इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां प्रथमे माहेश्वर खण्डे कौमारिकाखंडे कोटितीर्थादिमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रिपंचाशत्तमोऽध्यायः
इथे श्रीस्कांद महापुराणाच्या एक्याऐंशी हजार ओव्यांच्या संहितेतील पहिल्या माहेश्वर खंडातील कौमारिकाखंडातील कोटितीर्थादी माहात्म्य वर्णन करणारा त्रेपन्नावा अध्याय संपला.
तत्र नाहं त्यजाम्यंग च्छत्रदण्डविभूषिताम्
तेथे, प्रिय, छत्र आणि दंडाने शोभिवलेल्यांना मी कधीच सोडत नाही.
कार्तिकस्य तु या शुक्ला भवत्येकादशी शुभा
कार्तिक महिन्यातील शुक्ल पक्षातील शुभ एकादशी येते.
पृच्छतस्तं च मे विप्र न क्रोधं कर्तुमर्हसि
ब्राह्मणा, तू मला विचारतोस, म्हणून रागावू नकोस.
सदा त्वं मोक्षधर्मेषु परिनिष्ठां परां गतः
तू नेहमीच मोक्ष देणाऱ्या धर्मात सर्वोच्च सिद्धी मिळवली आहेस.
त्यक्तनिंदास्तुतिर्मौनी मोक्षस्थः परिकीर्त्यसे
तू निंदा आणि स्तुती सोडून मौन धारण केलेला, मोक्षात स्थित असा ओळखला जातोस.
सौदामिनीव विचरन्दृश्यसे प्राज्ञसंमतः
तू वीजेसारखा संचारतोस आणि ज्ञानी लोकांकडून मान्यता मिळवतोस.
बहूनां हि सहस्राणि देवगंधर्वरक्षसाम्
खरं तर, अनेक हजार देव, गंधर्व आणि राक्षस आहेत.
कस्मात्तदेषा चेष्टा ते संदेहं मे हर द्विज
तुझं हे वागणं का आहे? द्विजा, माझा संशय दूर कर.
प्रहसन्निव बाभ्रव्यवदनं स निरैक्षत
तो बाब्ह्रव्याच्या चेहऱ्याकडे जणू हसतच पाहू लागला.
स च बाभ्रव्यनामा वै हारीतस्यान्वयोद्भवः 1.2.54.
तो बाब्ह्रव्य नावाचा हरित कुळात जन्मलेला होता.
स च ज्ञात्वा महाबुद्धिर्नारदस्य मनीषितम्
आणि नारदाचा हेतू ओळखून, तो महाबुद्धिमान मनुष्य—
सर्वोऽपि चात्र वृत्तांते संशयं याति मानवः
या सगळ्या घडामोडीबद्दल प्रत्येक माणसाच्या मनात शंका येते.
तदहं ते प्रवक्ष्यामि यथा कृष्णान्मया श्रुतम्
म्हणून मी तुला कृष्णाने मला सांगितले तसे सांगतो.
महीसागरयात्रायां कृष्णस्तत्राययौ प्रभुः
महीसागर संगमाच्या यात्रेला प्रभू कृष्ण तिथे आले.
रामेण रौक्मिणेयेन युयुधानादिभिस्तदा
त्या वेळी रोहिणीपुत्र राम, युयुधान आणि इतरांसह होते.
पिंडदानादिकं कृत्वा दत्त्वा दानानि भूरिशः
पिंडदान वगैरे विधी करून, भरपूर दान दिले.
स्नानं कृत्वा कोटितीर्थे जयादित्यं समर्च्य च
कोटितीर्थावर स्नान करून, जयादित्याची पूजा केली.
उग्रसेनेन राज्ञा वै पूर्वजेन जटायुना उग्रसेनो महाराजः कृष्णं प्रोवाच संसदि
नंतर वृद्ध राजा उग्रसेन आणि जटायू यांनी सभेत कृष्णाला विचारले.
योऽयं नाम महाबुद्धिर्नारदो विश्ववंदितः कलिप्रियश्च कस्माद्वा कस्मात्त्वय्यतिप्रीतिमान् ।। 1.2.54.
हा नारद, ज्याची बुद्धी मोठी आहे आणि ज्याला सगळ्या जगात मान आहे, त्याला कलियुग का आवडते आणि तो तुला इतका का प्रिय आहे?
दक्षेण तु पुरा शप्तो नारदो मुनिसत्तमः
पूर्वी दक्षाने नारद ऋषीला शाप दिला होता.
सृष्टिमार्गांस्तु तान्वीक्ष्य नारदेन विचालितान्
नारदाने सृष्टीचे मार्ग बिघडवलेले पाहून.
पैशुन्य वक्ता च तथा द्वितीयानां प्रचालनात्
आणि दुसऱ्यांची निंदा केली, तसेच इतरांना गोंधळात टाकले.
निराकर्तुं समर्थोऽपि मुनिर्मेने तथैव तत्
मुनि ते नाकारू शकला असता, तरी त्याने ते योग्य मानले.
विनाशकालं चावेक्ष्य कलिं वर्धयते यतः
कारण विनाशकाळ जवळ आला आहे हे पाहून तो कलियुग वाढवतो.
भ्रमतोऽपि च सर्वत्र नास्य यस्मात्पृथङ्मनः यच्च प्रीतिर्मयि तस्य परमा तच्छृणुष्व च
तो जरी सर्वत्र फिरत असला, तरी त्याचे मन वेगळे होत नाही; आणि त्याची माझ्यावरची मोठी प्रीती कशी आहे, तेही ऐक.
अहं हि सर्वदा स्तौमि नारदं देवदर्शनम्
मी नेहमी देवदर्शी नारदाचे स्तुती करतो.
श्रुतचारित्रयोर्जाता यस्याहंता न विद्यते
ज्याच्यात उत्तम वर्तन ऐकूनही 'मी'पणा राहत नाही.
अरतिक्रोधचापल्ये भयं नैतानि यस्य च
ज्याच्यात द्वेष, राग किंवा चंचलतेमुळे भीती नसते.
कामाद्वा यदि वा लोभाद्वाचं यो नान्यथा वदेत् 1.2.54.
तो इच्छा किंवा लोभामुळे कधीही खोटे बोलत नाही.