गुहेन च महालिंगं कुमारेश्वरमीश्वरम्
गुहाने, कुमारेश्वर नावाचे महान लिंग, जो सर्वांचा ईश्वर आहे,
नारदेनापि मत्तीरे स्थानं संस्थाप्य शोभनम् 1.2.58.
आणि नारदानेही माझ्या काठी एक सुंदर स्थान स्थापन केले.
एवं त्रिभिर्हेतुवरैर्ममेवार्घः प्रदीयताम्
म्हणून, या तीन उत्तम कारणांसाठी, माझेच अर्घ्य द्यावे.
इत्युक्ते वचने पार्थ तीर्थराजेन भारत
पार्था, तीर्थराजाने असे बोलल्यावर, हे भारत—
ततो ब्रह्मसुतो ज्येष्ठः श्वेतमाल्यानुलेपनः
मग ब्रह्माचा ज्येष्ठ पुत्र, पांढऱ्या फुलांची माळ आणि सुगंधी लेप लावलेला, तिथे आला.
अहो कष्टमिदं कूक्तं तीर्थराजेन मोहतः
अरेरे, हे किती कठीण आणि दु:खद बोल आहे, जे तीर्थराजाने भ्रमामुळे उच्चारले!
स्वीयान्गुणान्स्वयं यो हि सम्पत्सु प्रक्षिपन्परान्
जो माणूस स्वतःच्या गुणांना बाजूला ठेवून, समृद्धीत असतानाही इतरांचे गुणच सांगतो,
तस्मादस्मादहंकारात्सत्स्वप्येषु गुणेषु च
म्हणूनच, अशा अहंकारामुळे, खरे गुण असतानाही,
स्तंभतीर्थमिति ख्यातं स्तम्भो गर्वः कृतो यतः
इथे गर्व प्रकट झाला म्हणून या तीर्थाला 'स्तंभतीर्थ' हे नाव मिळाले.
इत्युक्ते धर्मदेवेन हाहेति रव उत्थितः
धर्मदेवाने हे बोलल्यावर, 'अरेरे!' असा आवाज उठला.
गुहस्ततो वचः प्राह धर्मदेवसमागमे
मग गुहाने धर्मदेवांच्या सभेत असे शब्द बोलले:
ब्रवीतु कोऽपि सर्वेषां तीर्थानां तेषु वर्तताम् 1.2.58.
या सर्व तीर्थांमध्ये कोणते श्रेष्ठ आहे, हे त्यातल्याच कुणीतरी सांगावे.
तिष्ठत्वात्मगुणो यच्च तीर्थराजेन वर्णितः
आणि तीर्थराजाने केलेली स्वतःची स्तुती तशीच राहू द्यावी.
अहो न युक्तं पालानां यदि तेऽप्यविमृश्य च
अरे, रक्षण करणाऱ्यांनीही विचार न करता असे वागणे योग्य नाही.
एवमुक्ते गुहेनाथ धर्मो वचनमब्रवीत्
गुहाने असे म्हटल्यावर, धर्मदेवाने पुढील शब्द सांगितले:
मुख्यत्वं सर्वतीर्थानामर्घं चापि पितामहात् परोक्षेपि स्वप्रशंसा ब्रह्माणमपि चालयेत्
सर्व तीर्थांमध्ये मुख्यत्व आणि अमूल्यपणा पितामहाकडून मिळाला आहे; अगदी अप्रत्यक्षपणे केलेली स्वतःची स्तुतीसुद्धा ब्रह्मादेखील अस्वस्थ करू शकते.
स्वप्रशंसां प्रकुर्वाणः पराक्षेपसमन्विताम् यानि पूर्वं प्रमाणानि कृतानीशेन धीमता
जो स्वतःची स्तुती करतो आणि इतरांची निंदा करतो, त्याने पूर्वी बुद्धिमान ईश्वराने घालून दिलेले नियम पाळावे.
तानि सम्पालनीयानि तानि कोऽति क्रमेद्बुधः
ते नियम पाळले पाहिजेत; ज्ञानी माणूस त्यांचा भंग करणार नाही.
पालयामास एतच्च त्वं पालयितुमर्हसि
हेही पाळले गेले आहे; तूही ते पाळायला हवे.
तदस्माभिरिदं युक्तं शासनं दिश्यतां परम्
म्हणूनच, आपण हे आदेश देणे योग्य आहे, हेच सर्वश्रेष्ठ आहे.
अहं प्रस्तावमन्वीक्ष्य वाक्यमेतदुदैरयम्
मी हा विषय नीट विचारात घेऊन हे वाक्य सांगितले आहे.
ब्रह्मविष्णुशिवैर्नित्यं पूजितायाघनाशिने 1.2.58.
जी ब्रह्मा, विष्णू आणि शिव यांच्याकडून नेहमी पूजली जाते, पापांचा नाश करणारी तीच आहे.
तदस्माकं कुतो भावो मा विश्वं नाशय प्रभो
मग आम्हाला असा विचार कसा येईल? प्रभो, हे विश्व नष्ट करू नकोस.
शिववन्माननीयो हि यतः साक्षाच्छिवात्मजः
तो शंकरासारखाच माननीय आहे, कारण तो खरोखर शंकराचा पुत्र आहे.
युवयोरैक्यभावेन सुखं जीवेदिदं जगत्
तुमच्या दोघांच्या ऐक्यामुळे हे जग सुखाने जगते.
अनुग्रहश्च क्रियतां तीर्थराजस्य मानद
तीर्थराजावरही कृपा करावी, हे मान देणाऱ्या.
एवमुच्चरमाणं मां प्रशस्याहापि पद्मभूः
मी असे बोलत असताना, कमळावर जन्मलेल्याने माझी स्तुती केली आणि म्हणाला:
सम्मानय गुहं चापि गुहः स्वामी यतो हि नः
गुहालाही सन्मान दे, कारण गुहा आमचा स्वामी आहे.
नमो गुहाय सिद्धाय किंकरायस्य ते वयम्
गुहाला, सिद्ध गुहाला नमस्कार; आम्ही तुझे सेवक आहोत.
स्तंभादेतन्महातीर्थमप्रसिद्धं भविष्यति
या स्तंभापासून हे महान तीर्थ प्रसिद्ध होईल.