कुरुशार्दूल एहीति प्रोच्य सस्मार काश्यपिम्
'हे कुरुवंशातील वाघा, इथे ये!' असे म्हणून त्याने काश्यपाला आठवले.
भीमेन सहितो व्योम्नि प्रयातो दक्षिणां दिशम्
भीमासोबत तो आकाशातून दक्षिण दिशेला गेला.
लंकासमीपे दृष्ट्वैव सरः कृष्णोऽब्रवीद्वचः
लंकेजवळ एक सरोवर पाहून कृष्णाने असे शब्द सांगितले:
यदि शूरोऽसि तच्छीघ्रमानयास्यतलान्मृदम् 1.2.66.
'जर तू खरा शूरवीर असशील, तर पटकन या सरोवराच्या तळातून माती घेऊन ये.'
योजनं वायुजवाद्गच्छन्नधो नांतमपश्यत
वाऱ्याच्या वेगाने एक योजन अंतर गेल्यावरही त्याला तळ दिसला नाही.
अगाधमेतत्सुमहत्सरः कैश्चिन्महाबलैः
हे मोठे सरोवर इतके खोल आहे की, मोठ्या बळवानांनीही त्याचा तळ गाठता आला नाही.
स्वेनांगुष्ठेन तेजस्वी तदर्धार्धमजायत
स्वतःच्या अंगठ्याने तेजस्वी त्या अर्ध्याचं अर्धं निर्माण केलं.
तदृष्ट्वा विस्मितः प्राह किमिदं कृष्ण ब्रूहि मे
ते पाहून तो आश्चर्यचकित झाला आणि म्हणाला, "हे काय आहे, कृष्णा? मला सांग."
कुम्भकर्ण इति ख्यातः पूर्वमासीन्निशाचरः
पूर्वी तो कुम्भकर्ण नावाचा राक्षस होता.
शिरसस्तस्य तालुक्यखंडमेतद्वृकोदर
वृकोदर, हे त्याच्या डोक्यातील तालूचं तुकडा आहे.
विधृतस्त्वं च यैस्ते तु सरोगेयाभिधाः सुराः
आणि तुला ज्या देवांनी आधार दिला आहे, त्यांना सरोगेय म्हणतात.
एते हि विश्वरिपवो निहताः स्युरुपायतः
हे सगळे जगाचे शत्रू एका उपायाने मारले जातील.
ततो भीमः प्रणम्याह मनोवाक्कायवृद्धिभिः
मग भीमाने वाकून, मन, वाणी आणि शरीराने नम्रपणे बोलला.
पुरुषोत्तम भवान्नाथ बालिशस्य प्रसीद मे 1.2.66.
पुरुषोत्तम, प्रभू, मी अजून लहान आहे, माझ्यावर कृपा कर.
रणाजिरं भूय एत्य बर्बरीकं वचोऽब्रवीत्
पुन्हा रणांगणात जाऊन त्याने बर्बरीकाला सांगितले.
पूजितः सर्वलोकैस्त्वं यच्छंस्तेषां वरान्वृतान्
सर्व लोकांनी तुला पूजले आहे; त्यांना हवे असलेले वरदान दे.
देहिस्थल्यां तथा वासी क्षमस्व दुष्कृतं च यत्
या ठिकाणी राहा; जे काही चुकीचे घडले असेल ते क्षमा कर.
वासुदेवोऽपि कार्याणि सर्वाण्यूर्ध्वमकारयत् स्तवं चास्य प्रवक्ष्यामि येन तुष्यति यक्षराट्
वसुदेवाने सर्व कामे पूर्ण केली; आता मी त्या स्तोत्राचा उल्लेख करतो ज्याने यक्षांचा राजा प्रसन्न होतो.
अनेन यः सुहृदयं श्रावणेऽभ्यर्च्य दर्शके शतदीपैः पूरिकाभिः संस्तवेत्तस्य तुष्यति
जो कोणी श्रावण महिन्यात भक्तीभावाने, शंभर दिवे आणि पुर्या अर्पण करून त्याची पूजा आणि स्तुती करतो, त्याच्यावर तो प्रसन्न होतो.
ततो विप्रा नारदश्च समाराध्य महेश्वरम्
मग ब्राह्मण आणि नारद यांनी महेश्वराची पूजा केली.
