प्राह तान्बालरूपांश्च बालरूपी महेश्वरः
महेश्वराने बालकाच्या रूपात त्या बालरूपांना सांगितलं:
चतुर्दशानां भूर्लोके वासो वः पालनं तथा
'चौदा दिवस तुमचं वास्तव्य आणि रक्षण पृथ्वीवरचं असेल.'
नैवेद्यं भवतां राजमाषतंदुलमिश्रकाः
'तुमचं नैवेद्य म्हणजे राजमाष आणि तांदूळ मिसळून दिलं जाईल.'
तस्य तन्निष्फलं भावि भुक्तं प्रेतैश्च राक्षसैः 1.2.62.
ते नैवेद्य त्यांना निष्फळ ठरेल, ते भुते आणि राक्षसांनी खाल्लं जाईल.
क्षेत्रपालाः स्थिताश्चैव यथास्थाने निरूपिताः
क्षेत्रपाल आपापल्या जागी योग्य प्रकारे नेमले गेले आहेत.
आराधनं प्रवक्ष्यामि येन प्रीता भवंति ते
आता मी त्या पूजेचा विधी सांगतो, ज्यामुळे ते संतुष्ट होतात.
ॐक्षां क्षेत्रपालाय नमः
ॐ क्षां, क्षेत्रपालास नमस्कार.
अनेनात्र चंदनादि दत्त्वा राजमाषतण्डुलमिश्रकाश्च चतुःषष्टिकृतभागान्वटकान्निवेद्य तावत्यो दीपिकास्तावन्ति पत्राणि पूगानि निवेद्य दण्डवत्प्रणम्य महास्तुतिमेतां जपेत्
यासाठी येथे चंदन वगैरे अर्पण करून, राजमाष आणि तांदळाचे मिश्रण असलेले चौसष्ट वडे, तितक्याच दिव्या, पाने आणि सुपाऱ्या अर्पण कराव्यात. मग दंडवत घालून ही मोठी स्तुती म्हणावी.
ॐऊर्ध्वकेशा विरू पाक्षा नित्यं ये घोररूपिणः
ॐ, ज्यांचे केस उभे राहिले आहेत, विचित्र डोळे आहेत आणि नेहमीच भयंकर रूप असते—
अह्वरो ह्यापकुम्भश्च इडाचारस्तथैव यः
अह्वर, आपकुंभ आणि इडाचार—
सिद्धेयश्चैव वलिको नीलपादेकदंष्ट्रिकः
सिद्धेय, वलिक, नीलपाद आणि एकदंष्ट्रिका—
ऊर्ध्वपादः कम्बलश्च खंजनः खर एव च
ऊर्ध्वपाद, कंबळ, खंजन आणि खर—
जटालोप्यजटालश्च नौमि स्वःक्षेत्रपालकान्
जटालोप आणि जटाल— मी माझ्या क्षेत्रपालांना नमस्कार करतो.
ठंठंकणो जंबरश्च स्फुलिंगास्यस्तडिद्रुचिः 1.2.62.
ठंठंकण, जम्बर, ज्याचे तोंड जणू ठिणगीसारखे आहे, आणि जो वीजेसारखा चमकतो—
फेत्कारकारी पंचास्यो बर्बरी भीमरूपवान्
फुत्कार करणारा, पंचमुखी, बर्बरी आणि भयंकर रूप असलेला—
रौरवश्चापि लंबोष्ठो वणिजः सुजटालिकः
रौरव, लंबोष्ठ, वणिज आणि सुजटालिका—
सर्वलिंगेषु हुंकारः स्मशानेषु भयावहः
सर्व रूपांत 'हुं' असा आवाज करणारा आणि स्मशानात भीतीदायक असलेला—
एकवृक्षश्च वृक्षेषु करालवदनो निशि
झाडांमध्ये एकच झाड असलेला, रात्री भयंकर चेहरा असलेला—
चत्वरेषु दुरारोहः पर्वते कुरवस्तथा
चौकात चढायला कठीण, पर्वतावर कुरव—
रसक्षेत्रे रसाध्यक्षो यज्ञवाटेषु कोटनः
रसाच्या क्षेत्रात रसाचा अधिकारी, यज्ञस्थळी कोटन—
एवं चतुःषष्टिमिताञ्छरणं यामि क्षेत्रपान्
अशा या चौसष्ट क्षेत्रपालांच्या चरणी मी शरण जातो.
सर्वकार्येषु यश्चैवं क्षेत्रपानर्चयेच्छुचिः
जो कोणी शुद्ध मनाने सर्व कार्यात अशा प्रकारे क्षेत्रपालांची पूजा करतो—
इमं क्षेत्रपकल्पं च विजानन्विजयस्तथा
हे क्षेत्राची पद्धत आणि विजय कसा मिळवायचा हे जाणून,
प्रणम्य च ततो देवीमानर्च वटयक्षिणीम् 1.2.62.
त्याने त्या देवीला वाकून नमस्कार केला आणि वटवृक्षासारख्या डोळ्यांची पूजा केली.
समानीतास्तैश्च साकं सुनंदा नाम ब्राह्मणी
त्या लोकांसोबत सुनंदा नावाची एक ब्राह्मण स्त्री आणली गेली.
सा कृच्छ्राणि पराकांश्च अतिकृच्छ्राणि कुर्वती
ती कठीण आणि फार कडक तपश्चर्या करत होती.
मासोपवासं च तथा कार्तिके कुलनंदिनी
कुलानंदिनीने कार्तिक महिन्यात अख्खा महिना उपवास केला.
दर्शे स्नानं तथा चक्रे महीसागरसंगमे
तिने मोठ्या नदी आणि समुद्राच्या संगमावर स्नान केले.
धूतपापा ययौ लोकमुमायाः कृतस्वागता
पापमुक्त होऊन, तिला उमाच्या लोकांत आदराने प्रवेश मिळाला.
तस्यास्तुष्टो वरं प्रादात्सिद्धलिंगस्थितो हरः
सिद्धलिंगात वास करणाऱ्या हराने तिच्यावर खूष होऊन तिला वर दिला.