तृतीय एष मंतुरप्यहो कथं नु सह्यते
ही तिसऱ्यांदा तुझी बोलणी—हाय, हे कसे सहन करावे?
अयं च केतकच्छदो यदाप कूटसाक्षिताम्
आणि जेव्हा याने केतकीच्या फुलाचा मुकुट घालून खोटे साक्ष दिले—
शप्त्वैवमेतौ गिरिशः प्रीत्या विष्णुमभाषत
अशा प्रकारे शाप देऊन, गिरिशाने प्रेमाने विष्णूला संबोधले.
ननु त्वमंगान्मे जातस्सात्त्विकोऽसि विशेषतः
खरंच, तू माझ्या अंगातून जन्मलेला आहेस; आणि विशेषतः सत्त्वगुणी आहेस.
न तवातः परं जातु भक्तिहानिर्भवेन्मयि
म्हणून, तुझ्या मनात माझ्याबद्दल भक्ती कधीच कमी होणार नाही.
इत्यनुग्रहकृतं त्रिलोचनं भक्तिभाजि निरहंक्रिये हरौ
म्हणून त्रिनेत्रधारी परमेश्वराने, अहंकाररहित हरिच्या भक्तावर कृपा केली.
विना भायैक्यसुलभं भवदीयमनुग्रहम्
भीतीशिवाय तुझं कृपाप्रसाद सहज मिळत नाही.
अकर्तृकाणि वाक्यानि ऐश्वर्यं ते निरत्ययम्
तुझी वचने तुझ्याचकडून येत नाहीत आणि तुझं ऐश्वर्य कोणाच्याही आवाक्याबाहेर आहे.
को विष्णुः कोऽहमेते वा दिक्पाला वासवादयः
विष्णू कोण? मी कोण? हे दिशा रक्षक, इंद्र वगैरे कोण आहेत?
पतिस्त्वं पार्वतीनाथ पशवो वयमप्यमी
पार्वतीचे नाथ, तूच सर्वांचा स्वामी; आम्ही आणि हे सर्व तुझ्या कळपातील जनावरांसारखे आहोत.
षड्विंशत्तत्त्वरूपस्त्वमभितश्चाभिवर्त्तसे
तू छब्बीस तत्त्वांचा मूर्तिमंत स्वरूप आहेस आणि सर्वत्र व्यापून राहिलेला आहेस.
किरातः किल देवस्त्वं सारमेयैः किलागमैः
खरंच, तूच त्या वेळी शिकार्याच्या रूपात, सारमेयांसह प्रकट झाला होतास.
देव दक्षाध्वरे पूर्वं वरिभद्रस्त्वदाज्ञया
देवा, पूर्वी दक्षाच्या यज्ञात, तुझ्या आज्ञेने वीरभद्राने कृत्य केले.
तव कालाग्निरूपस्य सर्वब्रह्मांडदाहिनः
काळाग्निरूपाने तू सर्व ब्रह्मांड जाळून टाकतोस.
कृतापराधः शूलेन त्वया दीर्णो जलंधरः
अपमान केलेल्या जलंधराला तू त्रिशूळाने छेदून टाकलेस.
अधारयिष्यत्कण्ठेन कालकूटं न चेद्भवान् 1.3.2.16.
तू जर तुझ्या गळ्यात काळकूट विष धरले नसते, तर ते कोण सहन करू शकले असते?
देवदारुवने पूर्वं मुनीन्केवलकर्मठान्
पूर्वी देवदारूच्या अरण्यात, केवळ कर्मावर लक्ष केंद्रित करणाऱ्या ऋषींना तू नमवलेस.
अंघ्रिणाक्रांतवान्नो चेदत्युग्रां त्वमपस्मृतिम्
तू आम्हाला पायाखाली तुडवले नसतेस, तर आम्ही भयंकर भ्रमात पडलो असतो.
अर्धनारीश्वरं रूपं त्वया चेन्न प्रकाशितम्
तू अर्धनारीश्वराचं रूप दाखवलं नसतंस, तर—
भवता स्तंभितः शम्भो संरंभाज्जंभजिद्भुजः
शंभो, तुझ्यामुळे गर्विष्ठ आणि विजयी भुजांचा तो पुरुष थांबवला गेला.
भिक्षोः कपालमापूर्य रुधिरेणात्मनो हरिः
हरिने भिक्षुकाच्या कवटीत स्वतःचं रक्त भरलं.
न चेदशिक्षयः सर्वशस्त्रास्त्राण्यनुकंपया
तू दयाभाव शिकवला नसतास, तर सर्व शस्त्रास्त्रांचा वापर झाला असता.
नृहरिं शरभाकारः समहार्षीन्न चेद्भवान्
तुम्ही नरसिंह आणि शरभा या रूपात प्रकट झाला नसता, तर महान ऋषी वाचले नसते.
त्वमाचकृक्षः कल्पाब्धौ कैवर्त्तो मत्स्यकच्छपौ
कल्पाच्या समुद्रात तुम्ही मासा आणि कासव या रूपात होऊन नावाडी झाला.
एकोने पद्मसाहस्रे स्वनेत्रेण कृतार्चनम्
तुमच्या हजार कमळासारख्या डोळ्यांपैकी एका डोळ्याने तुम्ही पूजा केली.
धूर्जटिः सृष्टिकर्तृत्वं पुनरस्याभ्यमन्यत ।। 1.3.2.16.
धूर्जटीने पुन्हा स्वतःला सृष्टीचा निर्माता मानले.
समँज्यासु द्विजानां च पूजनं चानुशिष्टवान्
त्याने द्विजांना समज्येची आणि पूजेची शिकवण दिली.
गुरुं स्मरतो मामेव जाग्रतं सृष्टिरक्षयोः
जो मला गुरु म्हणून स्मरतो, जागृत असताना किंवा सृष्टी आणि संहाराच्या काळात,
इह प्रदेशे युवयोर्यन्मयानुग्रहः कृतः
याच ठिकाणी, तुम्हा दोघांना मी दिलेला जो काही कृपा आहे,
योजनत्रयमात्रेऽस्मिन्क्षेत्रे निवसतां नृणाम्
या क्षेत्रात तीन योजनांच्या अंतरात राहणाऱ्या लोकांसाठी,