अरुणाख्यं पुरं चारात्कल्पयामासतुश्चिरम्
खूप काळानंतर त्यांनी अरुणा नावाचे नगर वसवले.
तस्यां ब्रह्मर्षयो देवा गंधर्वा दिव्ययोषितः
त्या ठिकाणी ब्रह्मर्षी, देव, गंधर्व आणि दिव्य स्त्रिया राहू लागल्या.
तीर्थानि धार्य कूपत्वं गंगाद्याः सरितस्तथा
तीर्थांनी तेथे विहिरीचे रूप घेतले आणि गंगा व इतर नद्याही तसेच झाल्या.
गोलोको गोगोष्ठतया नैगमत्वं किलागमाः
गोलोक तेथे गायींचा गोठा झाला आणि वेदही प्रत्यक्ष प्रकट झाले असे म्हणतात.
भूताः प्रेताः पिशाचाश्च वेतालाः कटपूतनाः
भुते, प्रेत, पिशाच, वेताळ आणि कटपूतना हे सुद्धा तेथे होते.
देवोपि धूर्जटिस्तस्यां कौतुकी सिद्धरूपधृक् 1.3.2.16.
देवता धूर्जटी सुद्धा तेथे सिद्ध रूप धारण करून केवळ कुतूहलापोटी आले होते.
न केनचिदविज्ञातः सदा सर्वत्र दीप्यति
कोणालाही ते कधीच ओळखू येत नाही असे नाही, ते नेहमी सर्वत्र तेजस्वी दिसतात.
दांतौ शोणाद्रिनाथं तमर्चयामासतुश्चिरम्
त्यांनी दीर्घ काळ शोनाद्रिनाथाची भक्तिभावाने पूजा केली.
दीक्षादिकानि चक्राते स्वयमाचार्यतां गतौ
त्यांनी स्वतःच आचार्य होऊन दीक्षा व इतर विधी केले.
प्रातः स्नात्वा समाहृत्य पुष्पपत्रादिकं फलम्
प्रत्येक सकाळी स्नान करून त्यांनी फुले, पाने आणि फळे गोळा केली.
जंजल्पाकौ जजपतुः सर्वमंत्राधिकं सदा
ते नेहमी स्पष्ट उच्चाराने सर्व श्रेष्ठ मंत्र जपू लागले.
प्रदक्षिणानमस्कारैर्मुद्राबंधैर्नवैर्नवैः
प्रदक्षिणा, नमस्कार आणि नवनवीन मुद्रा बांधून,
पंचब्रह्मषडंगाद्यैरर्चयामासतुः शिवम्
पंचब्रह्म, षडंग आणि इतर विधींनी त्यांनी शिवाची पूजा केली.
वेधोविष्णू समाराध्य शिवज्ञानमवापतुः
विष्णू आणि ब्रह्मा यांची भक्ती करून त्यांनी शिवज्ञान प्राप्त केले.
इतीदमश्रावि मया रहस्यं पितुः शिलादस्य मुखात्पुरा यत्
हे गुपित मी पूर्वी माझ्या वडिलांकडून, शिलाद यांच्या तोंडून ऐकले.
तथापि कौतुकेनाहमाक्रांतो मुनयोऽप्यमी
तरीही, या ऋषींप्रमाणे मलाही कुतूहलाने मन भरून गेले आहे.
शृणु त्वमवधानेन मार्कंडेय महामते
मार्कंडेय, तुझ्या बुद्धिमत्तेचा आदर करून, लक्षपूर्वक ऐक.
ननु जानासि तत्पूर्वं यथा दाक्षायणी शिवः
तुला माहीतच आहे, पूर्वी दक्षायणी कशी शंकराची पत्नी झाली.
यथा च सा क्रुधा भर्तुर्द्रुहि दक्षप्रजापतौ
ती आपल्या पतीवर रागावली आणि दक्ष प्रजापतीला विरोध केला.
तदा हराज्ञानिघ्नेन वीरभद्रेण यत्कृतम्
त्या वेळी हराच्या आज्ञेने वीरभद्राने जे काही केले, ते घडले.
अश्रौषीस्तस्य दक्षस्य गणैः शीर्षासखंडनम्
दक्षाचं डोकं गणांनी कापलं, हेही तू ऐकलं आहेस.
दंतघातं रवेः पाणिपाटनं जातवेदसः
सूर्याचे दात तोडले गेले, त्याचे हात छाटले गेले आणि अग्नी जखमी झाला.
सा च देवी पुनर्जन्म लेभे हिमवतो गृहे
ती देवी पुन्हा हिमालयाच्या घरी जन्माला आली.
देवः स्थाणुवने तां च परिचर्यापरं रहः 1.3.2.17.
देवाने तिची सेवा करत, गुप्तपणे स्थाणूच्या अरण्यात तिच्यासोबत वास्तव्य केले.
जितेंद्रियं च तं देवं क्वापि यातं गणैः सह
स्वतःवर संयम असलेला तो देव आपल्या गणांसह कुठेतरी गेला.
उपयम्याथ तां देवो वृत्तांतैश्चित्तखंडिभिः
नंतर देवाने तिच्याकडे गेलं, तिचं मन मागच्या घडामोडींनी अस्वस्थ होतं.
वैधव्यखिन्नया रत्या प्रार्थिता शैलनंदिनी
विधवापणाच्या दुःखाने व्याकुळ झालेली पर्वतराजाची कन्या त्याच्याशी संग मिळवू लागली.
पुनश्च मेनया मात्रा पित्रा च हिमभूभृता
पुन्हा तिच्या आई मेना आणि वडील हिमवान यांनीही तिला समजावलं.
तदा शुंभनिशुंभाख्यौ लेभाते वेधसो वरम्
त्या वेळी शुंभ आणि निशुंभ या दोघांना सृष्टीकर्त्याने वर दिला.
इति तद्वचनं श्रुत्वा जातत्रासैः सुपर्वभिः
हे शब्द ऐकून देवांना भीतीने थरकाप उडाला.