तमुत्थाप्य कराग्राभ्यामाशीर्भिरभिनंद्य च
तो दोन्ही हातांनी त्यांना उचलतो आणि आशीर्वाद देऊन स्वागत करतो.
स दध्नामधुनाज्येन नीरार्द्राक्षतदूर्व या
तो दही, मध, तूप, पाणी, ओले अक्षता आणि दुर्वा अर्पण करतो.
गृहीतार्घ्यंकिल श्रांतं पादसंवाहनादिभिः
अर्घ्य घेतल्यावर, तो पाहुण्याचा थकवा पाय दाबून आणि इतर सेवा करून दूर करतो.
अद्य सद्यः परिहृतं त्वदंघ्रिरजसारजः
आज तुमच्या पायांवरील धूळ लगेचच दूर करण्यात आली आहे.
सफलर्धिरहं चाद्य सुदिवाद्यच मे मुने
आज मी खरोखरच धन्य झालो आहे आणि माझा दिवस शुभ झाला आहे, हे मुनी.
धराधरत्वं कुलिषुमान्यं मेऽद्य भविष्यति
आज मला पर्वतासारखी ताकद आणि वज्रासारखी कठोरता मिळेल.
पुनरूचे कुलिवरः संभ्रमाप न्नमानसः
मग कुलिवराने, मनात आदरभाव ठेवून, पुन्हा बोलायला सुरुवात केली.
अदृष्टं तव नोदृष्टं यदिष्टंविष्टपत्रये 4.1.1.
तुम्हाला जे हवे आहे ते अजून मिळाले नसेल किंवा पाहिले नसेल,
त्वदागमनजानन्दसंदोहैर्मे दुरारवः
तुमच्या आगमनामुळे मिळालेल्या आनंदामुळे माझे दुःख नाहीसे झाले आहे.
धराधरणसामर्थ्यं मेर्वादौ पूर्वपूरुषैः
पृथ्वी धरण्याची शक्ती प्राचीन पुरुषांना, मेरू पासून सुरुवात करून, होती.
गौरीगुरुत्वाद्धिमवानादिपत्याच्च भूभृताम्
गौरीच्या महिमेमुळे आणि हिमालयाच्या पर्वतांमध्ये प्रमुखत्वामुळे,
नमेरुः स्वर्णपूर्णत्वाद्रत्नसानुतयाथवा
मेरू पर्वत सोन्याने भरलेला आणि रत्नांनी शोभलेला असल्यामुळे,
परं शतं न किंशैला इलाकलनकेलयः
शंभर इतर पर्वत पृथ्वीवर केवळ खेळण्यासारखेच आहेत.
मन्देहदेहसंदेहादुदयैकदयाश्रितः
मंदेह राक्षसांच्या शरीराच्या अनिश्चिततेमुळे, त्यांच्या उदयासाठी फक्त एक किरणच आधार असतो.
नीलश्च नीलीनिलयो मन्दरो मन्दलोचनः
नीळ, ज्याचे निवासस्थान निळे आहे, मंदर, ज्याचे डोळे गोल आहेत,
हेमकूटत्रिकूटाद्याः कूटोत्तरपदास्तुते
हेमकूट, त्रिकूट आणि इतर, ज्यांच्या नावाच्या शेवटी 'कूट' येते, तुझे स्तवन करतात.
इति विंध्यवचः श्रुत्वा नारदोऽचिन्तयद्धृदि
विंध्याचं बोलणं ऐकून नारदांनी मनात विचार केला.
श्रीशैलमुख्याः किंशैलानेह संत्यमलश्रियः 4.1.1.
इथले श्रीशैल, किंशैल हे प्रमुख डोंगर खरंच दोषरहित आणि तेजस्वी नाहीत का?
अद्यास्य बलमालोक्यमिति ध्यात्वाब्रवीन्मुनिः
आज त्याचं बळ पाहून, विचार करून, त्या ऋषींनी बोलायला सुरुवात केली.
परं शैलेषु शैलेंद्रो मेरुस्त्वामवमन्यते
डोंगरांमध्ये, डोंगरांचा राजा असलेल्या तुला मेरू तुच्छ समजतो.
अथवा मद्विधानां हि केयं चिंता महात्मनाम्
किंवा, माझ्यासारख्या थोर आत्म्यांना या गोष्टीची काय चिंता?
गते मुनौ निनिंदस्वमतीवोद्विग्नमानसः
मुनि निघून गेल्यावर, तो फारच अस्वस्थ मनाने स्वतःलाच दोष देऊ लागला.
विंध्य उवाच धिग्जीवितंशास्त्रकलोज्झितस्य धिग्जीवितं चोद्यमवर्जितस्य
विंध्य म्हणाला : ज्याच्याकडे ज्ञान आणि कौशल्य नाही, त्याचं जीवन व्यर्थ आहे; तसेच, जो प्रयत्न करत नाही, त्याचंही जीवन व्यर्थ आहे.
कथं भुनक्ति स दिवा कथं रात्रौ स्वपित्यहो
असा माणूस दिवसाला कसा खातो, रात्री कसा झोपतो—हे खरंच आश्चर्य आहे!
अहोदवाग्निदवथुस्तथामां न स बाधते
दावानळ किंवा आजारपणसुद्धा मला एवढं त्रास देत नाही.
युक्तमुक्तं पुराविद्भिश्चिन्तामूर्तिः सुदारुणा
पूर्वीच्या ज्ञानी लोकांनी खरंच सांगितलं आहे—चिंता ही फार भयंकर गोष्ट आहे.
चिन्ताज्वरो मनुष्याणां क्षुधांनिद्रांबलं हरेत्
चिंतेचा ताप माणसाची भूक, झोप आणि ताकद हिरावून घेतो.
ज्वरो व्यतीते षडहे जीर्णज्वर इहोच्यते 4.1.1.
सहा दिवस टिकणारा ताप इथे जुनाट ताप म्हणून ओळखला जातो.
धन्यो धन्वतरिर्नात्र चरकश्चरतीह न
इथे धन्वंतरी धन्य आहे; कारण चरक इथे फिरकत नाही.
किं करोमि क्व गच्छामि कथं मेरुं जयाम्यहम्
मी काय करू, कुठे जाऊ, मेरूला कसा जिंकू?