लोकानां च हितार्थाय केदारं लिङ्गमुत्तमम्
सर्व लोकांच्या कल्याणासाठी त्यांनी केदार येथे उत्तम लिंगाची स्थापना केली.
अत्र कुण्डे नरः स्नात्वा श्राद्धं कृत्वा यथाविधि
येथील कुंडात स्नान करून, विधीपूर्वक श्राद्ध केल्यास,
मातुः स्तन्यं पुनर्नैव स पिबेन्मुक्तिभाग्भवेत् 1.2.66.
तो पुन्हा कधीच आईचं दूध पिऊ शकत नाही; त्याला मुक्ती मिळते.
वरं दत्त्वा स्वयं तस्थौ महीनगरके शुभे
वर दिल्यानंतर तो स्वतः पवित्र अशा पृथ्वीवरील नगरात राहिला.
जयादित्यं नमस्कृत्य रुद्रलोकमवाप्नुयात्
जयादित्याला वंदन केल्याने रुद्रलोकाची प्राप्ती होते.
न तेषां वंशनाशोऽस्ति जयादित्यप्रसादतः
जयादित्याच्या कृपेने त्यांचा वंश कधीच नष्ट होत नाही.
पुत्रपौत्रसमायुक्ता धनधान्यसमायुताः
त्यांना मुलं, नातवंडं आणि भरपूर धनधान्य लाभतं.
इति प्रोक्तं मया विप्रा गुप्तक्षेत्रं समासतः स्वयंभुवा प्रोक्तमिदं सर्वकामार्थसिद्धिदम्
हे ब्राह्मणहो, मी तुम्हाला स्वयंभूने सांगितलेलं, सर्व मनोकामना पूर्ण करणारं गुप्त क्षेत्र थोडक्यात सांगितलं.
इति वो वर्णितः पुण्यो महीसागरसम्भवः
अशी ही पुण्यदायी पृथ्वी-सागराची उत्पत्ती मी तुम्हाला सांगितली.
जयजय चतुरशीतिकोटिपरिवार सूर्यवर्चाभिधान यक्षराज जय भूभारहरणप्रवृत्त लघुशापप्राप्तनैर्ऋतियोनिसंभव जय कामकटंकटाकुक्षिराजहंस जय घटोत्कचानंदवर्धन बर्बरीकाभिधान जय कृष्णोपदिष्टश्रीगुप्तक्षेत्रदे वीसमाराधनप्राप्तातुलवीर्य जय विजयसिद्धिदायक जय पिंगलारेपलेन्द्रदुहद्रुहानवकोटीश्वर पलाशनदावानल जय भूपातालांतराले नागकन्यापरि हारक जय भीममानमर्दन जय सकलकौरवसेनावधमुहूर्तप्रवृत्त जय श्रीकृष्णवरलब्धसर्ववरप्रदानसामर्थ्य जयजय कलिकालवंदितनमोनमस्ते पा हिपाहीति
जय जय, चौर्याऐंशी कोटींच्या समूहाने वेढलेला, सूर्यवर्चा नावाने प्रसिद्ध असलेला यक्षराजा, जय! पृथ्वीवरील भार हलका करण्यासाठी पुढे आलेला, हलक्या शापामुळे नैरृत कुळात जन्मलेला, जय! घटासारखा पोट असलेला, पक्ष्यांमध्ये राजहंसासारखा, जय! घटोत्कचाचा आनंद वाढवणारा, बर्बरीका नावाने ओळखला जाणारा, जय! कृष्णाने शिकवलेल्या गुप्त क्षेत्रामुळे आणि भक्तीमुळे अतुल्य बल मिळवणारा, जय! विजय आणि सिद्धी देणारा, जय! पिंगला आणि रेपलाच्या शत्रूंना नष्ट करणारा, कोटींचा स्वामी, पलाशाच्या जंगलातील अग्नीसारखा प्रखर, जय! भूमी आणि पाताळ यांच्या मध्ये नागकन्यांच्या संगतीने शोभणारा, जय! भीमाचा अभिमान मोडणारा, जय! सर्व कौरव सैन्याच्या संहाराची वेळ सुरू करणारा, जय! श्रीकृष्णाकडून वर मिळवून सर्व वरदान देण्याची क्षमता असलेला, जय! कलियुगात पूजला जाणारा, तुला नमस्कार, रक्षण कर, रक्षण कर!