आख्यानं सकलं श्रुत्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते
ही सगळी कथा ऐकल्यावर सर्व पापांपासून मुक्ती मिळते.
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां प्रथमे माहेश्वरखण्डे कौमारिकाखंडे नीलकंठमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्तपञ्चाशत्तमोऽध्यायः
श्रीस्कांद महापुराणाच्या एक्याऐंशी हजार श्लोकांच्या संहितेतील पहिल्या माहेश्वर खंडातील कौमारिकाखंडातील नीलकंठ महात्म्याचे वर्णन करणारा सत्तावन्नावा अध्याय येथे संपला.
यस्य प्रभावः सुमहान्नैव कस्यापि संस्तुतः
ज्याची शक्ती अत्यंत मोठी आहे आणि ज्याचे खरे गुण कुणीही पूर्णपणे गौरवलेले नाहीत.
शृणु पांडव शापेन गुप्तमासीदिदं यथा
हे पांडवा, ऐक, हे सर्व एका शापामुळे कसे लपले गेले होते.
पुरा निमित्ते कस्मिंश्चित्सर्वतीर्थाधिदैवताः
पूर्वी एका वेळी, सर्व तीर्थांचे अधिदैवत—
पुष्करस्य प्रभासस्य निमिषस्यार्बुदस्य च
पुष्कर, प्रभास, निमिष आणि अर्बुद—
वस्त्रापथस्य श्वेतस्य फल्गुतीर्थं स्य चापि याः
वस्त्रापथ, श्वेत आणि फळ्गु या तीर्थांचे देखील—
सिंधुसागरयोगस्य महीसागरकस्य च
सिंधू आणि समुद्राच्या संगमाचे, तसेच महीसागराचे—
गंगारेवामुखीनां तु नदीनामधिदेवताः
गंगा, रेवा आणि इतर नद्यांच्या अधिदैवत—
ते सर्वे संघशो भूत्वा श्रैष्ठ्य ज्ञानाय चात्मनः
हे सर्वजण आपापसात समूह करून, आपली श्रेष्ठता जाणून घेण्यासाठी एकत्र आले.
तत्र तीर्थानि सर्वाणि समायातानि वीक्ष्य सः
तेथे सर्व तीर्थे एकत्र जमलेली पाहून—
प्रणम्य सर्वतीर्थेभ्यः प्रबद्धकरसंपुटः 1.2.58.
त्याने दोन्ही हात जोडून सर्व तीर्थांना वंदन केले.
अद्य नः सद्म सकलं युष्माभिरतिपावितम्
आज तुम्हा सर्वांच्या येण्याने आमचे हे घर पूर्णपणे पवित्र झाले आहे.
तीर्थानां दर्शनं श्रेयः स्पर्शनं स्नानमेव च
तीर्थांचे दर्शन, स्पर्श आणि त्यात स्नान करणे हे सर्व उत्तम आहे.
महापापान्विता रौद्रास्त्वपि ये स्युः सुनिष्ठुराः
ज्यांच्यावर मोठी आणि भयंकर पापे आहेत, जे फारच कठोर आहेत—
एवमुक्त्वा पुलस्त्यं स पुत्रमभ्यादिदेश ह
असे म्हणून त्याने आपल्या पुत्राला, पुलस्त्याला, आज्ञा दिली.
असंख्यानीह तीर्थानि दृश्यंते पद्मसंभव
हे कमळातून जन्मलेले, इथे अगणित पवित्र तीर्थस्थाने दिसतात.
धर्मप्रवचने श्लोको यत एष प्रगीयते
धर्माच्या उपदेशात म्हणूनच हा श्लोक म्हटला जातो.
भवेयुर्यद्यसंख्याता अर्घयोग्याः समर्चने
जर अगणित अर्घ्य अर्पणासाठी आणि पूजेयोग्य असती—
एवं कुरुष्वैकमर्घमानय त्वं सुशीघ्रतः
म्हणून, तू एकच अर्घ्य लवकर आण.
तं च ब्रह्मा करे गृह्य तीर्थान्याहेति भारतीम्
तेव्हा ब्रह्मदेवाने ते हातात घेऊन भारतीला त्या तीर्थांची माहिती सांगितली.
सर्वैर्भवद्भिः संहत्य मुख्यस्त्वेकः प्रकीर्त्यताम् 1.2.58.
तुम्ही सर्वांनी एकत्र येऊन, त्यातला प्रमुख कोण आहे ते जाहीर करा.
अस्माद्धेतोश्च संप्राप्ता ज्ञात्वा देहि त्वमेव तत्
या कारणासाठी, येथे येऊन समजून, ते फक्त तूच द्यावे.
सर्वे चापारमाहात्म्यं स्वयं मे वक्तुमर्हथ
तुम्ही सर्वजण मला स्वतःचे श्रेष्ठ महत्त्व सांगण्यास पात्र आहात.
यत्र गंगा गया काशी पुष्करं नैमिषं तथा
जिथे गंगा, गया, काशी, पुष्कर आणि तसेच नैमिष आहेत—
प्रभासाद्यानि शतशो यत्र नस्तत्र का मतिः
जिथे प्रभासासारखी शेकडो पवित्र स्थाने आहेत, तिथे आपली काय भूमिका?
चिरेणेदं ततः प्राह महीसागरसंगमः
खूप वेळानंतर, भूमी आणि सागराचा संगम असे बोलला:
ममैनमर्घं त्वं यच्छ चतुरानन शीघ्रतः
हे चतुर्मुखा, माझे हे अर्घ्य तू लवकर दे.
यतश्चेन्द्रद्युम्नराज्ञा ताप्यमाना वसुंधरा
कारण इंद्रद्युम्न राजाने पृथ्वीला त्रास दिला होता—
सा च सर्वाणि तीर्थानि संयुक्तानि मया सह
ती आणि सर्व तीर्थस्थाने माझ्यासोबत एकत्र आली.