे अनेक प्रकारे नूतनीकरण केले.
नीराजनैर्गुग्गुलुभिर्दशां गादि सुधूपकैः 4.1.3.
आरती, गंधद्रव्य गूगुळ, उत्तम धूप आणि दिव्यांनी पूजा केली.
पंचामृतानां स्नपनैः सुगंध स्नपनैरपि
पंचामृताने स्नान घातले आणि सुगंधी पाण्यानेही अभिषेक केला.
महापूजार्थमाल्यादि गुंफनार्थैस्त्रिकालतः
महापूजेच्या वेळी, हार व इतर सजावटीच्या वस्तूंनी, दिवसातून तीन वेळा पूजा केली.
घंटागुडुककुंभादि स्नानोपस्करभाजनैः
घंटा, ढोल, कुंभ आणि स्नानासाठी लागणारी भांडी वापरली.
जपहोमैः स्तोत्रपाठैः शिवनामोच्चभाषणैः
जप, होम, स्तोत्रपठण आणि शिवनामांचा उच्चार केला.
एवमादिभिरुद्दंडैः क्रियाकांडैरनेकशः
अशा अनेक उत्तम आणि विविध धार्मिक कृतींनी,
दीनानाथांश्च संतर्प्य नत्वा विश्वेश्वरं विभुम्
गरीब आणि असहाय्यांना तृप्त करून, विश्वेश्वराला वंदन केले.
पुनः पुनर्विश्वनाथं दृष्ट्वा स्तुत्वा प्रणम्य च
पुन्हा पुन्हा विश्वनाथाचे दर्शन घेऊन, त्याचे स्तवन आणि नमस्कार केले.
स्वनाम्ना लिंगमास्थाप्य कुंडं कृत्वा तदग्रतः
त्याने आपल्या नावाने लिंग स्थापून, त्यासमोर कुंड तयार केले.
तं दृष्ट्वा दूरतो देवा द्वितीयमिव भास्करम्
त्याला दूरवरून पाहून, देवांनी त्याला दुसऱ्या सूर्याप्रमाणे मानले.
साक्षात्किंवाडवाग्निर्वा मूर्त्या वै तप्यते तपः 4.1.3.
तो प्रत्यक्ष प्रलयाग्नी आहे का, की तो देहधारण करून कठोर तप करत आहे?
अथवा सर्व तेजांसि श्रित्वेमां ब्राह्मणीं तनुम्
किंवा कदाचित, या ब्राह्मण देहात सर्व तेज एकत्र करून घेतले आहे.
तपनस्तप्यतेऽत्यर्थं दहनोपि हि दह्यते
तप करणारा सूर्यही अतिशय तापतो, अग्नी देखील जळतो.
यस्याश्रमे ऽत्र दृश्यंते हिंस्रा अपि समंततः
ज्याच्या आश्रमात, हिंस्र प्राणीही सर्वत्र एकत्र दिसतात,
शुंडादंडेन करटिः सिंहं कंडूयतेऽभयः
जिथे हत्ती आपल्या सोंडेने सिंहाला खाजवतो, भीती न बाळगता.
सूकरः स्तब्धरोमापि विहाय निजयूथकम्
कुठला तरी डुकरा, अंगावर केस ताठ झालेले असले तरी, आपला कळप सोडून जातो.
भूदारोपि न भूदारं तथाकुर्याद्यथाऽन्यतः
माती खोदणारा जरी असला, तरी दुसऱ्यासाठी जशी माती खणतो, तशी आपल्या साठी खणत नाही.
क्रोडीकृत्य क्रोडपोतं तरक्षुः क्रीडयत्यहो
वाघाने डुकराच्या पिल्लाला पकडून, खेळत-खेळत त्याच्याशी खेळ करतो.
चलत्पुच्छोथ पिबति फेनिलेनाननेन वै
शेपूट हलवत, फेसाळलेल्या तोंडाने तो पाणी पितो.
यूका संवीक्ष्यवीक्ष्यैव भक्षयेद्दंतकोटिभिः
ओवा नीट पाहून, दातांच्या टोकांनी खाल्ला जातो.
जातिस्वभावमात्सर्यं त्यक्त्वैकत्र रमंति च 4.1.3.
जात, स्वभाव आणि मत्सर सोडून, सगळे एकत्र आनंदाने राहतात.
आखुश्चाखुभुजः कर्णं कंडूयेत चलाननः
एक उंदीर, चेहरा हलवत, दुसऱ्या उंदराच्या कानाला खाजवतो.
स्वकंठं घर्षयत्येव केकिकंठे भुजंगमः
साप आपला गळा, मोराच्या गळ्याशी घासतो.
वैरं परित्यज्य लुठेदुत्प्लुत्योत्प्लुत्य लीलया
द्वेष बाजूला ठेवून, उड्या मारत-मारत, खेळत लोळतात.
क्षुधांधोपि न गृह्णाति सोपि तस्माद्बिभेति नो
भूक लागून डोळे झाकले तरी, तो पकडत नाही; आणि त्याला भीतीही वाटत नाही.
तद्दृष्टिपातं मुंचन्वै व्याघ्रो दूरं व्रजत्यहो उभे कथयतो ऽन्योन्यं सख्याविवमुदान्विते
वाघ नजर टाळून दूर निघून जातो; दोघेही एकमेकांशी आनंदाने, जणू मित्रांसारखे बोलतात.
दृष्ट्वाप्युद्दंडकोदंडं शबरं शंबरोमृगः
शिकारीने धनुष्य उंचावलेले पाहूनसुद्धा, हरिण पळत नाही.