गृह्यत्राप्रत्यूष्टेः क्षणं नावतिष्ठति
प्रवासाचा योग्य काळ आला नसेल तर तो क्षणभरही थांबत नाही.
योजनानां सहस्रे द्वे द्वे शते द्वे च योजने
दोन हजार, दोनशे आणि दोन योजन इतके अंतर होते.
गते बहुतिथेकाले प्राच्यौदीच्यां भृशार्दिताः
खूप वेळ गेल्यावर पूर्व आणि उत्तर दिशेतील लोक फार त्रस्त झाले.
पाश्चात्या दक्षिणात्याश्च निद्रामुद्रितलोचनाः 4.1.2.
पश्चिम आणि दक्षिण दिशेतील लोकांची डोळे झोपेमुळे मिटली होती.
अहोनाहस्कराभावान्निशानैवाऽनिशाकरात्
दिवसा सूर्य नसल्यामुळे आणि रात्री चंद्र नसल्यामुळे,
ब्रह्मांडं किमकांडे वै लयमेष्यति तत्कथम्
ब्रह्मांडाचा अंडा नष्ट झाला नाही तर सृष्टीचा अंत कसा होईल?
स्वाहास्वधावषट्कारवर्जिते जगतीतले
स्वाहा, स्वधा आणि वषट या मंत्रांशिवाय पृथ्वीवर काहीच होत नाही.
सूर्योदयात्प्रवर्तंते यज्ञाद्याः सकलाः क्रियाः
सूर्योदयापासून यज्ञासारख्या सर्व विधी सुरू होतात.
चित्रगुप्तादयः सर्वे कालं जानंति सूर्यतः
चित्रगुप्त आणि इतर सर्वांना काळाची माहिती सूर्यापासूनच मिळते.
तत्सूर्यस्य गतिस्तंभात्स्तंभितं भुवनत्रयम्
सूर्याची गती थांबली म्हणून तिन्ही लोक थांबून गेले.
एकतस्तिमिरान्नैशादेकतस्तु दिवातपात्
एका बाजूला रात्रीचे अंधार होते, तर दुसऱ्या बाजूला दिवसा उन्हाचा तडाखा होता.
इति व्याकुलिते लोके सुरासुरनरोरगे
अशा रीतीने, देव, दैत्य, माणसे आणि नाग सगळेच अस्वस्थ झाले.
ततः सर्वे समालोक्य ब्रह्माणं शरणं ययुः
मग हे पाहून, सर्वांनी ब्रह्मदेवाच्या आश्रयाला धाव घेतली.
नमो हिरण्यरूपाय ब्रह्मणे ब्रह्मरूपिणे 4.1.2.
सोन्यासारखा तेजस्वी, ब्रह्मस्वरूप ब्रह्मदेवा, तुला आमचा नमस्कार.
यन्न देवा विजानंति मनो यत्रापि कुंठितम्
ज्याला देवताही समजू शकत नाहीत, ज्याचे मन कोणाच्याही आवाक्यात नाही.
योगिनो यं हृदाकाशे प्रणिधानेन निश्चलाः
योगी लोक एकाग्रतेने, आपल्या हृदयातील आकाशात ज्याचे दर्शन घेतात.
कालात्पराय कालाय स्वेच्छयापुरुषाय च
कालाच्या पलीकडील, काळाचा अधिपती, स्वतःच्या इच्छेने वावरणारा, त्या परम पुरुषाला नमस्कार.
विष्णवे सत्त्वरूपाय रजोरूपाय वेधसे
सत्त्वस्वरूप विष्णूला, आणि रजोगुणी सृष्टीकर्त्या ब्रह्मदेवाला नमस्कार.
नमो बुद्धिस्वरूपाय त्रिधाहंकृतये नमः
बुद्धीचे मूर्तिमंत रूप, आणि त्रिविध अहंकाराचा उगम, अशा तुला नमस्कार.
नमो ब्रह्मांडरूपाय तदंतर्वर्तिने नमः
ब्रह्मांडस्वरूप, आणि त्यात वास करणाऱ्या तुला नमस्कार.
अनित्यनित्यरूपाय सदसत्पतये नमः
क्षणभंगुर आणि शाश्वत अशा दोन्ही रूपांचा, आणि सत्त्व-असत्त्वाचा अधिपती, तुला नमस्कार.
तव निःश्वसितं वेदास्तव स्वे दोखिलं जगत्
वेद हे तुझे श्वास आहेत; हे सर्व जग तुझ्याच अधीन आहे.
नाभ्या आसीदंतरिक्षं लोमानि च वनस्पतिः 4.1.2.
तुझ्या नाभीतून आकाश निर्माण झाले, आणि तुझ्या केसांतून वनस्पती व झाडे उत्पन्न झाली.
त्वमेव सर्वं त्वयि देव सर्वं स्तोता स्तुतिः स्तव्य इह त्वमेव
देवा, सर्व काही तूच आहेस; सर्व काही तुझ्यातच आहे—इथे स्तोत्र म्हणणारा, स्तुती, आणि ज्याची स्तुती केली जाते, हे सर्व तूच आहेस.
इति स्तुत्वा विधिं देवा निपेतुर्दंडवत्क्षितौ
अशा प्रकारे विधीची स्तुती करून, देवांनी जमिनीवर लोटांगण घातले.
उत्तिष्ठत प्रसन्नोस्मि वृणुध्वं वरमुत्तमम्
उठा! मी प्रसन्न आहे. तुमची सर्वोच्च इच्छा मागा.
यः स्तोष्यत्यनया स्तुत्या श्रद्धावान्प्रत्यहं शुचिः
जो कोणी श्रद्धा आणि शुद्धतेने, रोज या स्तोत्राने माझी स्तुती करेल,
दास्यामः सकलान्कामान्पुत्रान्पौत्रान्पशून्वसु
त्याला मी सर्व इच्छा पूर्ण करून देईन—मुलं, नातवंडं, जनावरे आणि संपत्ती.
ऐहिकामुष्मिकान्भोगानपवर्गं तथाऽक्षयम्
या जगातील आणि पुढील जन्मातील सुख, मोक्ष आणि नाश न होणारे जे काही आहे—
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन पठितव्यः स्तवोत्तमः
म्हणून, सर्व प्रकारच्या प्रयत्नांनी हा श्रेष्ठ स्तोत्र पाठ करावा.