तत्र तीर्थानि सर्वाणि समायातानि वीक्ष्य सः
तेथे सर्व तीर्थे एकत्र जमलेली पाहून—
प्रणम्य सर्वतीर्थेभ्यः प्रबद्धकरसंपुटः 1.2.58.
त्याने दोन्ही हात जोडून सर्व तीर्थांना वंदन केले.
अद्य नः सद्म सकलं युष्माभिरतिपावितम्
आज तुम्हा सर्वांच्या येण्याने आमचे हे घर पूर्णपणे पवित्र झाले आहे.
तीर्थानां दर्शनं श्रेयः स्पर्शनं स्नानमेव च
तीर्थांचे दर्शन, स्पर्श आणि त्यात स्नान करणे हे सर्व उत्तम आहे.
महापापान्विता रौद्रास्त्वपि ये स्युः सुनिष्ठुराः
ज्यांच्यावर मोठी आणि भयंकर पापे आहेत, जे फारच कठोर आहेत—
एवमुक्त्वा पुलस्त्यं स पुत्रमभ्यादिदेश ह
असे म्हणून त्याने आपल्या पुत्राला, पुलस्त्याला, आज्ञा दिली.
असंख्यानीह तीर्थानि दृश्यंते पद्मसंभव
हे कमळातून जन्मलेले, इथे अगणित पवित्र तीर्थस्थाने दिसतात.
धर्मप्रवचने श्लोको यत एष प्रगीयते
धर्माच्या उपदेशात म्हणूनच हा श्लोक म्हटला जातो.
भवेयुर्यद्यसंख्याता अर्घयोग्याः समर्चने
जर अगणित अर्घ्य अर्पणासाठी आणि पूजेयोग्य असती—
एवं कुरुष्वैकमर्घमानय त्वं सुशीघ्रतः
म्हणून, तू एकच अर्घ्य लवकर आण.
तं च ब्रह्मा करे गृह्य तीर्थान्याहेति भारतीम्
तेव्हा ब्रह्मदेवाने ते हातात घेऊन भारतीला त्या तीर्थांची माहिती सांगितली.
सर्वैर्भवद्भिः संहत्य मुख्यस्त्वेकः प्रकीर्त्यताम् 1.2.58.
तुम्ही सर्वांनी एकत्र येऊन, त्यातला प्रमुख कोण आहे ते जाहीर करा.
अस्माद्धेतोश्च संप्राप्ता ज्ञात्वा देहि त्वमेव तत्
या कारणासाठी, येथे येऊन समजून, ते फक्त तूच द्यावे.
सर्वे चापारमाहात्म्यं स्वयं मे वक्तुमर्हथ
तुम्ही सर्वजण मला स्वतःचे श्रेष्ठ महत्त्व सांगण्यास पात्र आहात.
यत्र गंगा गया काशी पुष्करं नैमिषं तथा
जिथे गंगा, गया, काशी, पुष्कर आणि तसेच नैमिष आहेत—
प्रभासाद्यानि शतशो यत्र नस्तत्र का मतिः
जिथे प्रभासासारखी शेकडो पवित्र स्थाने आहेत, तिथे आपली काय भूमिका?
चिरेणेदं ततः प्राह महीसागरसंगमः
खूप वेळानंतर, भूमी आणि सागराचा संगम असे बोलला:
ममैनमर्घं त्वं यच्छ चतुरानन शीघ्रतः
हे चतुर्मुखा, माझे हे अर्घ्य तू लवकर दे.
यतश्चेन्द्रद्युम्नराज्ञा ताप्यमाना वसुंधरा
कारण इंद्रद्युम्न राजाने पृथ्वीला त्रास दिला होता—
सा च सर्वाणि तीर्थानि संयुक्तानि मया सह
ती आणि सर्व तीर्थस्थाने माझ्यासोबत एकत्र आली.
गुहेन च महालिंगं कुमारेश्वरमीश्वरम्
गुहाने, कुमारेश्वर नावाचे महान लिंग, जो सर्वांचा ईश्वर आहे,
नारदेनापि मत्तीरे स्थानं संस्थाप्य शोभनम् 1.2.58.
आणि नारदानेही माझ्या काठी एक सुंदर स्थान स्थापन केले.
एवं त्रिभिर्हेतुवरैर्ममेवार्घः प्रदीयताम्
म्हणून, या तीन उत्तम कारणांसाठी, माझेच अर्घ्य द्यावे.
इत्युक्ते वचने पार्थ तीर्थराजेन भारत
पार्था, तीर्थराजाने असे बोलल्यावर, हे भारत—
ततो ब्रह्मसुतो ज्येष्ठः श्वेतमाल्यानुलेपनः
मग ब्रह्माचा ज्येष्ठ पुत्र, पांढऱ्या फुलांची माळ आणि सुगंधी लेप लावलेला, तिथे आला.
अहो कष्टमिदं कूक्तं तीर्थराजेन मोहतः
अरेरे, हे किती कठीण आणि दु:खद बोल आहे, जे तीर्थराजाने भ्रमामुळे उच्चारले!
स्वीयान्गुणान्स्वयं यो हि सम्पत्सु प्रक्षिपन्परान्
जो माणूस स्वतःच्या गुणांना बाजूला ठेवून, समृद्धीत असतानाही इतरांचे गुणच सांगतो,
तस्मादस्मादहंकारात्सत्स्वप्येषु गुणेषु च
म्हणूनच, अशा अहंकारामुळे, खरे गुण असतानाही,
स्तंभतीर्थमिति ख्यातं स्तम्भो गर्वः कृतो यतः
इथे गर्व प्रकट झाला म्हणून या तीर्थाला 'स्तंभतीर्थ' हे नाव मिळाले.
इत्युक्ते धर्मदेवेन हाहेति रव उत्थितः
धर्मदेवाने हे बोलल्यावर, 'अरेरे!' असा आवाज उठला.