माभैष्ट भद्र कालेन तथा प्रतिविधीयते
भिऊ नकोस, शुभे, काळानुसार यावर योग्य उपाय केला जाईल.
दत्ताभयान्मुकुंदादीन्विसृज्यांधकसूदनः
आंधकासुराचा वध करणाऱ्याने, सुरक्षिततेचं वचन देऊन मुकुंद व इतरांना परत पाठवलं.
कदाचिन्मर्मलक्ष्येण प्रीत्या कालीति निंदिता
कधीतरी एका गुप्त जखमेच्या निमित्ताने तिला प्रेमाने 'काळी' असं हाक मारलं गेलं.
यत्रोत्क्षिप्तवती चर्म स्वेच्छया परमेश्वरी 1.3.2.17.
तेथे परात्पर देवीने आपल्या इच्छेने आपली कातडी टाकली.
सा च त्वक्कौशिकी नाम्ना काली विंध्याद्रिवासिनी
ती त्वक्कौशिकी नावाची, काळी म्हणून ओळखली जाते, ती विंध्य पर्वतावर राहते.
देवी च गौरी शिखरे तस्मिन्नेव मनोहरे
तीच देवी गौरी त्या सुंदर शिखरावर होती.
क्रमेण दौर्हृदवती भूत्वा प्रासूत पार्वती
हळूहळू, मनात इच्छा धरून, तिने पार्वतीला जन्म दिला.
तौ चागमविदः प्राहुर्नारायणचतुर्मुखौ
परंपरेनुसार, नारायण आणि चतुर्मुख या दोघांनी ते सांगितले असे मानले जाते.
वर्धमानौ च तौ बालौ पित्रोरालोकमानयोः
ते दोन्ही मुले वाढत असताना, त्यांनी आपल्या आईवडिलांकडे पाहिले.
जातु वीणानिनादेन कदाचिच्चित्रलेखनैः
कधी वीणेच्या नादाने, कधी चित्र काढत असताना,
जातु विद्यागमालापैः कदाचिच्चित्रवस्तुभिः
कधी विद्या आणि परंपरेच्या गप्पांनी, कधी अद्भुत वस्तूंमुळे,
पुष्पावचयनैर्जातु कदाचिद्वारिखेलनैः
कधी फुलं वेचताना, कधी पाण्यात खेळताना,
मैनाकेनार्चितौ जातु मेनया जातु पूजितौ
कधी मैनाकाने सन्मान केला, कधी मेनाने पूजा केली,
जातु द्यूतविनोदेन गतिगोष्ठ्या कदाचन 1.3.2.17.
कधी फडशाचा खेळ, कधी गप्पांची रंगत,
द्यूतनिर्जितमाच्छिद्य पत्युरुत्संगतां गतम्
फडशात हरवलेले परत मिळवून, ती आनंदाने पतीकडे गेली.
इति तौ पितरौ चराचराणां निवसंतौ कनकाचलादिकेषु
अशा प्रकारे, सर्व चराचरांचे ते दोन्ही पालक सोन्याच्या पर्वतांमध्ये वावरत होते.
पक्वान्नपानैस्सा तत्र पर्य्यतर्पयत प्रजाः
तीथे तिने लोकांना शिजवलेले अन्न आणि पाणी देऊन तृप्त केले.
जातु संध्यानुसंधानमुकुलीकृतलोचनम्
कधी संध्याकाळच्या ध्यानात डोळे मिटून बसलेली,
ध्यायते नूनमधुना कापि सौभाग्यशालिनी
नक्कीच, सध्या एखादी भाग्यवान स्त्री ध्यान करत आहे.
कथं विज्ञायते पुंसां कुटिला मानसी स्थितिः
माणसांच्या मनाची वाकडी स्थिती कशी ओळखता येईल?
मयि दाक्षिण्यमेवास्य मन्ये मनसि चेद्रहः
आज त्याच्या मनात माझ्याबद्दल दयाभाव असेल, असे मला वाटते.
अद्यप्रभृति ते दासस्तपोभिः क्रीत इत्यपि
आजपासून मी तुझा सेवक आहे, तपश्चर्येने विकत घेतलेला — असे तो म्हणतो.
असमानानुरागेषु नारीणां मूढचेतसाम्
मूढ मनाच्या स्त्रियांमध्ये प्रेम कधीच सारखे किंवा स्थिर राहत नाही.
इति प्रणयरोषेण देव्याः कलुषचेतसः
देवीच्या मनात प्रेम आणि राग एकत्र आल्यामुळे तिचे मन अस्वस्थ झाले.
वाष्पवारिप्लवे तस्या आताम्रे च विलोचने
तिच्या डोळ्यांतून अश्रूंच्या धारा वाहू लागल्या आणि डोळे लाल झाले.
यत्तस्याधीनतिलकं भ्रुवोर्युगमभज्यत 1.3.2.18.
तिच्या भुवयांवर असलेला तिलक तुटून गेला.
अंतर्मन्युभरेणास्याः कंपते स्माधरच्छदः
आतल्या संतापामुळे तिच्या ओठांचा खालील भाग थरथरू लागला.
अतीव रज्यमाने तत्पार्वत्या गंडमंडलम्
पार्वतीचे गाल भावनांनी खूपच लाल झाले.
अंतर्वेपधुतौ तस्याश्चकंपाते पयोधरौ
आतून थरथर कापल्यामुळे तिची छातीही हलू लागली.
अचिंतयच्च संभूय सौभाग्याभावतो ननु
ती मनात म्हणाली, हे सगळं माझ्या दुर्दैवामुळेच होतंय.