तद्वराकाथ शीघ्रं त्वमस्मात्कुंडाद्विनिःसर
म्हणून, दुर्दैवी, लवकर या कुंडातून बाहेर पड.
इष्टकाशकलैः शीघ्रं चूर्णयिष्येऽन्यथा शिरः
नाहीतर मी विटांचे तुकडे घेऊन तुझं डोकं फोडीन.
भीमश्च वंचयित्वा तामुत्प्लुत्य बहिराव्रजत्
तेव्हा भीमाने तिला फसवून उडी मारली आणि बाहेर आला.
युयुधाते प्रलंबाभ्यां बाहुभ्यां युद्धपारगौ
तो प्रलंबाशी, दोघेही युद्धात पारंगत, हातांनी लढू लागले.
मुष्टिभिः पार्ष्णिघातैश्च जानुभिश्चाभिजघ्नतुः
त्यांनी एकमेकांना मुठीने, टाचा आणि गुडघ्यांनी मारलं.
हीयमानस्ततो भीम उद्यतोऽभूत्पुनः पुनः
मग भीमावर जोर येऊ लागला, पण तो पुन्हा पुन्हा उठला.
ततो भीमं समुत्पाट्य बर्बरीको बलादिव
तेव्हा बर्बरीकाने मोठ्या ताकदीने भीमाला जणू काही मुळासकट उपटल्यासारखा पकडले.
मूर्छितं चैवमादाय विस्फुरन्तं पुनःपुनः
मूर्च्छित झालेला आणि पुन्हा पुन्हा तडफडणारा भीमाला त्याने उचलले.
ददृशुः पांडवा नैतद्देव्या नयनयंत्रिताः ।। 1.2.64.
पांडवांना हे काहीच दिसले नाही, कारण देवीच्या सामर्थ्यामुळे त्यांची दृष्टी बांधली गेली होती.
तथा गृहीते कुरुवीरमुख्ये वीरेण तेनाद्भुतविक्रमेण
अशा रीतीने, त्या अद्भुत पराक्रमी वीराने कौरवांचा तो मुख्य वीर पकडला.
सागरस्य ततस्तीरे बर्बरीकं गतं तदा
नंतर बर्बरीक समुद्राच्या काठावर गेला.
भोभो राक्षसशार्दूल बर्बरीक महाबल
'अरे राक्षसांत वाघासारखा, महाबली बर्बरीका,
अयं हि तीर्थयात्रायां विचरन्भ्रातृभिर्युतः
हा आपल्या भावांसह तीर्थयात्रेला निघाला आहे.
सम्मानं सर्वथा तस्मादर्हः कौरवनंदनः
म्हणून, कुरुवंशाचा आनंद, तो नेहमीच सन्मानास पात्र आहे.
न्यपतत्पादयोर्हा धिक्कष्टं कष्टं च प्राह सः
तो त्याच्या पायांवर पडला आणि 'हाय, किती वाईट! किती वाईट!' असे म्हणू लागला.
क्षम्यतां क्षम्यतां चेति पुनः पुनरवोचत
तो पुन्हा पुन्हा 'माफ करा, माफ करा' असे म्हणत राहिला.
तं तथा परिशोचंतं मुह्यमानं मुहुर्मुहुः
त्याला अशा प्रकारे शोक करताना, वारंवार बेशुद्ध पडताना पाहून,
वयं त्वां नैव जानीमस्त्वं चास्माञ्जन्मकालतः
'आम्हाला तुझे ओळख नाही, आणि तुलाही आमची जन्मापासून ओळख नाही.'
परं नो विस्मृतं सर्वं नानादुःखैः प्रमुह्यताम् 1.2.64.
इतर सर्व काही आम्ही विसरलो आहोत, कारण वेगवेगळ्या दुःखांनी आम्ही गोंधळलो आहोत.
तदस्माकमिदं दुःखं सर्वकालविधानतः
हे आमचे दुःख सगळ्या काळातल्या नशिबामुळे आले आहे.
यतः सर्वः क्षत्रियस्य दंड्यो विपथिसंस्थि तः
प्रत्येक क्षत्रियासाठी, चुकीच्या मार्गावर असणाऱ्याला शिक्षा करणे हे कर्तव्य आहे.
पितृमातृसुहृद्भ्रातृपुत्रादीनां किमुच्यते
मग वडील, आई, मित्र, भाऊ, मुलगे यांच्याबद्दल काय बोलावे?
यस्य त्वीदृशकः पौत्रो धर्मज्ञो धर्मपालकः
ज्याचा नातू असा धर्म जाणणारा आणि धर्माचे रक्षण करणारा आहे,
तस्माच्छोकं विहायेमं स्वस्थो भवि तुमर्हसि
म्हणून हे दुःख बाजूला ठेवून, तुला स्वतःला सावरावे लागेल.
बर्बरीक उवाच पापं मां ताततात त्वं ब्रह्मघ्नादपि कुत्सितम्
बर्बरीक म्हणाला, "बाबा, तुम्ही माझ्याकडून ब्राह्मणहत्येपेक्षा घृणास्पद पाप घडवले आहे."
सर्वेषामेव पापानां निष्कृतिः प्रोच्यते बुधैः
सर्व पापांसाठी शहाण्या लोकांनी प्रायश्चित्त सांगितले आहे.
तद्येन देहेन मया ताततातोऽभिपीडितः
या देहाने मी तुम्हाला फार त्रास दिला आहे, बाबा.
मैवं भवेयमन्येषु अपि जन्मसु पातकी
पुढच्या जन्मांत मी पुन्हा पापी होऊ नये, हीच माझी इच्छा आहे.
यतोंऽशेन विलुप्येत प्रायश्चित्तान्निवारकः 1.2.64.
थोड्याशा प्रमाणात का होईना, प्रायश्चित्ताचा अडथळा दूर होतो.
समुद्रोऽपि चकंपे च कथमेनं निहन्म्यहम्
सागरही थरथरला, मग मी त्याला कसा मारू?