जंजल्पाकौ जजपतुः सर्वमंत्राधिकं सदा
ते नेहमी स्पष्ट उच्चाराने सर्व श्रेष्ठ मंत्र जपू लागले.
प्रदक्षिणानमस्कारैर्मुद्राबंधैर्नवैर्नवैः
प्रदक्षिणा, नमस्कार आणि नवनवीन मुद्रा बांधून,
पंचब्रह्मषडंगाद्यैरर्चयामासतुः शिवम्
पंचब्रह्म, षडंग आणि इतर विधींनी त्यांनी शिवाची पूजा केली.
वेधोविष्णू समाराध्य शिवज्ञानमवापतुः
विष्णू आणि ब्रह्मा यांची भक्ती करून त्यांनी शिवज्ञान प्राप्त केले.
इतीदमश्रावि मया रहस्यं पितुः शिलादस्य मुखात्पुरा यत्
हे गुपित मी पूर्वी माझ्या वडिलांकडून, शिलाद यांच्या तोंडून ऐकले.
तथापि कौतुकेनाहमाक्रांतो मुनयोऽप्यमी
तरीही, या ऋषींप्रमाणे मलाही कुतूहलाने मन भरून गेले आहे.
शृणु त्वमवधानेन मार्कंडेय महामते
मार्कंडेय, तुझ्या बुद्धिमत्तेचा आदर करून, लक्षपूर्वक ऐक.
ननु जानासि तत्पूर्वं यथा दाक्षायणी शिवः
तुला माहीतच आहे, पूर्वी दक्षायणी कशी शंकराची पत्नी झाली.
यथा च सा क्रुधा भर्तुर्द्रुहि दक्षप्रजापतौ
ती आपल्या पतीवर रागावली आणि दक्ष प्रजापतीला विरोध केला.
तदा हराज्ञानिघ्नेन वीरभद्रेण यत्कृतम्
त्या वेळी हराच्या आज्ञेने वीरभद्राने जे काही केले, ते घडले.
अश्रौषीस्तस्य दक्षस्य गणैः शीर्षासखंडनम्
दक्षाचं डोकं गणांनी कापलं, हेही तू ऐकलं आहेस.
दंतघातं रवेः पाणिपाटनं जातवेदसः
सूर्याचे दात तोडले गेले, त्याचे हात छाटले गेले आणि अग्नी जखमी झाला.
सा च देवी पुनर्जन्म लेभे हिमवतो गृहे
ती देवी पुन्हा हिमालयाच्या घरी जन्माला आली.
देवः स्थाणुवने तां च परिचर्यापरं रहः 1.3.2.17.
देवाने तिची सेवा करत, गुप्तपणे स्थाणूच्या अरण्यात तिच्यासोबत वास्तव्य केले.
जितेंद्रियं च तं देवं क्वापि यातं गणैः सह
स्वतःवर संयम असलेला तो देव आपल्या गणांसह कुठेतरी गेला.
उपयम्याथ तां देवो वृत्तांतैश्चित्तखंडिभिः
नंतर देवाने तिच्याकडे गेलं, तिचं मन मागच्या घडामोडींनी अस्वस्थ होतं.
वैधव्यखिन्नया रत्या प्रार्थिता शैलनंदिनी
विधवापणाच्या दुःखाने व्याकुळ झालेली पर्वतराजाची कन्या त्याच्याशी संग मिळवू लागली.
पुनश्च मेनया मात्रा पित्रा च हिमभूभृता
पुन्हा तिच्या आई मेना आणि वडील हिमवान यांनीही तिला समजावलं.
तदा शुंभनिशुंभाख्यौ लेभाते वेधसो वरम्
त्या वेळी शुंभ आणि निशुंभ या दोघांना सृष्टीकर्त्याने वर दिला.
इति तद्वचनं श्रुत्वा जातत्रासैः सुपर्वभिः
हे शब्द ऐकून देवांना भीतीने थरकाप उडाला.
माभैष्ट भद्र कालेन तथा प्रतिविधीयते
भिऊ नकोस, शुभे, काळानुसार यावर योग्य उपाय केला जाईल.
दत्ताभयान्मुकुंदादीन्विसृज्यांधकसूदनः
आंधकासुराचा वध करणाऱ्याने, सुरक्षिततेचं वचन देऊन मुकुंद व इतरांना परत पाठवलं.
कदाचिन्मर्मलक्ष्येण प्रीत्या कालीति निंदिता
कधीतरी एका गुप्त जखमेच्या निमित्ताने तिला प्रेमाने 'काळी' असं हाक मारलं गेलं.
यत्रोत्क्षिप्तवती चर्म स्वेच्छया परमेश्वरी 1.3.2.17.
तेथे परात्पर देवीने आपल्या इच्छेने आपली कातडी टाकली.
सा च त्वक्कौशिकी नाम्ना काली विंध्याद्रिवासिनी
ती त्वक्कौशिकी नावाची, काळी म्हणून ओळखली जाते, ती विंध्य पर्वतावर राहते.
देवी च गौरी शिखरे तस्मिन्नेव मनोहरे
तीच देवी गौरी त्या सुंदर शिखरावर होती.
क्रमेण दौर्हृदवती भूत्वा प्रासूत पार्वती
हळूहळू, मनात इच्छा धरून, तिने पार्वतीला जन्म दिला.
तौ चागमविदः प्राहुर्नारायणचतुर्मुखौ
परंपरेनुसार, नारायण आणि चतुर्मुख या दोघांनी ते सांगितले असे मानले जाते.
वर्धमानौ च तौ बालौ पित्रोरालोकमानयोः
ते दोन्ही मुले वाढत असताना, त्यांनी आपल्या आईवडिलांकडे पाहिले.
जातु वीणानिनादेन कदाचिच्चित्रलेखनैः
कधी वीणेच्या नादाने, कधी चित्र काढत असताना,